Nederland wil in 2027 opnieuw een cultureel erfgoedelement voordragen voor internationale erkenning. Daarom vroeg Bruins de Raad voor Cultuur om een advies uit te brengen over welke tradities daarvoor het meest kansrijk zijn.

In zijn brief aan de raad vroeg de minister om vijf erfgoedelementen te selecteren die volgens de raad de grootste kans maken op een succesvolle nominatie. Volgens hem moest het advies bijdragen aan een zorgvuldige en gedragen voordracht die recht doet aan de verscheidenheid van het Nederlandse erfgoed.

Raad voor Cultuur adviseert kabinet
De Raad voor Cultuur is het officiële adviesorgaan van de regering op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed. De raad adviseert het kabinet en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over cultuurbeleid en erfgoedvraagstukken. Hoewel de raad onafhankelijk werkt, wordt zij vaak door het ministerie gevraagd om advies uit te brengen over belangrijke culturele besluiten.

Voor deze UNESCO-nominatie moest de raad kijken naar erfgoedelementen die al zijn opgenomen in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Alleen tradities die op deze lijst staan, kunnen worden voorgedragen voor internationale erkenning.

Volgens de minister moesten de geselecteerde tradities aan meerdere voorwaarden voldoen. Zo moest de erfgoedgemeenschap goed georganiseerd zijn en voldoende maatschappelijk draagvlak hebben. Ook werd gevraagd om erfgoed dat een verbindende rol speelt binnen de samenleving.

Daarnaast gaf de minister aan dat deze ronde geen multinationale nominaties moest bevatten. Zulke voordrachten vereisen samenwerking met andere landen en zouden volgens het ministerie te veel tijd kosten vóór de deadline van maart 2027.

Pride Amsterdam op shortlist
De Raad voor Cultuur selecteerde uiteindelijk vijf erfgoedelementen die volgens haar kansrijk zijn voor een UNESCO-nominatie. Naast Pride Amsterdam gaat het om de herdenking en viering van het Leidens Ontzet, heggenvlechten, het fanfareorkest en de woonwagencultuur.

Volgens het advies heeft Pride Amsterdam een duidelijke maatschappelijke boodschap. Het festival wordt omschreven als een evenement dat de acceptatie van verschillende seksuele oriëntaties en genderidentiteiten viert. ‘Je mag houden van wie je houdt en je mag zijn wie je bent.'

Wat de UNESCO-lijst inhoudt
De UNESCO-lijst voor immaterieel cultureel erfgoed is bedoeld om tradities, gebruiken en culturele praktijken wereldwijd te beschermen en zichtbaar te maken. Het gaat om zogenoemd levend erfgoed, zoals rituelen, ambachten, feesten en sociale gebruiken die van generatie op generatie worden doorgegeven.

Volgens UNESCO gaat het om praktijken, uitdrukkingen, kennis en vaardigheden die gemeenschappen als onderdeel van hun cultureel erfgoed beschouwen. Nederland heeft al meerdere tradities op deze internationale lijst staan. Voorbeelden zijn het ambacht van molenaar, de corsocultuur, valkerij, het zomercarnaval in Rotterdam en de traditionele bevloeiing van grasland.

Minister beslist over voordracht
Hoewel de Raad voor Cultuur vijf kandidaten heeft geselecteerd, kan Nederland uiteindelijk slechts één erfgoedelement voordragen voor UNESCO. De uiteindelijke keuze ligt bij de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

De gekozen kandidaat moet daarna samen met het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland een uitgebreid nominatiedossier opstellen. Dat dossier moet uiterlijk in maart 2027 worden ingediend bij UNESCO. Daarna beslist UNESCO of het voorgedragen erfgoedelement daadwerkelijk wordt opgenomen op de internationale lijst.