Corruptieschandaal bij Oekraïens leger: functionarissen staken geld in eigen zak
Oekraïne heeft opnieuw te maken met een corruptieschandaal binnen het eigen overheidsapparaat. Volgens de Oekraïense anticorruptiediensten NABOe (Nationale Anticorruptiebureau) en SAPO (Speciale Aanklager tegen Corruptie) is ontdekt dat er is gesjoemeld met miljoenencontracten voor militaire aankopen. Onder meer drones en signaalverstoorders werden voor veel te hoge prijzen ingekocht, waarbij een deel van het geld verdween in de zakken van betrokkenen.
De speurders ontdekten dat er in sommige gevallen tot wel 30 procent van de contractwaarde werd afgeroomd, meldt De Telegraaf. Het ging om overheidsinkopen die bedoeld waren voor het leger. NABOe spreekt van “structurele oplichting” waarbij zowel politici als leden van de Nationale Garde betrokken waren.
De onderzoeksdiensten melden dat er zaterdag meerdere aanhoudingen zijn verricht. Het zou onder meer gaan om een parlementslid, twee lokale ambtenaren en leden van de Oekraïense Nationale Garde.
Op sociale media melden NABOe en SAPO dat de verdachten betrokken waren bij de aankoop van defensiematerieel, waaronder militaire drones en elektronische signaalverstoorders.
Onafhankelijkheid anticorruptie-instanties net hersteld
De timing van de arrestaties is opvallend. De diensten NABOe en SAPO kregen namelijk pas recent hun volledige onafhankelijkheid terug. President Zelensky had hun autonomie vorige maand plotseling ingetrokken, door ze onder direct toezicht te plaatsen van de procureur-generaal — een functie die hij zelf benoemt.
Die ingreep leidde tot grote ophef in Oekraïne en Europa. In het land gingen duizenden mensen de straat op om te protesteren tegen de machtsgreep. Ook vanuit de Europese Unie kwamen felle reacties. De maatregel zou de rechtsstaat en de bestrijding van corruptie ondermijnen.
Na dagenlange druk draaide het Oekraïense parlement de wetswijziging donderdag terug. Daarmee zijn NABOe en SAPO weer formeel onafhankelijk.
Politieke gevolgen en Europese druk
De ontdekking van dit nieuwe corruptieschandaal komt op een gevoelig moment. Oekraïne is sterk afhankelijk van militaire steun van het Westen. De Europese Unie en de Verenigde Staten stellen als voorwaarde dat Oekraïne serieus werk maakt van corruptiebestrijding.
President Zelensky presenteert zich al jaren als hervormer. Hij kwam in 2019 aan de macht met de belofte om de macht van oligarchen en corrupte netwerken te breken. Toch blijven er geregeld schandalen opduiken binnen zijn regering en het leger.
De zaak zal mogelijk opnieuw druk zetten op de verhouding met Brussel. In de aanloop naar toetredingsgesprekken met de EU staat goed bestuur namelijk hoog op de agenda.
Voorlopig is nog niet bekend hoeveel geld er precies is verduisterd, en of er meer verdachten volgen. De anticorruptiediensten hebben wel aangegeven dat het onderzoek wordt voortgezet en dat nieuwe arrestaties niet worden uitgesloten.
