Trump benoemt gezant om Groenland 'onder Amerikaans gezag te brengen'
De Amerikaanse president Donald Trump heeft openlijk de ambitie uitgesproken om Groenland onder Amerikaans gezag te brengen. Hij benoemde de gouverneur van Louisiana, Jeff Landry, tot speciale gezant voor het Arctische gebied. Landry verklaarde dat hij Groenland ‘onderdeel van de VS’ wil maken. De stap leidt tot grote woede in Denemarken en scherpe afwijzing door Groenlandse leiders.
Trump maakte de benoeming zondag bekend via zijn platform Truth Social. Hij stelde dat Landry het strategische belang van Groenland begrijpt. Het eiland is een semi-autonoom gebied binnen het Deense koninkrijk.
‘We hebben Groenland nodig’
Trump liet zich maandag opnieuw uit over het gebied. ‘We hebben Groenland nodig voor nationale bescherming'. Daarmee wuifde hij historische claims van Denemarken weg.
Jeff Landry reageerde dankbaar op zijn nieuwe rol. Op X schreef hij: ‘Het is een eer om u te dienen in deze vrijwilligersfunctie om Groenland onderdeel te maken van de VS.’ Die uitspraak leidde direct tot boosheid in Kopenhagen.
De Deense regering liet weten vooraf niet op de hoogte te zijn gesteld. Minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen kondigde aan de Amerikaanse ambassadeur te zullen ontbieden. ‘Ik ben diep boos over deze benoeming en de uitspraak, die ik totaal onacceptabel vind,’ zei hij tegen TV2.
Denemarken wijst plannen resoluut af
Rasmussen benadrukte dat Denemarken geen acties zal accepteren die de soevereiniteit van het koninkrijk aantasten, aldus GB News. ‘Wij eisen dat iedereen, ook de VS, respect toont voor de territoriale integriteit van het Koninkrijk Denemarken,’ zei hij.
Ook premier Mette Frederiksen en de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen reageerden scherp. In een gezamenlijke verklaring schreven zij: ‘Dat hebben we eerder gezegd. En nu zeggen we het opnieuw: nationale grenzen en de soevereiniteit van staten zijn verankerd in het internationaal recht.’
Zij voegden daaraan toe: ‘Je kunt geen ander land annexeren. Zelfs niet met een argument over internationale veiligheid.’ De verklaring ging verder met: ‘Groenland behoort toe aan de Groenlanders en de VS zal Groenland niet overnemen. Wij verwachten respect voor onze gezamenlijke territoriale integriteit.’
Strategisch belang en afwijzing door bevolking
Nielsen gaf apart aan dat de benoeming van Landry niets verandert. ‘Dit klinkt misschien groot, maar het verandert voor ons niets. Wij bepalen onze eigen toekomst,’ schreef hij. Hij zei wel open te staan voor samenwerking met Washington, mits die past bij de waarden van Groenland.
Groenland speelt een steeds grotere rol in geopolitieke machtsstrijd. Op het eiland ligt de Amerikaanse Pituffik-basis, belangrijk voor raketverdediging en ruimtebewaking. Ook zijn er grote voorraden zeldzame aardmetalen.
Uit een peiling van januari blijkt dat 85 procent van de inwoners tegen aansluiting bij de VS is. Slechts zes procent is voor. Groenland telt ongeveer 57.000 inwoners en heeft sinds 1979 verregaand zelfbestuur.
De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, sprak steun uit voor Denemarken en Groenland. Trumps interesse in het eiland dateert uit 2019, toen een eerder koopvoorstel al werd afgewezen.
