De belangrijkste oorzaak ligt bij de verstoring van handelsroutes en energieaanvoer. De Straat van Hormuz, normaal een cruciale route voor olie en gas, is deels of helemaal gesloten. Ook de route via het Suezkanaal geeft opnieuw problemen. Daardoor lopen energieprijzen op, duren leveringen langer en stijgen de transportkosten.

Volgens sectoreconoom Igor Dzambo werkt dat door in alle delen van de economie. 'Kleine wijzigingen in de duur of intensiteit van het conflict kunnen al snel leiden tot flinke schommelingen in de energieprijzen, verstoringen in de internationale logistiek en terughoudend investeringsgedrag', meldt Banken.nl. Daarbij voegt hij toe: 'De effecten zijn voelbaar in alle sectoren, zij het in verschillende mate.'

Drie scenario’s, zelfde richting
Rabobank werkte drie scenario’s uit, omdat niet duidelijk is hoe het conflict zich verder ontwikkelt. In het basisscenario, waarin het conflict kort duurt, komt de olieprijs gemiddeld uit op 86 dollar per vat. De gasprijs ligt dan rond 52 euro per megawattuur. De inflatie stijgt in dat geval naar 2,6 procent, terwijl de economische groei licht terugvalt naar 1,4 procent.

In het zwaarste scenario is het beeld veel somberder. Daarin wordt belangrijke productie-infrastructuur in Saudi-Arabië en Qatar vernietigd. De olieprijs stijgt dan naar 150 dollar per vat en de gasprijs loopt op tot ongeveer 125 euro per megawattuur. De groei zakt terug naar 0,6 procent en de inflatie stijgt naar 4,4 procent.

De gevolgen voor huishoudens zijn dan ook groot. In dat scenario komt de benzineprijs boven de 3 euro per liter uit. Een nieuw energiecontract voor huishoudens stijgt tijdelijk naar meer dan 400 euro per maand.

Industrie, bouw en handel onder druk
Vooral de industrie krijgt harde klappen. In het basisscenario groeit die sector nog met 1,6 procent, maar bij volledige escalatie blijft daar nog 0,6 procent van over. Vooral chemie, basismetaal en bouwmaterialen worden geraakt. Over twee jaar loopt de industrie dan bijna 2 miljard euro aan toegevoegde waarde mis.

Ook de bouw ziet de vooruitzichten verslechteren. De sector leek juist aan een herstel te beginnen door een grote voorraad woningbouwprojecten. In het zwaarste scenario valt die groei echter bijna stil. Ook transport wordt geraakt, onder meer doordat rederijen de Straat van Hormuz mijden en luchthavens in de Golfregio minder goed bereikbaar zijn.

De groothandel loopt in twee jaar meer dan een half miljard euro aan toegevoegde waarde mis. In de detailhandel drukken de gevolgen vooral op de bestedingen van consumenten. In het zwaarste scenario verdwijnt de loonstijging volledig door de inflatie. De horeca krimpt dan met 0,3 procent. In alle scenario’s geldt: hoe langer het conflict duurt, hoe breder en dieper de economische gevolgen'.