W wordt ontwikkeld als Europees sociaal netwerk, bedoeld als tegenhanger van het Amerikaanse X. Oprichter Anna Zeiter zegt tegenover AD dat het platform moet bijdragen aan “technologische soevereiniteit” van Europa. Om dat te bereiken kiest W voor een strenge toelatingsregel. Gebruikers kunnen pas een account aanmaken nadat zij zich met een paspoort hebben gelegitimeerd.

Zeiter noemt dat noodzakelijk. „Bots vormen op sociale media een probleem. Je weet niet wie erachter zitten, terwijl ze de publieke opinie kunnen beïnvloeden.” Volgens haar moeten alleen echte mensen en echte organisaties toegang krijgen tot het platform.

De identiteitscontrole verloopt via een externe app. W zegt zelf geen paspoortgegevens op te slaan. Toch blijft het een harde eis. Anoniem deelnemen is niet mogelijk.

‘Wij’, ‘waarden’ en ‘geverifieerd’
De naam W staat voor ‘Wij’. Tegelijk kan de letter worden gezien als twee V’s. Die verwijzen volgens Zeiter naar ‘values’ en ‘verified’. Het platform wil zo weinig mogelijk desinformatie toelaten. „We willen zo weinig mogelijk desinformatie. Het is gevaarlijk,” zegt zij.

W werd vorige week gepresenteerd in Davos. Volgende maand gaat het platform live in een bètafase. Die proefperiode is bedoeld om fouten te vinden en feedback te verzamelen. De publieke lancering staat gepland voor later dit jaar.

Vraag naar Europees alternatief groeit
Volgens digitaal strateeg en socialemediakenner Jaap van Zessen is er wel degelijk belangstelling voor een Europees alternatief. „Elon Musk staat achter Trump. Bovendien blijk je met zijn software dames te kunnen ontkleden. Veel mensen willen daar niets mee te maken hebben,” reageert hij tegenover AD.

Ook geopolitiek speelt mee. De Verenigde Staten willen buitenlandse bezoekers verplichten om hun sociale media van de afgelopen vijf jaar te delen bij binnenkomst. Daarvoor werkt Washington samen met Amerikaanse platforms zoals X, Meta en LinkedIn. „Het zal voor veel mensen veiliger voelen hun accounts in Europa onder te brengen,” zegt Van Zessen.

Privacy als verkoopargument
Privacy is een van de kernpunten van W. Alle gebruikersdata blijven volgens de initiatiefnemers op Europese servers, beheerd door Europese bedrijven. Het platform zegt volledig te voldoen aan de Europese privacywetgeving.

Zeiter kan daarbij verwijzen naar haar eigen achtergrond. De 46-jarige Zwitserse werkte ruim elf jaar bij eBay als hoofd privacy. Voor de financiering van W haalde zij geld op bij verschillende partijen, waaronder de Zweedse activistische klimaatpartij We Don’t Have Time. In de adviesraad zitten Europese oud-politici en mensen uit het bedrijfsleven.

Politici als doelgroep
W richt zich nadrukkelijk op politici en bestuurders. Zeiter hoopt dat zij X verlaten. „Toen Elon Musk zei dat de EU vernietigd moet worden, gingen EU-politici klagen op X. Wij willen ze een alternatief bieden.”

Of dat lukt, is de vraag. Van Zessen wijst erop dat juist de financiering een obstakel kan zijn. „Dat een klimaatpartij bijdraagt, helpt niet.” Volgens hem dreigt het platform daarmee direct in een ideologische hoek te belanden.

Drempel voor rechts
Vooral aan de rechterkant zal de overstap lastig zijn, denkt Van Zessen. „Veel rechtse politici, bijvoorbeeld van PVV- en AfD-huize, vinden de koers van Musk met X wel prima.” Zij zien volgens hem weinig reden om te vertrekken. „Die zitten niet te wachten op een door de klimaatbeweging gesteund alternatief.”

Dat risico is niet nieuw. Eerdere alternatieven voor X kregen al snel het label ‘woke’. „Zij zullen W sneller framen als woke, zoals ze eerder met Bluesky deden,” zegt Van Zessen.

Paspoortplicht als struikelblok
Ook de verplichte identificatie kan W in de weg zitten. „Dat zal voor veel mensen een drempel zijn,” verwacht Van Zessen. Juist gebruikers die privacy belangrijk vinden, hechten vaak ook aan anonimiteit of pseudoniemen.

Zeiter erkent dat punt, maar houdt vast aan haar koers. Zonder verificatie ziet zij geen manier om bots en manipulatie structureel aan te pakken.

Van Zessen verwacht niet dat W dit jaar massaal wordt omarmd. „Het doel lijkt me eerder om een platform in de lucht te hebben voor de lange termijn.” Volgens hem kan W vooral een rol spelen als de politieke druk vanuit de Verenigde Staten toeneemt. „Als de druk van Trump te groot wordt, hebben we een Europees alternatief om naar uit te wijken.”