De 78-jarige Camus had eind april een toespraak willen houden over immigratie. Hij zou spreken op een evenement van de nationalistische Homeland Party, een partij die zich keert tegen massa-immigratie en pleit voor zogenoemde “hermigratie” van illegale en slecht geïntegreerde migranten.

Maar de Britse autoriteiten hebben hem de toegang geweigerd. In een e-mail, ingezien door The Telegraph, staat: “Uw aanwezigheid in het Verenigd Koninkrijk wordt niet als bevorderlijk voor het publieke belang beschouwd.”

Camus reageert fel: “Ze willen niet dat ik spreek”
Camus is openlijk homoseksueel en pleit voor geweldloos activisme. Toch is hij al jaren een omstreden figuur in het publieke debat. Zelf ziet hij de afwijzing als bewijs dat het Britse establishment zijn boodschap vreest. “Van alle Europese regeringen die zich schuldig maken aan ongeremde migratie, is de Britse een van de ergste,” zegt hij. “Geen wonder dat ze niet willen dat ik spreek.”

De Franse auteur was uitgenodigd door Vauban Books, een kleine onafhankelijke uitgeverij die zijn werk in het Engels uitbrengt. Volgens de uitgeverij bewijst de toegangsweigering dat het VK de kernwaarden van de liberale democratie heeft laten vallen. “Camus is een van de grootste levende schrijvers. De geschiedenis zal zich hem herinneren,” aldus Vauban. “Het Starmer-bewind zal – als het al herinnerd wordt – vooral bekendstaan om zijn verraad en middelmatigheid.”

Vrijheid van meningsuiting onder druk
De weigering van Camus’ elektronische reistoestemming (ETA) komt op een moment dat het debat over vrijheid van meningsuiting in het Verenigd Koninkrijk oplaait. Vooral rondom het thema immigratie is de sfeer gespannen. Sinds de rellen van de zomer van 2024, die uitbraken na de moorden in Southport, wordt er steeds vaker verwezen naar de rol van sociale media en ‘online haat’.

De Britse overheid heeft sindsdien beloofd om strenger op te treden tegen “schadelijke en haatdragende overtuigingen”. Critici vrezen echter dat dit leidt tot censuur en willekeur. Politiediensten kregen eerder al forse kritiek voor het onderzoeken van zogenaamde “non-crime hate incidents” – situaties waarin geen strafbaar feit is gepleegd, maar iemand zich gekwetst voelt.

Journalist Allison Pearson, columnist bij The Telegraph, werd in 2024 zelfs thuis bezocht door de politie vanwege een bericht op X (voorheen Twitter). Dat leidde tot een golf van verontwaardiging onder voorvechters van vrije meningsuiting.

Censuur bij Amazon
Ook online voelt Camus zich beperkt. In 2024 meldde hij dat Amazon zijn bekendste boek Le Grand Remplacement had geblokkeerd voor publicatie via Kindle Direct Publishing, het self-publishingplatform van Amazon. Volgens Camus gebruikte het systeem kunstmatige intelligentie om zijn werk te screenen en werd het “dystopisch gefilterd”.

Na juridisch protest gaf Amazon aan dat het om een fout ging. Het boek werd alsnog gepubliceerd, maar volgens Camus was de schade al aangericht. “Ze proberen mijn werk te censureren via achterdeurtjes. Ze willen ongewenste ideeën gewoon laten verdwijnen,” stelde hij.

“Complottheorie” of legitieme zorg?
De centrale theorie van Camus – de ‘grote vervanging’ – stelt dat Europese volkeren op termijn verdrongen zullen worden door immigranten uit andere culturen. Tegenstanders beschuldigen hem van racisme en noemen zijn theorie gevaarlijk en opruiend. Verschillende massamoordenaars in de VS en Nieuw-Zeeland verwezen naar zijn werk in hun manifesten.

Toch noemt Camus zichzelf een vredelievend denker. Hij zegt alleen te willen waarschuwen voor de gevolgen van migratiebeleid en de demografische veranderingen in Europa. In eigen land is hij al jarenlang persona non grata bij de literaire elite. Hij moet het vooral hebben van kleine uitgevers en online verspreiding.

Homeland Party: platform voor omstreden stemmen
De partij waarvoor Camus zou spreken, de Homeland Party, staat in het VK bekend als fel tegen immigratie en globalisering. Het was de bedoeling dat Camus tijdens het congres van de partij zijn visie zou geven op demografie, cultuur en identiteit in Europa.

De Britse autoriteiten hebben niet gereageerd op de vraag of Camus specifiek vanwege zijn verbondenheid aan deze partij is geweigerd. Wel is duidelijk dat zijn reputatie als ‘samenzweringstheoreticus’ meegewogen heeft in het besluit.