Volgens de politie moet dit middel elke verdenking van willekeur wegnemen. Hoofdcommissaris Peter Holla zei hierover tegenover de Telegraaf: 'Dit gaat ons erg helpen bij het preventief controleren door te laten zien dat de selectie puur willekeurig gebeurt.' Hij benadrukt dat het apparaat het werk van agenten vergemakkelijkt en kan bewijzen dat controles niet gericht op een bepaalde groep zijn uitgevoerd.

Toepassing in de praktijk
De paal kan worden ingezet bij situaties waar preventief fouilleren aan de orde is, zoals voetbalwedstrijden of verkeersacties. Burgers mogen zelf de knop indrukken en krijgen direct de uitslag via licht en geluid. Zo wordt duidelijk of zij wel of niet worden gecontroleerd.

De politie stelt dat dit middel een aanvulling is. Controles moeten immers nu al niet alleen gericht zijn op jonge mannen, maar ook op andere voorbijgangers zoals gezinnen of ouderen. De boodschap van de politie is helder: 'De paal bepaalt.' Toch zijn er uitzonderingen. Wanneer iemand zich verdacht gedraagt, bijvoorbeeld door weg te lopen van een controle, kunnen agenten alsnog zonder paal ingrijpen.

Achtergrond en eerdere fouten
De gevoeligheid rond preventief fouilleren is groot in Amsterdam. Het risico op etnisch profileren was lange tijd de belangrijkste reden om er terughoudend mee te zijn. Burgemeester Femke Halsema gaf eind 2022 toch toestemming voor een proef. Dat liep vrijwel meteen mis.

Agenten controleerden destijds bezoekers van een jongerencentrum met vooral een Marokkaanse achtergrond. Die actie bleek op meerdere punten fout. Het gebouw viel niet binnen het aangewezen gebied en bovendien mocht de politie daar niet binnenshuis fouilleren. Het experiment werd daarom direct beëindigd.

Het incident werd onderzocht door Peter Holla, die toen nog niet hoofdcommissaris was. Zijn conclusie luidde dat er geen sprake was van etnisch profileren. Een onafhankelijk onderzoek kwam er niet.