Van de vier bestuursleden zijn er drie vertrokken. Eerst stapte Martine Heijthuyzen op, deze week volgden Grace Courtar en Bas Holtzer. Alleen voorzitter Edson Olf blijft over. Olf, die in 2023 lijsttrekker was, heeft oud-bestuursleden gevraagd om tijdelijk bij te springen en de campagne richting de Tweede Kamerverkiezingen te leiden.

Volgens een mail aan de leden zijn er “verschillen van inzicht” over de campagne, meldt Aalberts. Courtar ging op Instagram dieper in op haar vertrek. Ze schreef dat er sprake was van “de manier waarop er werd omgegaan met interne kwesties en met gedrag dat de veilige en respectvolle sfeer die wij nastreven, ondermijnde.” Ze stelt dat haar vertrouwen in de partij ernstig is geschaad.

Daarnaast beschuldigt Courtar de partijtop van machtsmisbruik. Besluiten zouden op een “dwingende en ondermijnende” manier zijn opgelegd, en Olf zou zelf bestuursbesluiten hebben teruggedraaid of genegeerd. In de officiële uitleg van Bij1 aan de leden ontbreekt deze kritiek.

Oud-voorzitter zegt lidmaatschap op
Terwijl Olf steun zoekt bij oud-bestuurders, besloot Rebekka Timmer – voormalig partijvoorzitter en jarenlang rechterhand van Sylvana Simons – haar lidmaatschap op te zeggen. Op een ledenbijeenkomst werd haar vertrek openbaar gemaakt. Zelf zegt Timmer bij Aalberts dat ze liever discreet was gebleven, maar zich nu genoodzaakt voelt tot toelichting.

“Bij1 is het podium geworden van machtsspelletjes, waarbij de verspreiding van complotten en frames aan de orde van de dag is, de partijdemocratie wordt gezien als vervelende hobbel en er een roddelcultuur is ontstaan zonder dat mensen rechtstreeks contact met elkaar hebben. Dit gaat ten koste van de inhoud en de strategie,” zegt ze bij Aalberts

Discussie rond lijsttrekkersverkiezing
Extra olie op het vuur kwam van de interne lijsttrekkersverkiezing. Niet alleen verdween een kandidaat-lijsttrekker zomaar van de lijst, maar ook verliep de interne stemming niet in lijn met de statuten. Volgens de statuten hoort de ledenvergadering de kandidaat aan te wijzen, maar toch werd er al een online stemming gehouden. Officieel heet dit een ‘ledenraadpleging’, maar de uitkomst werd door veel media meteen geïnterpreteerd als definitief. 

Daarbij waren er twee kandidaten: voormalig GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi en Patricia Dinkela. Dibi zou al voor de stemming de voorkeur hebben van het campagneteam. Bovendien groeide het ledenbestand tijdens de stemming met bijna honderd nieuwe leden, nadat Dibi publiekelijk opriep om lid te worden. Het verschil tussen beide kandidaten bedroeg minder dan 200 stemmen. Voor critici is dit een teken dat Dinkela mogelijk meer kans had gehad zonder de toestroom van nieuwe leden. 

Een ingewijde schetst hoe klein Bij1 inmiddels is. De teams in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam zijn grotendeels verdwenen. Alleen in Utrecht is nog een actieve groep. “BIJ1 is een schim van wat het ooit was,” zegt hij.

Parlementaire koers boven beweging
De partij lijkt nu alles te zetten op één doel: een Kamerzetel. Met Dibi als boegbeeld moet BIJ1 opnieuw politiek relevant worden. Maar er zijn twijfels of dat voldoende is.

Waar de partij ooit verbonden was met activistische bewegingen zoals Black Lives Matter en Kick Out Zwarte Piet, zijn die banden grotendeels losgelaten. Ideologische scholing of bredere maatschappelijke verankering is er nauwelijks meer. Voor een deel van de achterban voelt dit als verraad aan de oorspronkelijke missie: parlementaire macht als middel, niet als doel.

Of de mogelijke terugkeer van Dibi in de Tweede Kamer de verdeeldheid kan overstijgen, blijft onzeker. Voorlopig overheersen de interne ruzies, opstappen en wantrouwen. De leegloop bij BIJ1 lijkt daarmee nog niet voorbij.