Dat de publieke omroep dit onderwerp nu zo expliciet behandelt, onderstreept hoe groot en onontkoombaar het dossier is geworden. Jarenlang werden betrokkenen die dit wilden aankaarten, weggezet als complotdenkers of racisten. Slachtoffers die zich uitspraken, werden lastiggevallen en bestempeld als leugenaar. De rechtse activist Tommy Robinson kreeg zelfs aanvaringen met justitie hierdoor. Maar hoe meer het misbruik zich uitbreidde, des te moeilijker het werd te negeren. Wat blijkt: het ging niet om randgevallen, maar om een structureel falen dat decennialang heeft voortgeduurd.

Het schandaal draait om kwetsbare meisjes en tieners. Sommigen waren pas 12 of 13 jaar oud. Zij werden doelbewust benaderd, ingepalmd en vervolgens misbruikt en verkracht door groepen oudere mannen van Pakistaanse komaf. Vaak ging het om georganiseerde netwerken die actief waren in meerdere steden.

Slachtoffers kregen cadeaus, aandacht, alcohol en drugs. Daarna volgde dwang en geweld. Sommigen raakten zwanger. Anderen raakten verslaafd. Voor velen duurde het misbruik jaren. Volgens schattingen gaat het om duizenden slachtoffers. Mogelijk zelfs tienduizenden. Het exacte aantal is onbekend, omdat veel vrouwen zich nooit hebben gemeld.

Daders en angst om te benoemen
Uit meerdere onderzoeken blijkt dat de daders in veel gevallen mannen waren met een Brits-Pakistaanse achtergrond. Dat gegeven lag jarenlang gevoelig. In officiële documenten werd etniciteit vaak niet vastgelegd of bewust vaag gehouden.

Later concludeerden onderzoekers dat die terughoudendheid mede voortkwam uit angst voor beschuldigingen van racisme en het aanwakkeren van etnische spanningen. Het gevolg was dat patronen niet werden benoemd en daders langer hun gang konden gaan.

Fiona Goddard uit Bradford is een van de slachtoffers die haar verhaal naar buiten bracht. Ze was dertien toen het begon. Vijf jaar lang werd ze misbruikt. “Ik werd verkracht door tussen de vijftig en honderd mannen,” zegt ze tegenover Nieuwsuur. “Ze kwamen vanuit het hele land.”

Goddard groeide op in een instabiel gezin en belandde al jong in de jeugdzorg. Dat gold voor veel slachtoffers. “Het begon met één man,” vertelt ze. Hij deed zich voor als haar vriendje. Daarna werd ze doorgegeven. “Dit ging jaren zo door.”

Politie wist ervan, maar greep niet in
Uit rapporten en verklaringen blijkt dat politie, jeugdzorg en justitie vaak signalen kregen. Toch bleef ingrijpen uit. Slachtoffers werden regelmatig niet geloofd of kregen zelf de schuld.

Advocaat Amy Clowrey staat honderden slachtoffers bij. “Ze werden gezien als probleemkinderen of als kinderprostituees,” zegt ze tegenover Nieuwsuur. “Niet als slachtoffers van seksueel geweld.”

In sommige dossiers zijn zelfs aanwijzingen dat politieagenten betrokken waren bij misbruik. Die zaken worden nog onderzocht.

Onderzoek dat verdween
Oud-rechercheur Maggie Oliver werkte begin jaren 2000 aan een van de eerste grote onderzoeken naar grooming gangs in de regio Manchester. Ze verzamelde verklaringen, adressen en namen van verdachten. Ze bracht bijna honderd mogelijke daders in kaart.

Maar het onderzoek werd stopgezet. Alles verdween. “Het was alsof het onderzoek nooit had bestaan,” zegt Oliver bij Nieuwsuur. “Geen van deze kinderverkrachters was gearresteerd. Het hele politiedossier was afgesloten.”

Volgens haar speelden twee factoren een rol: de lage maatschappelijke status van de slachtoffers en de angst voor multiculturele spanningen. “Een kind van 12 of 13 kan geen toestemming geven voor seks met een 60-jarige man,” zegt Oliver. “Toch werd dat jarenlang niet zo behandeld.”

Rotherham als keerpunt
Een groot onderzoek in Rotherham bracht later aan het licht dat tussen 1997 en 2014 naar schatting 1400 kinderen waren misbruikt. De daders waren grotendeels mannen met een Brits-Pakistaanse achtergrond.

Het rapport stelde vast dat autoriteiten signalen negeerden en wegkeken, mede uit angst voor politieke en maatschappelijke gevolgen. Sindsdien zijn in meerdere steden veroordelingen gevolgd, onder meer in Rochdale, Bradford en Telford. In totaal zijn ruim honderd daders veroordeeld. Volgens betrokken advocaten is dat slechts een fractie van wat er werkelijk is gebeurd. 

Premier Keir Starmer kondigde een landelijk onderzoek aan. Dat onderzoek is nog niet gestart. Er is onenigheid over de reikwijdte en de gebruikte terminologie. Een aantal slachtoffers dat zou meewerken, is inmiddels afgehaakt. Ook Fiona Goddard. “Ik vertrouw de politie en autoriteiten niet meer,” zegt ze. “Ik voel me door iedereen in de steek gelaten.”