De onrust ontstond nadat duidelijk werd dat het wetsvoorstel al in Brussel ligt. Vooral de Nederlandse Akkerbouw Vakbond reageerde geschrokken. De organisatie had verwacht dat eerst in Den Haag verder over het voorstel zou worden gesproken.

“Tot onze grote verbazing is zonder behoorlijke aankondiging het wetsvoorstel Holman/Grinwis al voorgelegd in Brussel”, liet de NAV aan haar leden weten. Volgens de vakbond zijn de bezwaren die zij eerder naar voren bracht nauwelijks verwerkt in de versie die nu bij de Europese Commissie is ingediend.

NAV: eerst Nederlandse besluitvorming afwachten
NAV-voorzitter Adrie Vermeulen noemt de gang van zaken opvallend, meldt Melkvee. Volgens hem ligt het meer voor de hand dat Brussel pas wordt geïnformeerd nadat de Nederlandse politiek zich over het voorstel heeft uitgesproken. “Het zou vreemd zijn om dit voorstel al in Brussel aan te kondigen voordat de Nederlandse politiek hier een besluit over heeft genomen.”

Ook andere landbouworganisaties kijken met verbazing naar de notificatie. De Nederlandse Melkveehouders Vakbond zegt te zijn “overvallen” door de indiening bij de Europese Commissie, aldus Melkvee. Vee en Logistiek Nederland noemt de stap opmerkelijk, juist omdat het parlement het wetsvoorstel nog niet heeft besproken.

Agractie reageert eveneens kritisch. De organisatie is “onaangenaam verrast” en wijst erop dat de politieke behandeling nog moet beginnen. “Het is nog allerminst zeker of dit voorstel in het parlement zal worden aangenomen”, stelt de vereniging.

Ministerie: dit is juist de normale route
Het ministerie van LVVN ziet dat anders, meldt Melkvee. Volgens een woordvoerder is er geen sprake van een uitzonderlijke stap. Integendeel: het vooraf notificeren van een wetsvoorstel bij de Europese Commissie is volgens het ministerie juist standaard.

De reden daarvoor is praktisch. Brussel en andere EU-lidstaten kunnen dan op tijd beoordelen of een nationaal wetsvoorstel botst met Europese regels. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om handelsbelemmeringen binnen de interne markt. Als daar problemen worden gevonden, kan een voorstel nog worden aangepast voordat de Tweede Kamer erover debatteert.

Volgens het ministerie gaat het in deze fase dus vooral om een technische controle. Het is geen inhoudelijke beoordeling van het landbouwbeleid zelf. “Er is zeker geen sprake van algemeen voorleggen van de conceptregelgeving”, aldus de woordvoerder.

Vergelijking met Raad van State
Het ministerie vergelijkt de Europese notificatie met de gang van zaken binnen Nederland. Ook initiatiefwetsvoorstellen worden eerst voorgelegd aan de Raad van State. Die beoordeelt of een voorstel juridisch deugt en past binnen de Nederlandse wetgeving.

Dat gebeurt eveneens voordat de Tweede Kamer een wetsvoorstel inhoudelijk behandelt. Volgens het ministerie voorkomt die werkwijze dat Kamerleden debatteren over een voorstel dat later alsnog juridisch moet worden aangepast of teruggedraaid.

Op die manier moet vooraf duidelijk zijn of een voorstel binnen de regels past. De Kamer kan daarna de politieke en inhoudelijke afweging maken.

Grinwis noemt stap voorbarig
Opvallend is dat mede-indiener Pieter Grinwis zelf ook verrast is, meldt Melkvee. Hij wist naar eigen zeggen niet dat het wetsvoorstel al bij de Europese Commissie was ingediend. Grinwis noemt de stap wat voorbarig, omdat hij nog bezig is met aanpassingen. “Ik ben nog bezig om het voorstel aan te passen, en neem daarin ook de bezwaren mee die de NAV en andere partijen hebben voorgelegd.”

Volgens Grinwis is de versie die nu naar Brussel is gestuurd niet de versie die hij uiteindelijk wil indienen. Daarmee blijft er onduidelijkheid bestaan over de precieze inhoud van het voorstel dat later in de Tweede Kamer op tafel komt.