De Wal werd op vrijdag 9 januari aangehouden nadat politie en gemeente een religieuze bijeenkomst hadden beëindigd. Volgens de gemeente ging het om een “illegale genezingsdienst”. Beelden van het ingrijpen leidden tot brede kritiek, ook van juristen en kerkelijke organisaties. De vragen van CU en SGP richten zich op de juridische basis van het optreden en de manier waarop grondrechten zijn meegewogen.

Kerkdienst of evenement
Een centraal punt in de Kamervragen is de kwalificatie van de bijeenkomst. De indieners vragen of het hier ging om een kerkdienst en niet om een evenement. In dat laatste geval zou een vergunning nodig kunnen zijn. Bij een kerkdienst ligt dat anders, omdat de vrijheid van godsdienst grondwettelijk is beschermd.

De Kamerleden willen weten op welke wettelijke bevoegdheden de gemeente en politie zich baseerden bij het beëindigen van de dienst en de arrestatie van De Wal. Ook vragen zij of deze bevoegdheden op de betreffende dag correct zijn toegepast. Daarbij wordt expliciet gevraagd hoe wordt voorkomen dat het gemeentelijke evenementenbeleid wordt gebruikt om religieuze bijeenkomsten alsnog aan banden te leggen.

Grondrechten niet meegewogen?
Opvallend is een uitspraak van de gemeente Tilburg dat de vrijheid van godsdienst geen onderdeel was van de afweging. Ceder en Van Dijk vragen hoe dit te rijmen is met de scheiding van kerk en staat en met de grondrechten van godsdienst, meningsuiting en vergadering.

Zij verwijzen naar rechtsgeleerden die het optreden “een absolute miskleun” noemen en zelfs spreken van “een unicum in de Nederlandse geschiedenis”. De Kamerleden vragen of het kabinet deze kritiek deelt en zo niet, waarom niet.

Terughoudendheid bij religieuze bijeenkomsten
De vragen gaan ook in op de algemene norm dat de overheid bij religieuze bijeenkomsten grote terughoudendheid moet betrachten. Ingrijpen is volgens vaste rechtsopvattingen alleen toegestaan als het noodzakelijk, proportioneel en subsidiair is. De Kamerleden willen weten welk concreet risico voor de openbare orde hier aan de orde was en of binnentreden in dit geval gerechtvaardigd was.

Daarnaast vragen zij welke richtlijnen momenteel gelden voor politie en gemeenten bij handhaving rond religieuze bijeenkomsten. Ook willen zij weten of deze richtlijnen duidelijk genoeg zijn om herhaling te voorkomen.

Bestemmingsplan als grond?
De gemeente Tilburg wees ook op mogelijke strijd met het bestemmingsplan. Volgens de Kamerleden is het juridisch vergezocht om op die grond een kerkdienst te beëindigen. Zij vragen hoe het kabinet dit beoordeelt en of maatschappelijke of onderwijsbestemmingen religieuze bijeenkomsten daadwerkelijk zouden uitsluiten. Veel kerken komen immers samen in dit soort gebouwen.

Verder uiten zij zorgen over het voornemen van de gemeente om te onderzoeken welke panden zonder vergunning worden gebruikt voor religieuze bijeenkomsten en om hier strenger op te handhaven. Volgens de indieners dreigt zo een precedent dat religieuze vrijheden verder kan inperken.

Onrust onder kerken
Tot slot vragen Ceder en Van Dijk welke stappen het kabinet wil zetten om de onrust onder kerken en gelovigen weg te nemen. Zij willen garanties dat kerkdiensten en andere religieuze bijeenkomsten niet lichtvaardig worden beperkt door lokaal bestuur of politieoptreden.

Ook vragen zij aandacht voor wat zij “religieus analfabetisme” bij lokale overheden noemen. Dat kan volgens hen leiden tot onbegrip en escalatie. Zij vragen of het kabinet aanleiding ziet om bestaande handreikingen over religie en het publieke domein opnieuw onder de aandacht te brengen bij gemeenten.