Stocker deed zijn uitspraken tijdens een nieuwjaarsbijeenkomst van de centrumrechtse ÖVP in Wenen. Daar zei hij dat veranderingen aan het defensiemodel niet ‘van bovenaf’ mogen worden opgelegd. Volgens de bondskanselier is een bindend referendum daarom noodzakelijk.

Huidig systeem onder druk
In Oostenrijk zijn mannen tussen de 18 en 35 jaar verplicht om zes maanden militaire basisopleiding te volgen. Zij kunnen ook kiezen voor een alternatieve burgerdienst. Voor vrouwen is militaire dienst vrijwillig. Al langer klinkt kritiek op dit systeem. Tegenstanders zeggen dat het niet meer past bij de huidige dreigingen.

Stocker waarschuwde dat een militiemodel zonder verplichte oefeningen de krijgsmacht zou verzwakken. Volgens hem kan het leger dan niet voldoen aan dagelijkse operationele taken. Hij pleitte voor een modern leger met permanente inzetbaarheid. Dat moet volgens hem steunen op verplichte dienst en een goed functionerend reservestelsel. Hij benadrukte ook dat burgerdienst onderdeel blijft van het systeem. Eventuele hervormingen moeten wel worden goedgekeurd door het parlement.

Commissie en politieke verdeeldheid
De aankondiging volgt op voorstellen van een speciale commissie over militaire dienst. Deze commissie werd ingesteld door defensieminister Klaudia Tanner van de ÖVP. Tanner heeft zich niet vastgelegd op één model, maar sprak zich wel duidelijk uit voor het herinvoeren van verplichte militia-oefeningen. Die werden in 2006 stopgezet.

De commissie zal naar verwachting adviseren om de basisdienst te verlengen en de reservetraining verplicht te maken. Het zogenoemde ‘Austria Plus’-model gaat uit van acht maanden basisdienst, gevolgd door twee maanden militia-oefeningen. De meeste commissieleden zien dit als de goedkoopste optie.

Politiek lopen de meningen uiteen. De liberale partij NEOS blijft voorstander van een beroepsleger. De rechtse oppositiepartij FPÖ steunt juist een langere verplichte diensttijd.

Angst en lage bereidheid
Het debat speelt zich af tegen een achtergrond van groeiende onrust onder de bevolking. Uit een onderzoek uit 2025 van het INTEGRAL-instituut blijkt dat meer dan de helft van de Oostenrijkers denkt dat Europa aan de rand van een Derde Wereldoorlog staat. Tegelijk zegt slechts 16 procent bereid te zijn het land met wapens te verdedigen.

Ook elders in Europa zijn de cijfers somber. Minder dan de helft van de Europeanen zegt te willen vechten voor hun land. Meer dan twee derde twijfelt of hun staat zich militair kan verdedigen tegen een Russische aanval.