EU financiert ngo’s die Nederland voor de rechter slepen: 'Een machtsgreep'

Achtergronden 12 februari 2026 4 minuten Marit Nubé
Boomsma
ANP / Peter Hilz

De Europese Unie speelt een steeds grotere rol in het nationale beleid van lidstaten. Zo verstrekt Brussel subsidies aan maatschappelijke organisaties die overheden juridisch aanspreken wanneer zij zich volgens hen niet aan klimaatwetgeving houden. In de Tweede Kamer reageren rechtse politici woest op het ngo-lobbyschandaal, terwijl linkse politici zich afzijdig houden of het juist verdedigen.

Europarlementariër Dirk Gotink wees onlangs bij PowNews erop dat de Europese Commissie ngo’s financiert die actief betrokken zijn bij rechtszaken tegen lidstaten. Volgens hem past dit in een bredere politieke ontwikkeling rond de Green Deal, waarvoor Frans Timmermans jarenlang verantwoordelijk was.

De kern van de discussie is dat organisaties Europese middelen ontvangen en die vervolgens inzetten om nationale regeringen via de rechter tot strengere klimaatmaatregelen te dwingen. Daarmee verschuift het debat van het parlement naar de rechtszaal.

Boomsma: ‘Een machtsgreep via de rechter’
Voor Diederik Boomsma (JA21) is dit een fundamenteel probleem. Tegenover PowNews noemt hij het systeem “schandalig” en spreekt van een “machtsgreep”. Volgens hem wordt het bestuur op deze manier feitelijk gekaapt. “Het is een soort machtsgreep waarmee het bestuur wordt gekaapt. De activistische NGO’s grijpen dan de ruimte die eigenlijk in de politiek hoort.”

Boomsma wijst erop dat ngo’s procederen op basis van het algemeen belang, maar stelt de vraag wie dat belang vaststelt. “Maar de vraag is: wie bepaalt wat het algemeen belang is? Dat moeten politici doen, want die kunnen die belangen afwegen.” Volgens hem verschuift de democratische ruimte steeds verder van gekozen volksvertegenwoordigers naar juristen en activisten. “Niet meer de politici bepalen wat er gebeurt, maar juristen en aangedragen door allerlei activisten. Dus zo krijg je activisten die gaan bepalen via de rechter wat er moet gebeuren. En dat is slecht.”

Dassen: ‘Controle op de overheid is legitiem’
Laurens Dassen (Volt) ziet de situatie anders. Hij benadrukt bij PowNews dat maatschappelijke organisaties een rol hebben in het bewaken van wetgeving. Volgens hem is het niet vreemd dat zij naar de rechter stappen wanneer overheden zich niet aan hun eigen regels houden. “Op het moment dat de samenleving, maatschappelijke organisaties in staat zijn om te zorgen dat overheden zich aan wetgeving houden, dan is dat volgens mij helemaal prima.”

Dassen wijst erop dat wetten door politici zelf worden vastgesteld. “Wij spreken met elkaar wetgeving af, daar moeten we onszelf aan houden. Doen we dat niet, dan kan het zijn dat er inderdaad maatschappelijke organisaties of individu zeggen: ‘Overheid, je houdt je niet aan je eigen wetten. Dat schaadt ons als samenleving. Ga je daar eens aan houden’”

Dat ngo’s Europese subsidies ontvangen, vindt hij niet per definitie problematisch. “Uiteindelijk krijgen ngo’s geld om hun doelen na te streven. Op welke manier ze dat dan doen is volgens mij aan die ngo’s. Als dit dan de manier is om dat te doen, dan is dat niet per definitie gek, denk ik.” Wel geeft hij aan dat de transparantie rond geldstromen beter kan. “Ik denk dat het sowieso goed is dat transparantie over waar gaat geld naartoe dat dat altijd beter geborgd wordt.”

Bij Laura Bromet (GroenLinks) leidde de vraag van PowNews vooral tot een verwijzing naar een andere woordvoerder. Zij gaf aan niet verantwoordelijk te zijn voor Europa- of klimaatdossiers. “Ik ben geen woordvoerder voor Europa en ik ben geen woordvoerder voor klimaat. Ik ben de woordvoerder voor landbouw. Dus je moet echt even bij mijn collega zijn.” 

Minister Wiersma: vertrouwen in eigen beleid
Ook minister Femke Wiersma (BBB) reageerde op vragen over de rol van de rechter en de invloed van juridische procedures op nationaal beleid. Zij benadrukte dat het kabinet zich moet verhouden tot uitspraken van de hoogste bestuursrechter. “Als de hoogste bestuursrechter er iets van vindt, dan heb je daar toe te verhouden.”

Tegelijk gaf zij aan vertrouwen te hebben in het eigen beleid. “Ik geloof in het beleid wat we hebben uitgewerkt de afgelopen anderhalf jaar en uiteindelijk is het aan de rechter. Het uitgangspunt is dat het juridisch stand gaat houden. Ik heb daar echt vertrouwen in.”

Volgens de minister is rolzuiverheid binnen het democratisch bestel van groot belang, al erkent zij dat het speelveld complex is wanneer nationale en Europese regels samenkomen.

Breder debat over EU-subsidies
De discussie vindt plaats tegen de achtergrond van eerdere ophef over Europese subsidies aan ngo’s. In 2025 werd bekend dat de European Taxpayers’ Association (TAE) een klacht had ingediend over de verdeling van EU-gelden in de periode 2019 tot en met 2024. Daarbij zouden bedragen kunnen oplopen tot meer dan 7 miljard euro. De Europese Commissie erkende dat ngo’s met EU-subsidies lobbyactiviteiten uitvoerden, maar stelde dat regels en controle inmiddels zijn aangescherpt.

De Europese Rekenkamer waarschuwde intussen dat de transparantie rond ngo-financiering tekortschiet en dat het vaak onduidelijk is welke organisaties welke bedragen ontvangen. Over een bepaalde periode zou circa 4,8 miljard euro aan EU-financiering naar ngo’s zijn gegaan, zonder dat er een volledig en goed vergelijkbaar overzicht beschikbaar is.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economie
Jan Roos ziet de vervolging niet als een op zichzelf staande juridische kwestie. Hij vermoedt dat zijn uitgesproken politieke rechtse opvattingen een belangrijke rol spelen. Volgens hem worden bepaalde publieke figuren harder aangepakt dan anderen.

Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Dit is waarom het Openbaar Ministerie een heksenjacht voert tegen Jan Roos

Beluister onze podcast

Hoe lang blijft Nederland nog opgezadeld met dit politieke circus?
Of beluister op:

Meerartikelen

eu
Nieuws

Nederland op Brusselse risicolijst voor migratiedruk, nieuwe EU-verplichtingen op komst

Nederland behoort tot vijftien EU-landen die volgens de Europese Commissie in 2027 risico lopen op verhoogde migratiedruk. Dat blijkt uit een nieuwe beoordeling van Brussel. Tegelijkertijd bereiden de Europese lidstaten een nieuwe ronde verplichte...

canarische
Nieuws

Ruim 4.200 migranten bereiken Canarische Eilanden in zes dagen: autoriteiten slaan alarm

In slechts zes dagen tijd hebben meer dan 4.200 migranten de Canarische Eilanden bereikt. Bijna 3.900 van hen kwamen aan op El Hierro, een eiland met ongeveer 11.000 inwoners. De regionale president Fernando Clavijo noemt de situatie „absoluut...

politie
Nieuws

België staat politie toe woningen binnen te vallen om uitgeprocedeerde asielzoekers uit te zetten

De Belgische politie krijgt de bevoegdheid om woningen binnen te gaan om bepaalde vreemdelingen zonder verblijfsrecht op te pakken en uit te zetten. De Kamer van Volksvertegenwoordigers stemde vrijdagochtend 6 november, na een nachtelijk debat, in...

Giuseppe Valditara
Nieuws

Italië negeert EU-kritiek op beperking buitenlandse leerlingen per klas: 'We gaan door'

De Italiaanse regering laat zich niet tegenhouden door kritiek uit Brussel op haar plannen om het aantal buitenlandse leerlingen per schoolklas te beperken. Onderwijsminister Giuseppe Valditara, die deel uitmaakt van de regering van premier Giorgia...

Shabana Mahmood
Nieuws

Britse minister zwicht na kritiek eigen partij: zorgmigranten mogen toch na 5 jaar blijven

De Britse minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood (Labour) heeft haar strengere migratieplannen afgezwakt na stevige kritiek vanuit haar eigen partij. Buitenlandse zorgmedewerkers kunnen daardoor toch na vijf jaar permanent verblijf...

Billie Cross
Nieuws

Linkse Canadese politica zorgt voor ophef: 'Als ze willen stelen, laat ze dan stelen'

De Canadese politica Billie Cross van de linkse New Democratic Party (NDP) heeft voor ophef gezorgd met uitspraken over diefstal en zelfverdediging. Tijdens een debat in het parlement van de provincie Manitoba stelde ze dat mensen dieven beter hun...

Noorse kroon
Nieuws

Grootschalige belastingfraude in Noorwegen: honderden Somaliërs onderzocht

Volgens de Noorse media worden honderden Somaliërs onderzocht in een grote zaak rond belastingfraude in Bergen. De politie en de Belastingdienst kijken naar belastingaangiften waarin vermoedelijk valse aftrekposten zijn opgevoerd. Bij controles...

Mohammad Hannoun
Nieuws

Italiaans OM wil 6 verdachten berechten voor miljoenen aan geldstromen naar Hamas

Het Italiaanse Openbaar Ministerie wil zes mensen voor de rechter brengen wegens vermoedelijke financiering van terreurorganisatie Hamas. Onder hen is de 64-jarige Palestijnse activist Mohammad Hannoun. Volgens justitie werd via...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

COA-pand in Geldrop
Nieuws

Werkstraf voor jongere die ruiten van COA-pand in Geldrop vernielde

Een jongere moet 30 uur werkstraf doen voor het vernielen van ruiten van een pand van het COA in Geldrop. Dat besliste de kinderrechter van de rechtbank Oost-Brabant op 8 oktober. De ruiten sneuvelden op 18 december vorig jaar, meldt de rechtbank aan...

Timmermans
Nieuws

OM gaat Frans Timmermans niet vervolgen om nazivergelijking

Frans Timmermans hoeft niet voor de rechter te verschijnen. Het Openbaar Ministerie vindt zijn uitspraken over Israël niet strafbaar. De oud-voorman van GroenLinks-PvdA trok in de zomer een vergelijking tussen het handelen van Israël en dat van de...

Rode lijn Arnhem
Nieuws

Joodse organisaties woedend: Arnhem steunt demonstratie met omstreden Hamas-connecties

De gemeente Arnhem heeft een rode lijn op het stadhuis aangebracht als steunbetuiging aan de Rode Lijn-demonstratie van zondag in Amsterdam. Burgemeester Ahmed Marcouch spreekt daarbij van genocide in Gaza en roept op tot een einde aan het geweld....

Van den Brink
Nieuws

Asielminister houdt voet bij stuk: slechte leefomstandigheden geen reden voor asiel Jezidi's

Asielminister Bart van den Brink (CDA) ziet voorlopig geen aanleiding om Jezidi's uit Irak extra bescherming te bieden in Nederland. Volgens de minister zijn de slechte omstandigheden in Iraakse vluchtelingenkampen op zichzelf onvoldoende om een...

Rechtbank
Nieuws

Bunschoten wil met de Spreidingswet naar de rechter: “Aanzienlijk vertragen of geheel tegengaan”

Bunschoten neemt geen genoegen met de Spreidingswet. De gemeenteraad laat onderzoeken of de gemeente via de rechter kan voorkomen dat er asielzoekers moeten komen, of dat in elk geval flink kan vertragen. Vier van de vijf partijen stemden donderdag...

Raven Hermans
Onderzoek

Abortuskliniek betaalt jaarlijks 1,3 miljoen aan bv's van medisch directeur, VWS grijpt niet in

Abortusklinieken mogen geen winst nastreven. Toch betaalt Gynaikon, de grootste abortusorganisatie van Nederland, jaarlijks 1,3 miljoen euro aan bedrijven van medisch directeur Gabie Raven. Een opvallende constructie, die bij andere onderzochte...

Vliegtuig
Nieuws

Waarom asielzoekers terugsturen naar Italië lastig blijft: dit moet u weten

Nederland wil asielzoekers kunnen terugsturen naar Italië als zij daar eerder de Europese Unie zijn binnengekomen. Maar dat blijkt in de praktijk ingewikkeld. Nederlandse rechters zijn het oneens over de vraag of deze overdrachten zijn toegestaan....

Jetten
Rechts voor z'n Raap

Hoe lang blijft Nederland nog opgezadeld met dit politieke circus?

Het kabinet-Jetten flopt aan alle kanten. De begroting is nog steeds niet rond en Nederland ondergaat daardoor een lange lijdensweg dankzij dit kabinet. Op veel vlakken vist Nederland steeds vaker achter het net. De grote vraag is dan ook: wanneer...

Activisten
Nieuws

XR-actievoerders bestormen Microsoft-datacentrum in Amsterdam

In Amsterdam-Sloterdijk hebben vrijdagochtend ongeveer honderd actievoerders de bouwplaats van een groot Microsoft-datacentrum aan de Plimsollweg bestormd. De politie hield hen tegen, maar liet ze uiteindelijk hun gang gaan. Volop actie van XR tegen...

Henk Vermeer
Achtergronden

Wie betaalt de campagnes tegen “populisten”? BBB wil openheid over geldschieters achter politieke actiegroepen

Politieke partijen moeten tot op de euro verantwoorden wie hen betaalt. Maar organisaties die zelf geen partij zijn en toch campagne voeren in aanloop naar verkiezingen, hoeven dat niet. BBB-Kamerlid Henk Vermeer wil daar verandering in brengen....

Sjoerdsma
Nieuws

D66-minister zet in op strengere asielaanpak en terugkeerhubs buiten Europa

D66-minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) trekt de komende jaren 117 miljoen euro extra uit voor migratie, onder meer voor terugkeerhubs en opvang in de regio. Dat blijkt uit een ambtelijke beslisnota. Het...

Heerma
Nieuws

Kabinet geeft werkende statushouders tot drie jaar extra voor inburgering

Statushouders die werken, krijgen langer de tijd om in te burgeren. Minister Aartsen (Werk en Participatie) wil hen tot drie jaar extra geven, bovenop de drie jaar die nu geldt. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. De regels moeten volgend...