Colombia kiest vandaag: einde van het linkse experiment of nóg vier jaar chaos?
Vandaag trekken miljoenen Colombianen naar de stembus voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. De verkiezingen gelden als een referendum over het beleid van de vertrekkende linkse president Gustavo Petro, die in 2022 aantrad met grote beloften over sociale rechtvaardigheid, vrede en economische hervormingen. Vier jaar later wordt zijn presidentschap echter overschaduwd door toenemende onveiligheid, economische onzekerheid en groeiende frustratie onder ondernemers en de middenklasse.
De strijd lijkt zich toe te spitsen op drie kandidaten. Aan de linkerzijde staat Iván Cepeda, een bondgenoot van Petro die diens beleid grotendeels wil voortzetten. Daartegenover staan twee rechtse kandidaten: Abelardo de la Espriella, een uitgesproken law-and-order-kandidaat die zich laat inspireren door de harde veiligheidsaanpak van onder meer El Salvador en Donald Trump, en senator Paloma Valencia, afkomstig uit het conservatieve kamp rond oud-president Álvaro Uribe. Beide rechtse kandidaten zetten veiligheid, economische groei en een hardere aanpak van drugskartels centraal.
Voor veel Colombianen is veiligheid hét verkiezingsthema. Ondanks Petro's beleid van onderhandelingen met guerrillagroepen en criminele organisaties is het geweld in delen van het land opnieuw toegenomen. Moorden, ontvoeringen en aanvallen door gewapende groeperingen domineren het nieuws. Critici stellen dat de linkse regering te veel ruimte heeft gegeven aan gewapende bendes, terwijl rechtse kandidaten pleiten voor een herstel van staatsgezag, een sterkere politie en hardere militaire operaties tegen criminelen.
De peilingen wijzen erop dat Cepeda als eerste zou kunnen eindigen in de eerste ronde, maar waarschijnlijk zonder absolute meerderheid. Daardoor lijkt een tweede ronde op 21 juni vrijwel onvermijdelijk. De grote vraag is of het rechtse kamp zich achter één kandidaat kan scharen. Mocht dat gebeuren, dan bestaat er een reële kans dat Colombia na vier jaar een duidelijke ruk naar rechts maakt, in lijn met de bredere conservatieve trend die momenteel in meerdere Zuid-Amerikaanse landen zichtbaar is.
Wat er vandaag op het spel staat, gaat daarmee verder dan alleen Colombia. Het land geldt als een belangrijke bondgenoot van het Westen in Latijns-Amerika en speelt een sleutelrol in de strijd tegen drugshandel en illegale migratie. Een overwinning van de rechterzijde zou waarschijnlijk leiden tot nauwere banden met Washington, een strengere veiligheidskoers en meer ruimte voor ondernemers. Een overwinning van Petro's politieke erfgenamen zou daarentegen betekenen dat het linkse experiment nog minstens vier jaar wordt voortgezet. Voor veel conservatieve Colombianen is de keuze daarom helder: vandaag stemmen zij niet alleen voor een nieuwe president, maar voor een fundamentele koerswijziging van hun land.
