Peiling: AfD-leider Alice Weidel is favoriet als nieuwe bondskanselier

Peiling 23 december 2024 3 minuten Marit Nubé
Weidel
ANP

De Duitse politiek staat op zijn kop. AfD-leider Alice Weidel is onverwacht bovenaan de peilingen gekomen als kandidaat voor nieuwe bondskanselier. Dit gebeurt in aanloop naar de parlementsverkiezingen in februari. De stijging van Weidel in populariteit zet de traditionele partijen onder druk.

In een recente peiling van het gerenommeerde INSA-instituut, uitgevoerd voor de krant BILD, haalde Weidel 24 procent van de steun van de respondenten. Dit betekent een stijging van 3 procent in slechts een week tijd. Weidel passeerde daarmee Friedrich Merz, de leider van de centrumrechtse Christendemocratische Unie (CDU), die op 20 procent staat na een daling van één procentpunt.

Bondskanselier Olaf Scholz, de huidige kandidaat voor de sociaaldemocratische SPD, zakte naar de derde plaats met slechts 15 procent. Robert Habeck, de kandidaat van de Groenen en momenteel minister van Economische Zaken, volgt Scholz met 14 procent.

Deze peiling werd uitgevoerd vlak voor de tragische aanslag op een kerstmarkt in Maagdenburg, waarbij minstens vijf doden en meer dan 200 gewonden vielen. Deze gebeurtenis, uitgevoerd door een migrant uit Saoedi-Arabië, kan de verkiezingen op 23 februari sterk beïnvloeden.

Een omstreden aanslag
De aanslag in Maagdenburg heeft de discussie over migratiebeleid opnieuw aangewakkerd. Hoewel de aanval plaatsvond tijdens het bewind van Olaf Scholz, kwam de dader in 2016 naar Duitsland onder het asielbeleid van Angela Merkel’s CDU-regering. De verdachte zou volgens rapporten ook sympathie hebben getoond voor de AfD, maar zichzelf tegelijkertijd als een “linkse activist” hebben bestempeld.

De AfD maakt gebruik van dit soort incidenten om haar strenge migratiestandpunt te onderbouwen. Weidel benadrukte in een recente toespraak dat “Duitsland geen veilige haven kan blijven voor onbeheersbare migratiestromen”.

Internationale Invloed
Een onverwachte factor in de opkomst van Weidel is de steun van Elon Musk, de eigenaar van X (voorheen Twitter). Musk tweette dat “alleen de AfD Duitsland kan redden”, wat leidde tot scherpe kritiek van linkse politici en de Europese Unie. Matthias Miersch, secretaris-generaal van de SPD, beschuldigde Musk van verkiezingsinmenging en waarschuwde voor “Trumpisme in Duitsland.”

Thierry Breton, voormalig EU-commissaris voor censuurbeleid, sloot zich hierbij aan en noemde Musks opmerkingen “problematisch”. Desondanks benadrukte een woordvoerder van de Duitse regering, Christiane Hoffmann, dat vrijheid van meningsuiting ook voor Musk geldt.

De politieke isolatie van AfD
Ondanks haar stijgende populariteit blijft het de vraag of de AfD deel zal uitmaken van de regering. Alle grote partijen in Duitsland hebben een zogenoemde cordon sanitaire afgesproken: geen enkele partij zal een coalitie vormen met de AfD.

Dit betekent dat de CDU/CSU waarschijnlijk gedwongen zal worden om samen te werken met de SPD of de Groenen, wat tot concessies op gebieden als migratie en energiebeleid kan leiden. Deze coalities zullen echter de druk op traditionele partijen vergroten om duidelijkere antwoorden te bieden op de zorgen van kiezers.

Een gevaarlijke trend of een veranderend Duitsland?
De opkomst van de AfD weerspiegelt de groeiende ontevredenheid van een aanzienlijk deel van de Duitse bevolking over thema’s zoals migratie, veiligheid en economische hervormingen. Terwijl Weidel inspeelt op deze angsten en zorgen, waarschuwen critici dat haar retoriek polariserend en gevaarlijk kan zijn.

Het komende verkiezingsseizoen belooft een van de meest onvoorspelbare in de recente Duitse geschiedenis te worden. De vraag blijft of de gevestigde partijen hun traditionele rol als pijlers van stabiliteit kunnen waarmaken, of dat de opkomst van Weidel en de AfD een blijvende verschuiving in het politieke landschap zal markeren.

Met nog twee maanden te gaan tot de verkiezingen, lijkt Duitsland zich te bevinden op een politiek kruispunt. Wat de uitkomst ook wordt, de resultaten zullen waarschijnlijk een diepgaand effect hebben op de koers van de Duitse en Europese politiek.

Beluister onze podcast

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts
Of beluister op:

Meerartikelen

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal wil gratis crisiscursus voor alle Nederlanders: ‘Een noodpakket op zolder is niet genoeg’

Alle Nederlanders moeten de mogelijkheid krijgen om gratis te leren hoe zij zichzelf en anderen tijdens een ernstige crisis kunnen helpen. CDA-leider Henri Bontenbal roept het kabinet op daarvoor een landelijk programma op te zetten. Een noodpakket m

Paltansing
Nieuws

PRO valt uiteen na nieuw fiasco rond coalitie Leidschendam-Voorburg

PRO in Leidschendam-Voorburg verkeert in een interne crisis nadat de onderhandelingen over een nieuw college opnieuw zijn mislukt. Kort na het klappen van het overleg met VVD en GBLV heeft de partij raadslid Sangita Paltansing gevraagd de fractie te

Roelvink
Nieuws

Donny Roelvink onder vuur na uitspraken over vrouwen: 'Hij is ineens moslimfluencer.'

Donny Roelvink, die zich twee jaar geleden bekeerde tot de islam, ligt al wekenlang onder vuur na zijn uitspraken over vrouwen en de Pride. Bij Renze probeerde hij zijn eerdere woorden te nuanceren, maar dat leidde juist tot nieuwe kritiek. Inmiddels

Derksen Lubach
Nieuws

Johan Derksen fileert nieuwe Lubach-show: 'Dorpsidioten, volksverlakkerij'

Johan Derksen heeft weinig goede woorden over voor Taskmaster, de nieuwe zaterdagavondshow van Arjen Lubach. In Vandaag Inside noemt hij het programma „een verschrikking” en haalt hij ook uit naar de deelnemende cabaretiers.  Volgens Derksen past de

Trump Soros
Nieuws

Trump-regering richt vizier op Soros-netwerk in grote belastingactie

De regering-Trump werkt aan een brede controle van Amerikaanse non-profitorganisaties. Daarbij worden onder meer de Open Society Foundations van George Soros, een linkse ngo en een islamitische club genoemd. In het uiterste geval kunnen organisaties

COA
Nieuws

Onvrede in Uithuizen over langer openblijven azc: bewoners hekelen overlast en gebroken afspraken

De verlenging van de noodopvang voor asielzoekers in Uithuizen leidt tot groeiende frustratie bij omwonenden. Het azc zou op 1 september sluiten, maar blijft nog zeker een jaar open. Voor sommige inwoners is vooral het gebrek aan zekerheid een proble

DENK
Nieuws

Voorarrest pro-Palestijnse TikTokker verlengd na steekpartij bij Amsterdam Centraal

De 43-jarige Angelo B., online bekend als Superhuman Unchained, blijft voorlopig vastzitten na de steekpartij bij Amsterdam Centraal. De rechter-commissaris heeft zijn voorarrest met veertien dagen verlengd. Dit bevestigt een woordvoerder aan Moordpl

Van Dantzig
Nieuws

D66-prominent veroordeeld wegens rijden onder invloed van cocaïne, mdma en wiet

De Amsterdamse oud-wethouder Reinier van Dantzig (D66) is veroordeeld voor rijden onder invloed van meerdere drugs. In zijn bloed werden sporen gevonden van cannabis, cocaïne, mdma en mda. De rechter legde hem een boete van 1.500 euro op en een voorw

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Van den Brink
Nieuws

Nederland mag opnieuw geen asielzoekers terugsturen van eigen rechter ondanks nieuw EU-migratiepact

Nederland mag asielzoekers voorlopig nog altijd niet terugsturen naar Italië. Ook het nieuwe Europese migratiepact verandert daar op dit moment niets aan. De rechtbank Den Haag oordeelt dat minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink onvoldoend

Overasselt
Nieuws

Tientallen gemaskerde mannen met zware wapens in Overasselt: dode, beschoten agenten en 34 arrestaties

De oproep aan inwoners van Overasselt om binnen te blijven is ingetrokken. Volgens de politie zijn er geen aanwijzingen meer dat verdachten zich in of rond het Gelderse dorp schuilhouden. Daarmee komt voorlopig een einde aan een grootschalige klopjac

Ridouani
Nieuws

Moslimburgemeester Leuven weigert Israëlische voetbalploeg bij thuiswedstrijd

De Israëlische voetbalclub Hapoel Be’er Sheva mag op 22 oktober niet aantreden in Leuven. Burgemeester Mohamed Ridouani (Vooruit) verbiedt dat Union Sint-Gillis zijn Europese thuiswedstrijd tegen de club in de Vlaamse stad speelt. Volgens hem kan de

Belastingen
Nieuws

Box 3 opnieuw in chaos: coalitie schuift belastingplan vooruit

De hervorming van box 3 dreigt opnieuw jaren vertraging op te lopen. VVD, D66 en CDA zijn het niet eens geworden over de manier waarop spaargeld, beleggingen en vastgoed vanaf 2028 moeten worden belast. De coalitie wil daarom het wetsvoorstel dat mom

Meftah
Nieuws

Mocro Maffia-acteur krijgt zwaardere straf dan OM eiste na twee geweldsuitbarstingen

Acteur Marouane Meftah is veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur voor twee gewelddadige incidenten op voetbalvelden in Amstelveen. De politierechter legt daarmee een aanzienlijk hogere straf op dan het Openbaar Ministerie had geëist. Het OM wilde

Begroting
Nieuws

Kabinet draait miljardenbezuinigingen sociale zekerheid grotendeels terug en verhoogt belastingen

Het kabinet schrapt een groot deel van de geplande miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. Ook de verhoging van het eigen risico in de zorg wordt een jaar uitgesteld. Daarnaast komt er 1,5 miljard euro beschikbaar om de koopkracht te reparere

AfD
Achtergronden

Duitse politiebond-topman wilde politie voorbereiden op AfD-winst; stapt op na controverse

Een hoogopgelopen conflict over de rol van de Duitse politie bij een mogelijke verkiezingsoverwinning van de AfD krijgt een juridisch vervolg. Sven Hüber, tot voor kort vicevoorzitter van de Duitse politievakbond Gewerkschaft der Polizei (GdP), wil d

Van Weel
Nieuws

NCTV stuurt geen journalisten aan, stelt het kabinet

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gebruikt geen journalisten om heimelijk invloed uit te oefenen op Nederlandse media. De organisatie mag journalisten ook niet als agent inzetten en heeft geen juridische basis om bui

Onderwijs
Achtergronden

Afkomst leerlingen bepaalt mee of leraren extra salaris krijgen in Nederland

In het speciaal onderwijs bepaalt de culturele achtergrond van leerlingen rechtstreeks mee of het personeel een toeslag op het salaris krijgt. Scholen met relatief veel leerlingen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond komen daar eerder in aa

kabinet
Nieuws

Hoogleraar waarschuwt kabinet: 12 november kan einde oefening zijn

De moeizame begrotingsonderhandelingen tussen D66, VVD en CDA hoeven nog niet direct fataal te zijn voor het minderheidskabinet. De echte stresstest komt volgens hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans pas later dit najaar. Hij wijst naar 12

De Jonge
Achtergronden

VWS liet ‘eigen verhaal’ over corona schrijven terwijl kritiek opliep

Terwijl journalisten en burgers tijdens de coronaperiode moesten wachten op interne stukken, gaf het ministerie van Volksgezondheid duizenden pagina’s overheidsinformatie aan een extern onderzoeksbureau. Dat bureau kreeg voor ongeveer 700.000 euro de

COA Bakker
Nieuws

Nieuwe COA-baas heeft geen enkele werkervaring op migratievlak

Het COA heeft sinds enkele weken een nieuwe bestuursvoorzitter: Remco Bakker. Maar zijn achtergrond is opvallend. Voor zover bekend heeft Bakker nooit eerder in de asiel- of migratieketen gewerkt. Geen IND, geen terugkeerorganisatie, geen grensbewaki