De nieuwe EU-regels gaan halverwege juni in. Ze moeten zorgen voor snellere procedures en een strenger onderscheid tussen asielzoekers. Toch ziet Griekenland dat de instroom blijft doorgaan. Vooral via de route van Libië naar Kreta komen grote groepen binnen. Volgens Athene verandert het pact daar weinig aan. In de winter arriveerden al meer dan zestienduizend migranten. Dat voedt het wantrouwen richting de Europese aanpak.

Brede kritiek op EU-migratiepact
De twijfel over het pact leeft al langer. De denktank European Stability Initiative waarschuwt dat het plan slecht voorbereid is. Directeur Gerald Knaus zegt: ‘Iedereen die iets om de EU geeft moet zich zorgen maken.’ Hij voegt toe: ‘Deze zomer zal het faliekant misgaan.’

Volgens hem ligt het grootste probleem bij terugkeerbeleid. ‘De meeste Europese landen kunnen mensen niet terugsturen. Landen moeten die mensen terugnemen’, stelt hij. Daardoor blijft het systeem volgens hem vastlopen.

Zelfs GroenLinks ziet problemen. Europarlementariër Tineke Strik zegt: ‘Op papier staat dat mensen zes maanden aan de buitengrenzen mogen blijven in detentie.’ Maar volgens haar is dat deel ‘helemaal niet uitgewerkt.’

Griekenland kiest voor harde lijn
Griekenland kiest ondertussen voor strengere maatregelen. Migranten zonder asielrecht worden direct vastgezet. Plevris zegt: ‘We hebben nu dertig opvangcentra. De helft daarvan bouwen we om tot een detentiecentrum.’

Bij een crisis wil het land nog verder gaan. Mensen uit veilige landen zouden dan helemaal geen asiel meer mogen aanvragen. De minister maakt zijn aanpak duidelijk: ‘We houden ze in detentie en sturen ze terug.’

Toch blijft er een groot knelpunt bestaan. Veel landen nemen afgewezen migranten niet terug. Ook plannen voor zogenoemde terugkeerhubs zijn nog niet uitgewerkt. Plevris waarschuwt voor de gevolgen. ‘Als de migratie morgen zulke proporties aanneemt dat landen aan de frontlinie het niet meer aankunnen, dan komt heel Europa onder zware druk te staan.’