Nederland stuurt sinds 2011 geen asielzoekers meer terug naar Griekenland. Dat kwam door meerdere uitspraken van Europese en nationale rechters. Die oordeelden dat de opvangomstandigheden in Griekenland te slecht waren en in strijd met mensenrechten.

Volgens Van Weel is die situatie de afgelopen jaren veranderd. Tijdens zijn bezoek aan Athene sprak hij met de Griekse autoriteiten over verbeteringen in opvang, meldt De Telegraaf, procedures en toezicht. Op basis daarvan verwacht hij dat rechters terugkeer nu weer zullen toestaan.

De minister wil de terugkeer laten ingaan rond het moment dat het Europese migratiepact wordt ingevoerd. Dat staat gepland voor halverwege dit jaar. Griekenland en Nederland werken momenteel aan de juridische onderbouwing, zodat rechters dit nieuwe beleid kunnen toetsen. Van Weel verwacht dat asielzoekers in beroep zullen gaan tegen terugzending. Hij gaat er echter van uit dat de rechter dit keer het standpunt van de overheid volgt. Volgens de minister is daar nu een betere juridische basis voor.

Het Europese migratiepact verplicht lidstaten om grenslanden te helpen. Dat kan door asielzoekers over te nemen of door een financiële bijdrage te leveren. Nederland kon kiezen tussen het overnemen van 1.095 asielzoekers in de tweede helft van dit jaar of het betalen van 22 miljoen euro. Nederland heeft gekozen voor betaling. Tegelijk wil het kabinet een korting bedingen, omdat Nederland asielzoekers opvangt die volgens de Dublinregels eigenlijk onder Griekse verantwoordelijkheid vallen.

Van Weel heeft met Griekenland afgesproken dat Nederland “enkele miljoenen euro’s” korting krijgt op het bedrag. Hoe hoog die korting precies wordt, moet nog worden uitgewerkt met de Europese Commissie. Als rechters instemmen met de terugkeer naar Griekenland, betekent dat een duidelijke koerswijziging in het Nederlandse asielbeleid. Jarenlang was terugzending naar Zuid-Europese landen praktisch onmogelijk.