Die stap markeert een duidelijke koerswijziging. In november was Halsema nog tegen een externe commissie. Juist dat was toen een kernadvies van de ombudsman. Raadsleden spraken al langer de wens uit voor een onafhankelijk orgaan. Sinds 27 januari is die externe commissie er nu toch, aldus de burgemeester.

De discussie speelt tegen de achtergrond van zorgen over het Bureau Integriteit van de gemeente Amsterdam. Dat bureau behandelt meldingen van misstanden binnen de ambtenarij. Het gaat onder meer om klachten over discriminatie en ongewenst gedrag. Volgens de ombudsman werden deze klachten tot dan toe zwaar ondermaats opgepakt.

Rapport ombudsman en botsing
Het voorstel voor een extern orgaan kwam van ombudsman Munish Ramlal. In november presenteerde hij een kritisch rapport over het Bureau Integriteit. Daarin pleitte hij voor een onafhankelijke commissie die toezicht houdt op klachten van ambtenaren.

Het rapport leidde tot een openlijke botsing met Halsema. Zij was al vóór publicatie kritisch op het onderzoek. Ramlal paste het rapport daarop deels aan. Volgens Halsema bleef het desondanks ‘zeer bedenkelijk’. Zij stelde toen dat een externe commissie het afhandelingsproces te stroperig zou maken.

De bemoeienis van de burgemeester met het rapport riep veel kritiek op in de gemeenteraad. Toch hield Halsema vast aan haar lijn. Zij gaf aan de conclusies slechts deels over te nemen. Daarbij hoorde ook haar afwijzing van een externe integriteitscommissie. Dat standpunt is nu verlaten.

Externe commissie van start
Na overleg met de op te richten Commissie Integriteit Gemeente Amsterdam (CIGA) kwam Halsema terug op haar eerdere oordeel. De nieuwe commissie is inmiddels begonnen en komt sinds vorige maand bijeen. De burgemeester schrijft: ‘De CIGA heeft tot doel het bevorderen en borgen van integriteitsbeleid voor de gemeente Amsterdam in de breedste zin’.

De commissie wordt geleid door universitair hoofddocent Leonie Heres van de Vrije Universiteit. Ook mensenrechtenjurist Veni Naganather maakt deel uit van het orgaan. Een derde lid wordt nog gezocht.

Met de instelling van de externe commissie volgt Halsema alsnog het belangrijkste advies uit het rapport van de ombudsman. Daarmee komt voorlopig een einde aan een slepend integriteitsdebat binnen het Amsterdamse bestuur.