De academisch directeur van de ISN Academie, die het onderzoek mede financierde, blijkt de echtgenoot te zijn van de wetenschapper die het onderzoek namens KIS aanstuurde. Deze relatie werd niet gemeld aan het ministerie en staat ook niet vermeld in het rapport. De kwestie kwam naar buiten na onderzoek van Trouw.

De ISN Academie is onderdeel van de Islamitische Stichting Nederland (ISN). Deze organisatie komt voort uit moskeekoepel Diyanet en heeft banden met de Turkse overheid. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid erkent dat de situatie problematisch is. ‘Dit had niet mogen gebeuren’, stelt het ministerie tegenover Trouw.

Ministerie start onderzoek
Het ministerie werd pas kort geleden op de hoogte gebracht van de familieband. Dat gebeurde vlak voordat het onderzoek in de Tweede Kamer besproken zou worden. Volgens het ministerie werd minister Thierry Aartsen (VVD) dinsdag geïnformeerd.

De overheid heeft inmiddels stappen ondernomen om de zaak te onderzoeken. Een accountant zal kijken naar de financiële kant van het project. Daarnaast komt er een onafhankelijke wetenschappelijke beoordeling van het rapport.

Volgens het ministerie moet duidelijk worden ‘wat dit betekent voor de wetenschappelijke uitkomst van dit onderzoek’. Ook moet worden vastgesteld ‘of het onderzoek voldoende betrouwbaar is’.

Kritiek van integriteitsexperts
Experts op het gebied van integriteit reageren kritisch op de situatie. Zij stellen dat een familieband tussen financier en onderzoeker altijd moet worden gemeld. Anders kan volgens hen de schijn ontstaan dat onderzoek niet onafhankelijk is.

Lousewies van der Laan van Transparency International Nederland noemt de kwestie ernstig tegenover Trouw. ‘Dit lijkt op je reinste belangenverstrengeling’, zegt zij. Volgens haar had de relatie openbaar moeten worden gemaakt. ‘Een dergelijke familieband kan absoluut niet en moet je altijd melden. Dit ziet er niet goed uit.’

Ook hoogleraar integriteit Rob van Eijbergen spreekt van een ernstige fout. ‘Dit is een doodzonde’, zegt hij. Volgens hem kan onderzoek waarop beleid wordt gebaseerd alleen plaatsvinden als het onafhankelijk is.

Reactie van het kennisplatform
Het Kennisplatform Inclusief Samenleven erkent dat de relatie vragen kan oproepen. Volgens de organisatie kan daardoor de indruk ontstaan dat het onderzoek niet onafhankelijk was uitgevoerd.

In een verklaring schrijft KIS: ‘We erkennen dat dit niet wenselijk is en nemen maatregelen om dit in het vervolg te voorkomen.’ Tegelijk blijft de organisatie achter de inhoud van het rapport staan. Volgens KIS heeft de financier geen invloed gehad op het onderzoek. ‘De ISN Academie heeft geen invloed gehad op de opzet en de uitkomsten van het onderzoek.’