Volgens Von der Leyen is de maatregel bedoeld om kinderen beter te beschermen. Ze wijst op risico’s van sociale media en internetgebruik. Tegelijk benadrukt ze dat technologie ook voordelen heeft voor jongeren. Toch vindt de Commissie dat er meer controle nodig is.

Critici stellen echter dat het kinderen niet zal helpen vanwege het feit dat het kinderen juist richting minder gereguleerde platforms stuurt. Tegelijkertijd worden mensen die zich niet willen verifiëren buitengesloten.

Von der Leyen schetste desondanks een zorgwekkend beeld om haar punt te maken. 'Eén op de zes kinderen wordt online gepest.’ Ook gaf ze aan: ‘Eén op de acht kinderen pest een ander kind online.’ Volgens haar zorgen sociale media voor verslaving en afleiding. ‘Sociale mediaplatforms bieden zeer verslavende ontwerpen, eindeloos scrollen dat de verslaving voedt.’

Critici stellen daar tegenover dat sociale media verslavend kan werken maar dat de verantwoordelijkheid bij ouders ligt om hier goed mee om te gaan en niet van de Europese Unie om daar controle op uit te oefenen.

EU-app voor leeftijdscontrole
De Europese Commissie presenteert nu naar eigen zeggen een concrete oplossing. Von der Leyen kondigde aan: ‘Onze Europese leeftijdsverificatie-app is technisch klaar en binnenkort beschikbaar voor burgers.’ Met deze app kunnen gebruikers hun leeftijd aantonen bij online diensten.

De werking lijkt op bestaande systemen. Gebruikers moeten zich identificeren met een paspoort of identiteitskaart. Daarna kunnen ze toegang krijgen tot platforms waarvoor een minimumleeftijd geldt. Volgens de Commissie moet dit zorgen voor betere bescherming van minderjarigen.

De app is volgens Brussel privacyvriendelijk. Von der Leyen stelde: ‘Gebruikers zullen hun leeftijd bewijzen zonder andere persoonlijke informatie prijs te geven.’ Ze voegde daaraan toe: ‘Gebruikers kunnen niet worden gevolgd.’ De app zou bovendien op meerdere apparaten werken en open source zijn.

Dat wordt tegengesproken door wetenschappers die recentelijk een open brief publiceerden waarin ze juist stelden dat het systeem niet betrouwbaar, onveilig en privacy-onvriendelijk is.

Meer druk op platforms
De Europese Commissie wil met deze maatregel ook druk zetten op techbedrijven. Volgens Von der Leyen is er ‘nul tolerantie’ voor bedrijven die kinderen onvoldoende beschermen. Ze benadrukte: ‘Kinderrechten in de Europese Unie komen vóór commerciële belangen.’

De plannen roepen ook reacties op. IT-specialist Michel Portier uit kritiek op de ontwikkeling. ‘Ironisch. Het is niet aan platforms om op te voeden maar aan ouders.’ Volgens hem gaat de EU te ver. ‘Leeftijdsverificatie is nu hier. Zeg niet dat ik je niet gewaarschuwd heb.’

De komende maanden zal blijken hoe snel de app wordt ingevoerd. Verschillende lidstaten willen ermee aan de slag. Daarmee lijkt de digitale controle binnen de EU verder toe te nemen.