De zaak legt opnieuw bloot hoe gewelddadig de migratieroutes richting Europa zijn. Wie via Noord-Afrika naar de Middellandse Zee reist, komt vaak terecht in een wereld van mensensmokkelaars, milities en afpersing. De mannen wilden uiteindelijk de oversteek naar het Verenigd Koninkrijk maken. In Libië ging het mis.

De militie zou de groep naar de kust brengen. Daar zouden zij verder reizen richting Europa. Maar volgens de BBC ontstond er een conflict over de betaling met de mensensmokkelaar die de reis had geregeld. Daarna werden de migranten zelf het pressiemiddel.

Losgeld van families
De militie eiste geld van de families van de gegijzelden. Per persoon ging het om omgerekend ongeveer 4.300 euro. Als de families niet betaalden, dreigde de groep de nieren van de mannen te verwijderen.

Voormalige gegijzelden lieten de BBC bewijsmateriaal zien van marteling. Ook zouden er foto’s zijn van gedwongen operaties. Op die beelden is volgens de berichtgeving te zien dat mensen zijn opengesneden. Of er daadwerkelijk nieren zijn verwijderd, is niet duidelijk.

Zeker één gegijzelde is omgekomen. Hoeveel mannen nog altijd worden vastgehouden, is onbekend.

180 mannen in één cel
De vrijgelaten mannen vertelden over erbarmelijke omstandigheden. Bijna 180 mensen zouden in één cel zijn opgesloten. Volgens een van hen was er zo weinig ruimte dat de mannen rechtop moesten slapen.

Alle gegijzelden moesten één toilet delen. Wie daar te lang over deed, werd geslagen. Ook voedsel werd gebruikt als middel om extra geld af te persen. Volgens families kregen de mannen maximaal één stuk brood per dag. Zelfs daarvoor moest de militie extra worden betaald.

De verhalen passen in een langer patroon van geweld tegen migranten in Libië. Ontvoering, dwangarbeid, marteling en afpersing komen vaker voor langs smokkelroutes. Vooral mensen zonder bescherming zijn kwetsbaar. Zij zijn afhankelijk van dezelfde netwerken die hen uitbuiten.

Libië als wetteloos doorgangsland
Libië is al jaren een belangrijk doorgangsland voor migranten richting Europa. Tegelijk is het land politiek verdeeld en op veel plekken nauwelijks onder controle van een centrale overheid. Rivaliserende milities hebben grote delen van het land in handen.

Mensensmokkelaars kunnen hun routes vaak alleen gebruiken met medewerking van zulke groepen. Dat maakt migranten extra kwetsbaar. Als er ruzie ontstaat over geld, vervoer of toegang tot een route, kunnen reizigers worden vastgezet en afgeperst.

Criminele groeperingen profiteren van het gebrek aan toezicht. Onderzoek en vervolging zijn daardoor moeilijk. Slachtoffers verdwijnen vaak uit beeld. Families betalen uit angst alsnog losgeld, in de hoop hun zoon of broer levend terug te krijgen.