De documenten gaan over Project Artichoke, een geheim programma dat liep van 1951 tot 1956. De stukken zijn toegevoegd aan de officiële CIA-archieven en kregen recent nieuwe aandacht nadat ze breed werden gedeeld op sociale media.

In het zeven pagina’s tellende document, getiteld Special Research for Artichoke, beschrijven CIA-onderzoekers verschillende manieren om chemische stoffen onopvallend toe te dienen. Naast voedsel, water, alcohol en sigaretten worden ook medische toepassingen genoemd, meldt Daily Mail.

Onderzoekers stellen expliciet voor om middelen te verbergen in “injecties of medische behandelingen”, zodat de toediening niet zou opvallen. Vaccinaties worden in dat kader genoemd als een geschikte vorm, juist omdat zij door de bevolking als normaal en noodzakelijk worden gezien. Het doel was niet genezing, maar beïnvloeding.

Van waarheidsserum tot langdurige beïnvloeding
De CIA maakte onderscheid tussen middelen met directe werking en stoffen voor langdurige effecten. Bij directe middelen ging het bijvoorbeeld om zogeheten waarheidsserums voor verhoren. Bij langdurige middelen lag de focus op subtiele psychologische veranderingen.

In het document staat dat langdurige stoffen gevoelens moesten kunnen oproepen zoals angst, nervositeit en spanning, of juist neerslachtigheid, hopeloosheid en lethargie. Zulke effecten zouden gedrag op de lange termijn kunnen sturen, zonder dat iemand zich daarvan bewust was.

De onderzoekers wilden vaststellen “welke middelen het meest geschikt zijn voor directe toepassing” en “welke beter werken voor een indirecte of langetermijnaanpak”.

Onzichtbare toediening cruciaal
Een terugkerend thema in het document is onzichtbaarheid. De CIA wilde middelen inzetten zonder dat proefpersonen doorhadden dat zij werden beïnvloed. Daarom werd gezocht naar toedieningsvormen die niet zouden opvallen en geen argwaan zouden wekken. Vaccins en injecties speelden daarin een sleutelrol. Ze boden volgens de onderzoekers een ideale combinatie van legitimiteit en fysieke toegang tot het lichaam.

Daarnaast werd geadviseerd om samen te werken met de Amerikaanse dienst voor chemische oorlogsvoering, die volgens de CIA al “uitputtende studies” had uitgevoerd op dit terrein.

Meer dan chemie alleen
Hoewel vaccins en drugs een centrale rol speelden, keek Project Artichoke ook breder. De CIA onderzocht combinaties met hypnose, psychologische druk, sensorische deprivatie, gassen en zuurstoftekort.

In het document wordt zelfs de vraag gesteld of mensen zo ver gemanipuleerd konden worden dat zij handelingen zouden verrichten tegen hun eigen wil, mogelijk zelfs strafbare feiten, zonder zich daar later bewust van te zijn.

Experimenten zonder toestemming
Uit latere reconstructies blijkt dat veel experimenten plaatsvonden op kwetsbare groepen, zoals gevangenen, militairen en psychiatrische patiënten. In veel gevallen gebeurde dit zonder geïnformeerde toestemming.

Een groot deel van de archieven werd in 1973 vernietigd, waardoor nooit volledig duidelijk is geworden hoe ver de experimenten met injecties en vaccins daadwerkelijk zijn gegaan.