Openbare corona-verhoren onder ede in zicht: Rutte en De Jonge waarschijnlijk opgeroepen
De Parlementaire enquêtecommissie Corona bereidt openbare verhoren voor over het coronabeleid. Die vinden naar verwachting plaats in mei en juni volgend jaar. Dat zegt commissievoorzitter Daan de Kort in het radioprogramma Sven op 1. Volgens hem nadert het onderzoek een nieuwe fase. De commissie heeft de afgelopen periode omvangrijk dossieronderzoek gedaan en tientallen besloten gesprekken gevoerd. Nu wordt gekeken wie openbaar zal worden gehoord en welke vragen daarbij centraal staan. "We hebben veel dossieronderzoek gedaan en besloten gesprekken gehad. Nu gaan we kijken wie we uitnodigen en welke vragen we stellen."
Het ligt voor de hand dat oud-premier Mark Rutte en oud-minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge worden opgeroepen. De Kort wil daarover niet vooruitlopen, maar geeft wel aan dat bepaalde namen logisch zijn. "Er zullen zeker een aantal keuzes voor de hand liggen."
Niet alleen politici komen in beeld. Ook adviseurs die tijdens de coronaperiode een sleutelrol speelden, kunnen worden gehoord. Het Outbreak Management Team wordt daarbij expliciet genoemd. "We kijken ook naar adviseurs. Het OMT was bijvoorbeeld een belangrijke in die periode."
Voorafgaand aan de openbare verhoren zijn 88 besloten gesprekken gevoerd. Die vormen samen met het dossieronderzoek de basis voor de verdere aanpak. De commissie wil eerst het kerstreces afwachten voordat definitieve keuzes worden gemaakt. Daarna volgt de samenstelling van het verhoorprogramma.
De Kort benadrukt dat een goede voorbereiding essentieel is. "Als je aan de besloten gesprekken goede invulling hebt gegeven, worden ze tijdens de openbare verhoren niet vaak verrast. Dat is alleen maar goed, omdat er dan al een stevig fundament ligt."
De commissie onderzoekt met name hoe ingrijpende overheidsmaatregelen tot stand kwamen. Het gaat onder meer om de avondklok, coronatoegangsbewijzen en het sluiten van scholen. Volgens De Kort raakt dit de kern van de rechtsstaat. "Er is ingegrepen in de grondrechten van mensen. Hoe vond die weging plaats? En hoe zorg je ervoor dat de democratische legitimiteit in crisisperiodes in stand wordt gehouden?"
Een apart onderdeel van het onderzoek richt zich op de omgang met coronacritici. Volgens De Kort is dat een wezenlijk thema binnen de enquête. Tijdens de coronaperiode ontstonden diepe maatschappelijke breuklijnen. "Ook hoe is omgegaan met coronacritici, dat is een belangrijk deel in ons onderzoek. Vriendengroepen kwamen tegenover elkaar te staan, er ontstond veel polarisatie."
Critici zetten vraagtekens bij de proportionaliteit van maatregelen zoals de avondklok. Ook wordt gewezen op de grote invloed van een beperkt aantal OMT-leden op het kabinetsbeleid. De Kort hoopt dat het eindrapport bijdraagt aan meer duidelijkheid en rust.
