De prijs van emissierechten ligt momenteel rond de 75 euro per ton CO2. Volgens bedrijven komt dit bovenop al hoge energiekosten. Landen als Italië, Polen en Oostenrijk drongen daarom aan op snelle ingrepen. Sommige regeringen en rechtse partijen wilden zelfs het hele systeem schrappen.

De Commissie kiest nu voor een eerste, beperkte aanpassing. Die richt zich op de zogenoemde Marktstabiliteitsreserve. Dit mechanisme regelt hoeveel uitstootrechten in omloop zijn. Het werkt vergelijkbaar met strategische olievoorraden, die prijzen kunnen beïnvloeden.

Meer rechten om prijs te drukken
De reserve werd in 2015 ingevoerd om de CO2-prijs juist te verhogen. Dat gebeurde door overtollige rechten uit de markt te halen. Destijds was de prijs volgens de Europese Commissie te laag om bedrijven te dwingen hun uitstoot te verminderen.

Nu draait de Commissie die logica deels om. Het plan is om de limiet op het aantal rechten in de reserve los te laten. Daardoor kunnen meer rechten beschikbaar blijven.

Volgens de Commissie moet dit helpen om prijsschommelingen te beperken. Woordvoerder Eva Hrncirova zei dat dit ‘meer stabiliteit moet brengen en prijsvolatiliteit moet verminderen’, meldt Politico.

Daarnaast benadrukte Brussel ook dat het klimaatbeleid niet wordt losgelaten. Plaatsvervangend woordvoerder Olof Gill verklaarde: ‘Er is hier helemaal geen tegenstrijdigheid’. Volgens hem blijft de EU ‘op het pad van decarbonisatie’.

Kritiek en verdeeldheid binnen EU
Niet iedereen is tevreden met de koerswijziging. Sommige diplomaten en milieuorganisaties vrezen dat de uitstoot juist zal stijgen. Zij vinden dat de Commissie te veel toegeeft aan de industrie.

Een EU-diplomaat zei dat de maatregel ‘groot is in het tegemoetkomen aan landen die zich zorgen maken over pieken in CO2-prijzen’. Tegelijk merkte hij op dat ‘een grote groep landen hier in de eerste plaats niet om heeft gevraagd’.

Binnen de industrie klinkt juist steun. Adolfo Aiello, adjunct-directeur-generaal van Eurofer, de belangenorganisatie voor Europese staalfabrikanten, noemde het schrappen van de limiet ‘een welkome eerste stap’. Hij waarschuwde wel dat verdere hervormingen nodig zijn. ‘Het ETS moet de juiste balans vinden,’ zei hij. ‘Die herziening zal beslissend zijn om ervoor te zorgen dat het systeem geschikt blijft voor industrie, klimaat en economie.’

Later dit jaar volgen mogelijk grotere veranderingen. De Commissie onderzoekt of het systeem langer kan blijven bestaan dan gepland.