De zorgen zijn niet denkbeeldig. De meeste Nederlanders gebruiken inmiddels wachtwoorden of vingerafdrukken om apparaten te vergrendelen. Toch voelt dat vaak niet genoeg. Bijna 27 procent is ‘erg bezorgd’ over datadiefstal via een hack. Een vergelijkbaar percentage vreest voor misbruik van bankgegevens of persoonlijke data.

Bij ransomware en computervirussen ligt het percentage met ernstige zorgen iets lager, rond de 15 procent. Maar ook hier geldt: velen hebben ‘een beetje zorgen’ en voelen zich niet veilig.

Kans op slachtoffer zijn? 1 op 2 denkt van wel
 51 procent van de Nederlanders denkt dat het zomaar kan gebeuren: gehackt worden. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Online Veiligheid en Criminaliteit 2024’ van het CBS. 40 procent acht ook de kans reëel om slachtoffer te worden van online oplichting bij het kopen of verkopen van spullen.

Bij gevoeliger vormen van digitale criminaliteit, zoals shamesexting (het verspreiden van intieme foto’s of video’s), liggen de cijfers lager. Toch zegt 9 procent dat dit hen ook zou kunnen overkomen. Online pesten, discriminatie of intimidatie wordt door 15 procent als een mogelijk risico gezien.

Bescherming: veel mensen doen hun best
Vergrendelen van apparaten met een code, vingerafdruk of Face ID gebeurt door ruim 80 procent van de Nederlanders. Ook bijlagen in e-mails worden vaak gecontroleerd, en updates worden meestal direct uitgevoerd. Maar strengere beveiliging blijft uit.

Zo gebruikt slechts 17 procent consequent een VPN, en minder dan 17 procent gebruikt altijd een wachtwoord van 16 tekens of meer. Ook tweetrapsverificatie – inmiddels een standaard bij veel apps – wordt slechts door 27 procent altijd gebruikt. Een grote groep (49 procent) gebruikt het ‘soms’.

Opvallend is de voorzichtigheid rond het delen van identiteitsgegevens. 76 procent deelt nooit een kopie van zijn bankpas online. Meer dan de helft stuurt geen kopie van een paspoort, ID-kaart of rijbewijs via het internet. En wie dat wel doet, gebruikt steeds vaker de KopieID-app van de overheid. Eén op de vijf gebruikt die standaard. Nog eens 20 procent gebruikt de app soms – een lichte stijging vergeleken met 2022.

Veiligheidsgevoel daalt, voorzorg groeit
De cijfers schetsen een duidelijke trend. Nederlanders zijn alerter geworden. Ze beschermen hun apparaten beter dan een paar jaar geleden. Maar tegelijkertijd groeit het gevoel van dreiging. Meer mensen achten de kans op identiteitsfraude of phishing reëel dan in 2022.

En dat wantrouwen vertaalt zich in gedrag. Sterkere wachtwoorden, voorzichtigheid met e-mailbijlagen, en minder bereidheid om privégegevens zomaar online te delen. Het internet is voor veel mensen onmisbaar, maar voelt steeds minder veilig.