Schiphol wijst naar boeren om eigen stikstofprobleem op te lossen
Schiphol schuift de verantwoordelijkheid voor zijn vernietigde natuurvergunning naar boeren. Het bedrijf stelt in hoger beroep dat de overheid boeren moet uitkopen of zelfs onteigenen zodat het vliegveld zijn stikstofruimte kan behouden. Daarmee komt Schiphol recht tegenover de agrarische sector te staan, die wél over geldige vergunningen beschikt, meldt Schipholwatch.
De stap is extra opvallend omdat Schiphol zelf al sinds de jaren negentig zonder volledige natuurvergunning opereert. De vergunning die in 2023 door het ministerie werd afgegeven, werd door de rechtbank vernietigd. De reden: de minister had het zogenoemde additionaliteitsbeginsel onvoldoende onderzocht. Dat principe vereist dat vrijkomende stikstofruimte eerst wordt ingezet voor natuurherstel. Pas daarna mag resterende ruimte worden gebruikt voor nieuwe activiteiten.
De rechter oordeelde dat dit niet was gebeurd, óók niet bij de aankoop van negen agrarische bedrijven waarvan de stikstofrechten waren ingekocht voor Schiphol. Daardoor viel de vergunning onderuit en zit het vliegveld zonder juridische basis voor zijn stikstofuitstoot. In plaats van de eigen uitstoot te verlagen, wijst Schiphol nu naar boeren en andere bedrijven rond Natura 2000-gebieden. Volgens het bedrijf heeft de overheid “nog voldoende maatregelen ter beschikking” om natuurdoelen te halen door andere bedrijven te laten verdwijnen. Daarmee suggereert Schiphol dat boeren binnen één kilometer van kwetsbare natuurgebieden kunnen worden uitgekocht of onteigend.
Om dat te onderbouwen vroeg Schiphol adviesbureau DNV om te onderzoeken welke agrariërs als “potentiële reductiebronnen” gelden. Het rapport levert een lijst op van bedrijven die volgens die rekenmethode zouden kunnen verdwijnen om ruimte te maken voor Schiphol. Voor gebieden zoals Meijendel & Berkheide zijn slechts enkele bedrijven over. Voor de Oostelijke Vechtplassen gaat het om bijna 140 bedrijven.
De strategie staat haaks op eerdere uitspraken van Schiphol-topman Robert Carsouw. In 2021 sprak hij openlijk over een “gezamenlijke strijd” met boeren. Hij benadrukte toen dat Schiphol minder zwaar werd geraakt door stikstofregels dan de agrarische sector en zei verbondenheid te voelen met boerenbedrijven. Die boodschap botst met de juridische lijn die Schiphol nu kiest.
Voor veel boeren voelt de nieuwe koers als een breuk. Hun bedrijven worden feitelijk in de etalage gezet om de stikstofruimte van het vliegveld te garanderen, terwijl hun eigen vergunningen wel rechtsgeldig zijn.
