In de eerste helft van 2025 zijn er in de regio Stockholm al zeventig ontvoeringszaken gemeld. Dat betekent gemiddeld meer dan één melding per drie dagen. De Zweedse aanklager Lukas Tigerstrand bevestigt de trend tegenover de Zweedse staatsradio: “Mijn indruk is dat ontvoeringen nu aanzienlijk vaker voorkomen dan toen ik in 2017 begon als officier van justitie.”

Volgens hem gaat het zelden om willekeurige slachtoffers. Vaak liggen mislukte drugsdeals, schulden of onderlinge conflicten in het criminele circuit aan de basis. Ontvoering wordt dan gebruikt om druk uit te oefenen, geld af te persen of iemand te straffen. 

Gevangen in een appartement, bedreigd met wapens
De werkwijze van de daders is vaak hard en vernederend. Tigerstrand: “Het komt regelmatig voor dat iemand naar een appartement wordt gebracht en daar wordt blootgesteld aan ernstig geweld en ernstige bedreigingen met wapens, evenals mogelijke vernederingen. Het is natuurlijk verschrikkelijk voor degene die eraan wordt blootgesteld.”

Een actueel voorbeeld is een zaak in Bagarmossen, een wijk in het zuiden van Stockholm. Een man zou daar zijn ontvoerd en afgeperst voor geld. Vier verdachten zijn inmiddels aangehouden.

Marteling en vernedering als standaardpraktijk
Dat ontvoeringen gepaard gaan met geweld is geen uitzondering meer, blijkt ook uit een grootschalige analyse van de organisatie Acta Publica. Zij onderzochten tientallen gerechtelijke uitspraken over ontvoering en stelden vast dat in één op de vier zaken sprake was van zware vernedering of mishandeling.

Erika Nekham van Acta Publica zegt: “Je spuugt op het slachtoffer, je plast op het slachtoffer.” Zulke handelingen lijken in bepaalde kringen bewust te worden ingezet om slachtoffers psychisch te breken of te intimideren.

Rol van migrantenjongeren
Statistieken tonen aan dat migranten en hun kinderen oververtegenwoordigd zijn in misdaadcijfers in Zweden. In 2017 betrof 58 procent van de verdachten van ernstige delicten personen met een migratieachtergrond, hoewel zij minder dan de helft van de bevolking vormen.

Ook jongeren spelen hierbij een opvallende rol: in 2024 waren naar schatting 1.700 minderjarigen actief binnen criminele netwerken. Deze jongeren hebben vaak een rol als koerier of uitkijker, wat hun strafrechtelijke risico verlaagt en de netwerken fragiel en gewelddadig maakt. In combinatie met andere gegevens, zoals een duidelijke toename van vuurwapengebruik onder jongeren in achterstandsgebieden, wijst dit op een zorgwekkende verharding van de misdaadcultuur onder deels geëtni­sche minderheden.