Achter de schermen wordt gesproken over een nieuwe militaire missie in het poolgebied. Ingewijden spreken over een mogelijke gezamenlijke operatie, waarin NAVO-landen hun aanwezigheid in het Arctisch gebied uitbreiden. Daarmee wil de NAVO voorkomen dat rivalen als Rusland en China hun invloed verder vergroten.

De Verenigde Staten hebben de afgelopen tijd herhaaldelijk gedreigd om Groenland over te nemen van Denemarken. President Donald Trump sluit daarbij zelfs militair ingrijpen niet uit. In Kopenhagen klinkt de waarschuwing dat zo’n stap het einde van de NAVO zou betekenen.

Denemarken en meerdere Europese bondgenoten proberen die dreiging te neutraliseren met een gezamenlijk NAVO-initiatief. Dat zou onder de naam Arctic Sentry kunnen worden uitgerold. Het doel is om de veiligheid van Groenland te versterken zonder dat één bondgenoot eenzijdig optreedt. Trump verwijt Denemarken dat het de verdediging van Groenland jarenlang heeft verwaarloosd. Volgens hem is het eiland van cruciaal belang voor de Amerikaanse veiligheid. Groenland ligt op de kortste route voor mogelijke raketaanvallen vanuit Rusland of China richting de Verenigde Staten.

Daarnaast speelt de opwarming van de aarde een steeds grotere rol. Door het smelten van het poolijs worden arctische zeeroutes beter bevaarbaar. Dat vergroot volgens Washington de kans dat Russische en Chinese oorlogsschepen dichter bij het Westen opereren. Volgens Rutte delen alle NAVO-landen die zorgen. “De collectieve verdediging is cruciaal”, stelt hij. De NAVO was lange tijd nauwelijks actief in het Noordpoolgebied, maar daar is sinds 2025 verandering in gekomen. Het bondgenootschap kijkt nadrukkelijker naar het strategische belang van het Arctisch gebied.

“We bespreken op het moment de volgende stappen daartoe. Om te verzekeren dat we daadwerkelijk gezámenlijk verdedigen wat hier op het spel staat”, zei Rutte tijdens een bezoek aan de Kroatische premier. Over de precieze invulling van de plannen deed hij geen uitspraken.