Peiling: AfD-leider Alice Weidel is favoriet als nieuwe bondskanselier

Peiling 23 december 2024 3 minuten Marit Nubé
Weidel
ANP

De Duitse politiek staat op zijn kop. AfD-leider Alice Weidel is onverwacht bovenaan de peilingen gekomen als kandidaat voor nieuwe bondskanselier. Dit gebeurt in aanloop naar de parlementsverkiezingen in februari. De stijging van Weidel in populariteit zet de traditionele partijen onder druk.

In een recente peiling van het gerenommeerde INSA-instituut, uitgevoerd voor de krant BILD, haalde Weidel 24 procent van de steun van de respondenten. Dit betekent een stijging van 3 procent in slechts een week tijd. Weidel passeerde daarmee Friedrich Merz, de leider van de centrumrechtse Christendemocratische Unie (CDU), die op 20 procent staat na een daling van één procentpunt.

Bondskanselier Olaf Scholz, de huidige kandidaat voor de sociaaldemocratische SPD, zakte naar de derde plaats met slechts 15 procent. Robert Habeck, de kandidaat van de Groenen en momenteel minister van Economische Zaken, volgt Scholz met 14 procent.

Deze peiling werd uitgevoerd vlak voor de tragische aanslag op een kerstmarkt in Maagdenburg, waarbij minstens vijf doden en meer dan 200 gewonden vielen. Deze gebeurtenis, uitgevoerd door een migrant uit Saoedi-Arabië, kan de verkiezingen op 23 februari sterk beïnvloeden.

Een omstreden aanslag
De aanslag in Maagdenburg heeft de discussie over migratiebeleid opnieuw aangewakkerd. Hoewel de aanval plaatsvond tijdens het bewind van Olaf Scholz, kwam de dader in 2016 naar Duitsland onder het asielbeleid van Angela Merkel’s CDU-regering. De verdachte zou volgens rapporten ook sympathie hebben getoond voor de AfD, maar zichzelf tegelijkertijd als een “linkse activist” hebben bestempeld.

De AfD maakt gebruik van dit soort incidenten om haar strenge migratiestandpunt te onderbouwen. Weidel benadrukte in een recente toespraak dat “Duitsland geen veilige haven kan blijven voor onbeheersbare migratiestromen”.

Internationale Invloed
Een onverwachte factor in de opkomst van Weidel is de steun van Elon Musk, de eigenaar van X (voorheen Twitter). Musk tweette dat “alleen de AfD Duitsland kan redden”, wat leidde tot scherpe kritiek van linkse politici en de Europese Unie. Matthias Miersch, secretaris-generaal van de SPD, beschuldigde Musk van verkiezingsinmenging en waarschuwde voor “Trumpisme in Duitsland.”

Thierry Breton, voormalig EU-commissaris voor censuurbeleid, sloot zich hierbij aan en noemde Musks opmerkingen “problematisch”. Desondanks benadrukte een woordvoerder van de Duitse regering, Christiane Hoffmann, dat vrijheid van meningsuiting ook voor Musk geldt.

De politieke isolatie van AfD
Ondanks haar stijgende populariteit blijft het de vraag of de AfD deel zal uitmaken van de regering. Alle grote partijen in Duitsland hebben een zogenoemde cordon sanitaire afgesproken: geen enkele partij zal een coalitie vormen met de AfD.

Dit betekent dat de CDU/CSU waarschijnlijk gedwongen zal worden om samen te werken met de SPD of de Groenen, wat tot concessies op gebieden als migratie en energiebeleid kan leiden. Deze coalities zullen echter de druk op traditionele partijen vergroten om duidelijkere antwoorden te bieden op de zorgen van kiezers.

Een gevaarlijke trend of een veranderend Duitsland?
De opkomst van de AfD weerspiegelt de groeiende ontevredenheid van een aanzienlijk deel van de Duitse bevolking over thema’s zoals migratie, veiligheid en economische hervormingen. Terwijl Weidel inspeelt op deze angsten en zorgen, waarschuwen critici dat haar retoriek polariserend en gevaarlijk kan zijn.

Het komende verkiezingsseizoen belooft een van de meest onvoorspelbare in de recente Duitse geschiedenis te worden. De vraag blijft of de gevestigde partijen hun traditionele rol als pijlers van stabiliteit kunnen waarmaken, of dat de opkomst van Weidel en de AfD een blijvende verschuiving in het politieke landschap zal markeren.

Met nog twee maanden te gaan tot de verkiezingen, lijkt Duitsland zich te bevinden op een politiek kruispunt. Wat de uitkomst ook wordt, de resultaten zullen waarschijnlijk een diepgaand effect hebben op de koers van de Duitse en Europese politiek.

Beluister onze podcast

Boeren versus Den Haag: de strijd is nu echt begonnen
Of beluister op:

Meerartikelen

Van der Valk
Nieuws

Van der Valk-hotel wordt terugkeercentrum voor asielzoekers

Het Van der Valk-hotel langs de Belgische snelweg E17 bij Nazareth-De Pinte sluit binnenkort als hotel. Het gebouw krijgt een nieuwe functie als terugkeercentrum voor asielzoekers. Opvallend: het restaurant en de feestzaal blijven wel open, meldt De

COA
Nieuws

Raad van State: asielzoekers met verzonnen verhaal krijgen een tweede kans

Asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen met een verzonnen verhaal, hebben mogelijk alsnog recht op bescherming. Dat heeft de Raad van State geoordeeld. Hoewel ze hun vergunning kwijtraken, betekent dat niet zij automatisch Nederland

Hossain
Nieuws

Bengaalse migrant in Rome vermoordt drie familieleden met vleesbijl

De Italiaanse politie zoekt naar de 43-jarige Shahadat Hossain na een drievoudige moord in Rome. De man, afkomstig uit Bangladesh, wordt ervan verdacht drie leden van een Bengaals gezin te hebben gedood met een vleesbijl. De slachtoffers zijn vader K

hamburger
Nieuws

Overheid steekt bijna negen ton in Maastrichtse kweekvleespionier

Staatsinvesteerder Invest International steekt 875.000 euro in Mosa Meat. Het Maastrichtse bedrijf wil met dat geld uitbreiden buiten Europa. De steun komt nog geen jaar nadat branchegenoot Meatable omviel, omdat nieuwe investeerders uitbleven. Mosa

Marokko
Nieuws

Spoeddebat in Den Haag na rellen rond WK-duels Marokko

De Haagse gemeenteraad houdt donderdag een spoeddebat over het politieoptreden in de Schilderswijk na de WK-wedstrijd tussen Nederland en Marokko. Burgemeester Jan van Zanen schrijft in een brief aan de raad dat er vorige week dinsdag op sommige plek

slavernijbeeld
Nieuws

Moslimpartij-lijsttrekker eist herstelbetalingen: 'Of ze geven vrijwillig of we pakken het af'

Ozan Turkdogan, lijsttrekker van de Anti-Racistische Moslimpartij in Amsterdam, heeft opnieuw fel uitgehaald naar Nederland. In een TikTok-video over Keti Koti zegt hij dat Nederland schadevergoeding moet betalen voor het slavernijverleden. Als dat n

Mona
Nieuws

Mona Keijzer haalt hard uit tijdens corona-enquête: ‘De democratische rechtsstaat heeft gefaald’

Voormalig staatssecretaris Mona Keijzer heeft tijdens haar verhoor voor de parlementaire enquêtecommissie over het coronabeleid forse kritiek geuit op de besluitvorming binnen het kabinet-Rutte III. Volgens de oud-bewindsvrouw werden belangrijke keuz

Van der Voort
Nieuws

FVD-raadslid monddood gemaakt na gebruik van woord ‘omvolking’

Forum voor Democratie-fractievoorzitter Jasper van der Voort is woensdag het woord ontnomen tijdens een vergadering van de gemeenteraad in Westland. Aanleiding was zijn gebruik van het woord “omvolking”. Burgemeester Bouke Arends (PvdA) waarschuwde h

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Eelco Eerenberg
Nieuws

Econoom fileert box 3-plan: overheid kijkt vooral naar extra miljarden voor staatskas

Bij de nieuwe discussie over box 3 lijkt vooral één vraag te tellen: hoeveel geld levert het de staatskas op? Het kabinet onderzoekt een vermogenswinstbelasting, waarbij pas belasting wordt betaald als winst echt is gemaakt. Volgens een ambtelijke ra

Sander Schimmelpenninck
Nieuws

Schimmelpenninck wil vermogens zwaarder belasten, vader lobbyt voor landgoedvoordelen

Sander Schimmelpenninck pleit al jaren voor zwaardere belasting op vermogen. Vooral erf- en schenkbelasting moeten volgens hem omhoog. Tegelijk bezit zijn familie al generaties Landgoed Nijenhuis en Westerflier bij Diepenheim in Twente. Zijn vader Al

COA
Nieuws

COA wil mix van grote en kleine azc’s ondanks protesten in gemeenten

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil blijven werken met een mix van grote en kleine azc’s, ook nu in gemeenten veel protest is tegen asielopvang. Volgens bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns is alleen kleinschalige opvang geen oplossing vo

begrafenis Khamenei
Nieuws

Linkse activiste prijst Khamenei bij begrafenis als ‘grootste anti-imperialistische leider’

De Amerikaanse linkse activiste Calla Walsh is in Iran opgedoken bij de begrafenis van de gedode hoogste leider Ali Khamenei. Walsh, die eerder actief was in de kringen van de Democratische Partij in de Verenigde Staten, prees hem in een video van Ir

Volkert Fortuyn
Achtergronden

Was Volkert een huurmoordenaar van de overheid? 10 raadsels rond de moord op Pim Fortuyn

Bijna een kwart eeuw na de moord op Pim Fortuyn duikt Volkert van der Graaf ineens weer op tussen demonstranten op het Museumplein. Voor velen was het een ongemakkelijk beeld: de man die Fortuyn doodschoot, ogenschijnlijk zorgeloos in een vakbondspro

Belgische politie
Nieuws

Potentiële aanslag school Hasselt verijdeld: zes minderjarigen opgepakt

De Belgische politie heeft zes minderjarigen opgepakt na dreigingen tegen een school in Hasselt. De jongeren zijn leerlingen van de betrokken school. Zij worden verdacht van bedreiging met een aanslag. De zaak begon na een aangifte van directieleden

Derksen
Nieuws

Derksen hekelt 'Marokkanen-probleem': 'Winst of verlies, de pleuris breekt uit'

De ongeregeldheden na de WK-wedstrijden van Marokko blijven de gemoederen bezighouden. In het televisieprogramma Vandaag Inside Oranje uitten Johan Derksen en Valentijn Driessen stevige kritiek op zowel het optreden van de politie als de reactie van

Verduurzaming
Onderzoek

Minder bedrijven investeren in verduurzaming: kosten en vol stroomnet remmen plannen

Voor het tweede jaar op rij investeren minder bedrijven in verduurzaming. In 2024 zei nog 68 procent van de bedrijven geld te steken in een klimaatneutrale bedrijfsvoering. Vorig jaar was dat ruim 64 procent. Dit jaar is dat verder gedaald naar 61,5

Abdelkader Benali
Nieuws

Trouw-columnist: 'VVD wil feestende Marokkanen pesten'

Trouw-columnist Abdelkader Benali heeft de VVD frontaal aangevallen na de reacties op rellende Marokkanen in Nederlandse steden na de WK-overwinning van Marokko op Canada. Volgens hem wil de partij van ergernis over toeterende Marokkanen beleid maken

Utrecht Centraal
Nieuws

Pools tentenkamp bij Utrecht Centraal opgedoekt na klachten over uitwerpselen en naalden

Een tentenkamp met Poolse migranten langs het spoor bij Utrecht Centraal is beëindigd na tientallen klachten over overlast. Dat schrijft het Utrechtse college in een brief aan de gemeenteraad, die in handen is van NieuwRechts. Het kamp lag bij de Laa

Zeearend
Nieuws

Twintig Zeeuwse windmolens overdag stilgezet na dood zeearend

Twintig windmolens bij de Kreekraksluizen in Zeeland mogen de komende maanden overdag niet draaien. De provincie heeft dat besloten na de dood van een zeearend in april. De beschermde roofvogel botste toen met een wiek van een windturbine. Het is nie

Bert de Ruiter
Opinie

Laten we het stikstofmonster verslaan met gezond boerenverstand

Terwijl het kabinet weer eens een “nieuw” stikstofpakket presenteert met zones, normen en miljarden voor natuurherstel, rollen de boeren de tractors uit de schuur. En terecht. Zeven jaar na de beruchte stikstofuitspraak zitten we nog steeds vast in d