De Europese Commissie zet grote stappen in haar streven naar een klimaatvriendelijker voedselsysteem. De consumptie van rood vlees moet drastisch omlaag. In plaats daarvan wil Brussel inzetten op plantaardige en kunstmatige alternatieven, zoals vlees uit het laboratorium. De doelstelling is ambitieus: een uitstootverlaging van 90 procent in 2040, zo staat in de zogenoemde Memoria Económica, een rapport van meer dan 600 pagina’s waarin de plannen uiteen worden gezet.

Rood vlees onder vuur
De Europese voedselstrategie is een reactie op de klimaateisen uit de Agenda 2030. Eén van de grootste vervuilers volgens de EU? De veeteelt, en dan vooral de traditionele rundveehouderij. Methaanuitstoot, landgebruik en waterverbruik maken vlees tot een klimaatzonde. Brussel wil daarom het aandeel van dierlijke producten in het menu van de Europeaan drastisch beperken.

Naast milieubezwaren speelt ook gezondheid een rol. Diëten met veel rood vlees worden in verband gebracht met verschillende chronische ziekten. De Europese Commissie wil daarom tegelijk inzetten op gezondere en duurzamere alternatieven.

Mosa Meat: pionier met primeur?
In dat kader heeft de Nederlandse start-up Mosa Meat onlangs als eerste bedrijf in Europa een officiële aanvraag ingediend om gekweekt vlees op de markt te mogen brengen. Dat bevestigde CEO Maarten Bosch tegenover Politico: “Het is een proces dat we al jaren ontwikkelen.”

Mosa Meat kweekt vet en spierweefsel uit stamcellen van levende koeien. Deze worden vervolgens gecombineerd met plantaardige ingrediënten om producten te maken die qua structuur en smaak nauwelijks te onderscheiden zijn van echt vlees. Denk aan hamburgers of gehaktballen.

Als Brussel instemt, wordt Mosa Meat het eerste bedrijf dat synthetisch vlees mag verkopen binnen de EU. Dat zou een mijlpaal zijn voor de alternatieve voedselindustrie.

Spanje sluit aan bij de voedselrevolutie
Niet alleen Nederland speelt hierin een rol. Ook Spanje wil zich profileren als voortrekker. In San Sebastián staat een van de grootste productielocaties voor kweekvlees in Europa: de fabriek van BioTech Foods. Het Spaanse bedrijf wil de voedseltransitie versnellen en het land op de kaart zetten als koploper in de ‘nieuwe eiwiteconomie’.

Politieke druk en boerenprotesten
De plannen van Brussel komen niet zonder wrijving. In veel EU-landen lopen de spanningen op, met name onder boeren. In verschillende steden zijn protesten uitgebroken tegen de milieuregels en voedselplannen van de Commissie. De angst voor inkomensverlies en strengere regelgeving is groot.

Zelf erkent Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat het “een grote uitdaging” is om het voedselsysteem ingrijpend te hervormen zonder de voedselzekerheid in gevaar te brengen.

Brussel kijkt verder dan vlees alleen. Tegen 2030 moet het gebruik van chemische pesticiden zijn gehalveerd. Daarnaast wordt geïnvesteerd in technologieën als koolstofopslag en synthetische brandstoffen. Alles met het doel om de CO2-uitstoot te verlagen.