Peiling: AfD-leider Alice Weidel is favoriet als nieuwe bondskanselier

Peiling 23 december 2024 3 minuten Marit Nubé
Weidel
ANP

De Duitse politiek staat op zijn kop. AfD-leider Alice Weidel is onverwacht bovenaan de peilingen gekomen als kandidaat voor nieuwe bondskanselier. Dit gebeurt in aanloop naar de parlementsverkiezingen in februari. De stijging van Weidel in populariteit zet de traditionele partijen onder druk.

In een recente peiling van het gerenommeerde INSA-instituut, uitgevoerd voor de krant BILD, haalde Weidel 24 procent van de steun van de respondenten. Dit betekent een stijging van 3 procent in slechts een week tijd. Weidel passeerde daarmee Friedrich Merz, de leider van de centrumrechtse Christendemocratische Unie (CDU), die op 20 procent staat na een daling van één procentpunt.

Bondskanselier Olaf Scholz, de huidige kandidaat voor de sociaaldemocratische SPD, zakte naar de derde plaats met slechts 15 procent. Robert Habeck, de kandidaat van de Groenen en momenteel minister van Economische Zaken, volgt Scholz met 14 procent.

Deze peiling werd uitgevoerd vlak voor de tragische aanslag op een kerstmarkt in Maagdenburg, waarbij minstens vijf doden en meer dan 200 gewonden vielen. Deze gebeurtenis, uitgevoerd door een migrant uit Saoedi-Arabië, kan de verkiezingen op 23 februari sterk beïnvloeden.

Een omstreden aanslag
De aanslag in Maagdenburg heeft de discussie over migratiebeleid opnieuw aangewakkerd. Hoewel de aanval plaatsvond tijdens het bewind van Olaf Scholz, kwam de dader in 2016 naar Duitsland onder het asielbeleid van Angela Merkel’s CDU-regering. De verdachte zou volgens rapporten ook sympathie hebben getoond voor de AfD, maar zichzelf tegelijkertijd als een “linkse activist” hebben bestempeld.

De AfD maakt gebruik van dit soort incidenten om haar strenge migratiestandpunt te onderbouwen. Weidel benadrukte in een recente toespraak dat “Duitsland geen veilige haven kan blijven voor onbeheersbare migratiestromen”.

Internationale Invloed
Een onverwachte factor in de opkomst van Weidel is de steun van Elon Musk, de eigenaar van X (voorheen Twitter). Musk tweette dat “alleen de AfD Duitsland kan redden”, wat leidde tot scherpe kritiek van linkse politici en de Europese Unie. Matthias Miersch, secretaris-generaal van de SPD, beschuldigde Musk van verkiezingsinmenging en waarschuwde voor “Trumpisme in Duitsland.”

Thierry Breton, voormalig EU-commissaris voor censuurbeleid, sloot zich hierbij aan en noemde Musks opmerkingen “problematisch”. Desondanks benadrukte een woordvoerder van de Duitse regering, Christiane Hoffmann, dat vrijheid van meningsuiting ook voor Musk geldt.

De politieke isolatie van AfD
Ondanks haar stijgende populariteit blijft het de vraag of de AfD deel zal uitmaken van de regering. Alle grote partijen in Duitsland hebben een zogenoemde cordon sanitaire afgesproken: geen enkele partij zal een coalitie vormen met de AfD.

Dit betekent dat de CDU/CSU waarschijnlijk gedwongen zal worden om samen te werken met de SPD of de Groenen, wat tot concessies op gebieden als migratie en energiebeleid kan leiden. Deze coalities zullen echter de druk op traditionele partijen vergroten om duidelijkere antwoorden te bieden op de zorgen van kiezers.

Een gevaarlijke trend of een veranderend Duitsland?
De opkomst van de AfD weerspiegelt de groeiende ontevredenheid van een aanzienlijk deel van de Duitse bevolking over thema’s zoals migratie, veiligheid en economische hervormingen. Terwijl Weidel inspeelt op deze angsten en zorgen, waarschuwen critici dat haar retoriek polariserend en gevaarlijk kan zijn.

Het komende verkiezingsseizoen belooft een van de meest onvoorspelbare in de recente Duitse geschiedenis te worden. De vraag blijft of de gevestigde partijen hun traditionele rol als pijlers van stabiliteit kunnen waarmaken, of dat de opkomst van Weidel en de AfD een blijvende verschuiving in het politieke landschap zal markeren.

Met nog twee maanden te gaan tot de verkiezingen, lijkt Duitsland zich te bevinden op een politiek kruispunt. Wat de uitkomst ook wordt, de resultaten zullen waarschijnlijk een diepgaand effect hebben op de koers van de Duitse en Europese politiek.

Beluister onze podcast

Of beluister op:

Meerartikelen

Schijf van Vijf
Nieuws

Voedingscentrum krijgt kritische brief over klimaatfocus

De nieuwe koers van het Voedingscentrum zorgt voor onrust in de pluimveesector. Nu duurzaamheid zwaarder wordt meegewogen in de Schijf van Vijf, vraagt brancheorganisatie Nepluvi zich af wat dat betekent voor dierenwelzijn. Voorzitter Gert-Jan Oplaat

Zwijndrecht
Nieuws

Persfotograaf belaagd door medewerkers en bewoners van azc Zwijndrecht

Een persfotograaf is afgelopen dinsdag in Zwijndrecht naar eigen zeggen belaagd door medewerkers en bewoners van het asielzoekerscentrum (azc) aan de Veerweg. Zij was daar na een melding over een ongeval op een openbaar toegankelijke parkeerplaats na

Höcke
Achtergronden

"Mij breekt niemand meer": hoe een AfD-prominent extreemlinkse intimidatie overleefde

Björn Höcke gebruikte een vier uur durend podcastinterview om zichzelf neer te zetten als een man die door jarenlange politieke en persoonlijke aanvallen alleen maar harder is geworden. De AfD-kopman sprak openlijk over de intimidatie van zijn gezin

Angelika Niebler
Nieuws

Europarlementariër uit fractie Von der Leyen behoudt immuniteit ondanks fraudeonderzoek

Het Europees Parlement heeft besloten de parlementaire immuniteit van de Duitse EVP’er Angelika Niebler niet op te heffen. Dat gebeurt ondanks een verzoek van het Europees Openbaar Ministerie en Duitse aanklagers. Niebler, delegatieleider van de CSU

moslima leerlingen
Nieuws

Duitse scholen worstelen met groepsdruk door streng islamitische leerlingen

Duitse scholen krijgen steeds vaker te maken met religieuze conflicten rond streng islamitische leerlingen. Het gaat om druk op andere leerlingen, discussies over eten, kleding, vasten en lessen. In sommige gevallen weigeren leerlingen muziekonderwij

Natuur
Achtergronden

De stille macht van natuurorganisaties in Nederlands grondbeleid

Nieuwe natuur lijkt onschuldig. Maar achter de kaarten van het Natuurnetwerk Nederland speelt een veel grotere machtsvraag: wie beslist over grond, geld en ruimte in Nederland? De Groningse blogger en onderzoeker Driekus Vierkant stelt dat burgers, b

Volkskrant
Nieuws

Volkskrant-columnist noemt Markuszower ‘demagoog’, maar misbruikte zelf bejaarde

Volkskrant-columnist Wilbert Linders heeft fel uitgehaald naar Gidi Markuszower vanwege diens omstreden woorden over het tegenhouden van Palestijnse vluchtelingen aan de grens. Linders noemt de uitspraken van Markuszower in De Volkskrant onder meer ‘

Koopmans
Nieuws

LTO trekt harde lijn: ‘Geen steun aan stikstofplannen als kritische depositiewaarde blijft’

LTO Nederland zet de druk vol op het kabinet in het stikstofdossier. Volgens voorzitter Ger Koopmans komt er geen steun voor nieuwe stikstofplannen zolang de kritische depositiewaarde (KDW) in de wet blijft staan. Daarmee trekt de grootste landbouwor

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Bijlmer
Video

Bizarre reportage uit de Bijlmer: jongeren tonen wapens en praten over geweld

Een Duitse YouTuber heeft in de Amsterdamse Bijlmer een ongefilterd inkijkje gefilmd in een wereld van straatcultuur, wapens en jonge jongens die zichzelf presenteren als “shooters”. In de videoreportage tonen jongeren pistolen, magazijnen en accesso

De Vos
Nieuws

FVD-leider De Vos: 'Dit kabinetsbeleid leidt tot omvolking'

Jarenlang gold "omvolking" als een taboeterm in de Nederlandse politiek. Maar deze week nemen meerdere prominente politici het begrip in de mond als een omschrijving voor wat er momenteel gebeurt in Nederland. De ophef rond DNA-Kamerlid Gidi Markuszo

Snelweg
Nieuws

OM verdubbelt aantal flitslocaties ondanks eerdere waarschuwing dat verkeersboetes te hoog zijn

De kans op een verkeersboete wordt dit jaar flink groter. Het Openbaar Ministerie wil het aantal plekken waar wordt geflitst ruim verdubbelen. Nu gaat het nog om ongeveer 650 locaties. Dat moeten er 1450 worden, meldt ANP. Daarmee kiest het OM voor m

migranten
Nieuws

Asieladvocaat pleit voor generaal pardon voor ruim 50.000 asielzaken: 'Omgekeerde wereld'

Asieladvocaat Lineke Blijdorp heeft bij NPO Radio 1 gepleit voor een generaal pardon voor lopende IND-zaken. Dat zou betekenen dat de ruim 50.000 openstaande asielzaken (bijna) allemaal worden goedgekeurd zonder aparte beoordeling per dossier. Volgen

Biddinghuizen
Nieuws

Dronten zet streep door grote winteropvang voor asielzoekers bij Walibi-terrein

Asielzoekers kunnen komende winters niet langer terecht op het terrein bij Biddinghuizen, naast pretpark Walibi Holland. De nieuwe coalitie in Dronten zet een streep door de noodopvang die de afgelopen winters plek bood aan ongeveer 1250 mensen. Daar

COA
Nieuws

Ter Apel opnieuw overvol: bijna 2200 mensen in aanmeldcentrum

Het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is opnieuw veel te vol. Het complex mag maximaal 2000 mensen opvangen, maar sinds januari wordt die grens bijna onafgebroken overschreden. Sinds vorige week is de drukte nog verder toegenomen. In de na

minister Aartsen
Nieuws

Kabinet laat Turkse overheidsinvloed bij Islamitische organisatie niet onderzoeken

Het kabinet gaat geen extra stappen zetten na vermoedens over Turkse overheidsinvloed binnen de Islamitische Stichting Nederland (ISN). Die stichting speelt via moskeeën en religieuze netwerken een rol voor Turkse gemeenschappen in Nederland en komt

demonstratie Den Haag
Nieuws

Pro-Palestijnse activisten leggen treinverkeer Den Haag Centraal stil: 5 mensen opgepakt

Het treinverkeer van en naar Den Haag Centraal is dinsdagavond weer langzaam op gang gekomen nadat pro-Palestijnse activisten het spoor hadden stilgelegd. De demonstranten gingen het spoor op en blokkeerden daarmee het treinverkeer rond het station.

PRO
Opinie

Plaats azc's in linkse wijken, want daar is genoeg draagvlak

Niemand kan het ontgaan zijn dat er de laatste tijd veel te doen is over de opvang van asielzoekers. Ongeacht wat je wel of niet van migratie vindt en ongeacht dat er zowel een menselijke als een praktisch uitvoerbare kant aanzit, valt één term steed

Raad van Europa
Nieuws

Raad van Europa steunt verklaring om uitzetting illegale migranten makkelijker te maken

Een brede groep Europese en internationale landen steunt een nieuwe politieke verklaring die uitzetting van illegale migranten makkelijker moet maken. De verklaring werd aangenomen op een top van de Raad van Europa in Chișinău, de hoofdstad van Molda

commissariaat voor de media
Nieuws

Commissariaat wil Europese wetgeving inzetten tegen ‘riskante’ sociale mediafeeds

Het Commissariaat voor de Media waarschuwt dat sociale media een risico vormen voor de democratische meningsvorming. In het rapport Naar democratisch gezonde feeds stelt de toezichthouder dat platforms als TikTok, Instagram, Facebook en X met hun fee

boeren
Nieuws

Kunstmestcrisis raakt boeren hard: EU denkt aan honderden miljoenen steun

De Europese Commissie werkt aan een fors steunpakket voor boeren die worden geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. De kosten voor brandstof zijn gestegen, maar vooral kunstmest is veel duurder geworden. Dat kan ook Nederlanders direct raken, om