NPO-duider relativeert Franse rellen: ‘Begrijpelijke en terechte klachten’

Europa-commentator Stefan de Vries heeft zondagavond bij NPO-talkshow Pauw & De Wit opvallend veel begrip getoond voor de woede achter de zware rellen in Frankrijk. Hij noemde de klachten van honderdduizenden demonstranten „begrijpelijk” en „terecht” en trok in twijfel of president Emmanuel Macron voldoende bewijs had voor zijn beschuldiging dat extreemlinks achter het geweld zat.
Tegelijk ging De Vries niet zover dat hij het geweld zelf goedpraatte. Over een harde kern van relschoppers zei hij juist dat hun doel simpelweg „rotzooitrappen” was en omschreef hij hun houding als „totaal nihilisme”. Wel legde hij tijdens het gesprek veel nadruk op de achterliggende maatschappelijke woede en de verantwoordelijkheid van Macron.
Pauw & De Wit: misschien moeten deze ‘experts’ eerst de beelden uit Parijs bekijken. Hun duiding klinkt stellig, maar strookt voor geen meter met wat daar te zien is. https://t.co/X9EiUiXzvK
— Symphony (@Symphony_res) October 18, 2026
De uitzending van BNNVARA stond grotendeels in het teken van de Franse ongeregeldheden. Verslaggevers Noortje Deutekom van de NOS en Owen O'Brien van PowNed waren in Parijs geweest. De Vries, jarenlang correspondent in Frankrijk, zat aan tafel voor de duiding.
Winkels geplunderd, agenten aangevallen
De aanleiding was een van de zwaarste dagen van onrust in Frankrijk in jaren. Honderdduizenden Fransen gingen de straat op vanwege onder meer de staat van het onderwijs, hoge prijzen en het regeringsbeleid. Het overgrote deel demonstreerde vreedzaam.
Op verschillende plekken sloeg de situatie echter om. Winkels werden geplunderd, voertuigen en gebouwen gingen in vlammen op en ordetroepen werden aangevallen. Het historische stadhuis van Limoges raakte zwaar beschadigd. Volgens later bijgewerkte cijfers werden duizenden mensen aangehouden en raakten honderden politiemensen en andere hulpverleners gewond.
O'Brien vertelde in de studio hoe agenten met stenen en glas werden bekogeld. Hij zag meerdere gewonde agenten worden afgevoerd. Een wijnwinkel werd geplunderd, waarna gestolen flessen volgens hem werden stukgeslagen om als wapen tegen de politie te gebruiken. Ook zag hij een motorzaak in brand vliegen.
De verslaggever zag bovendien groepen die duidelijk waren voorbereid. Ze droegen zwarte kleding, helmen, brillen en gehoorbescherming en hadden onder meer hamers en slijptollen meegenomen. „Het geweld is zo fors waar ze mee te maken krijgen”, zei O'Brien over de positie van de politie.
De Vries twijfelt aan beschuldiging Macron
Macron wees in een televisietoespraak nadrukkelijk naar groepen uit de ultralinkse hoek, aangevuld met criminelen. Volgens de Franse regering hadden zij vreedzame demonstraties aangegrepen om geweld te plegen en te plunderen. Ook Franse premier Sébastien Lecornu legde de verantwoordelijkheid bij ultralinkse groepen. Franse en internationale media meldden dat autoriteiten dezelfde analyse maakten.
De Vries zette daar bij Pauw & De Wit vraagtekens bij. „Het wordt gezegd zonder echt bewijs te leveren”, zei hij over Macrons beschuldiging. Vervolgens plaatste hij de uitspraken van de president in de naderende verkiezingsstrijd. Volgens De Vries richtte Macron zijn pijlen mede op Jean-Luc Mélenchon en diens radicaal-linkse La France Insoumise. Het aanwijzen van links was volgens hem daarom ook „campagnestrategie”.
Zijn analyse week daarmee af van die van de verslaggevers aan tafel. Deutekom vertelde dat de politie al vooraf informatie had over radicaal-linkse groepen die vanuit onder meer Duitsland, Italië en België naar Parijs kwamen.
„Die komen niet om koffie te drinken”, zei zij. „Die komen hier wel echt om de boel op stel te zetten.”
‘Totaal nihilisme’
De Vries ontkende vervolgens niet dat radicaal-linkse activisten tussen de relschoppers zaten. Hij wees op de bekende black blocs, waarin volgens hem onder meer anarchistische en linkse jongeren actief zijn.
Maar volgens hem kon niet één politieke organisatie verantwoordelijk worden gesteld voor al het geweld. Rond de harde kern sluiten volgens De Vries andere relschoppers en opportunistische plunderaars aan.
„Als je één etiket erop zou kunnen plakken, is het totaal nihilisme”, zei hij. „Deze mensen hebben geen politieke eisen, geen wensen. Het doel is rotzooitrappen.”
Hij bestreed daarmee vooral het beeld van één centraal georganiseerde beweging. „Er zit geen organisatie achter. Ze hebben geen clubhuis. Er is ook geen telefoonnummer dat je kunt bellen voor deze jongens.”
‘Begrijpelijke en terechte klachten’
Later in het gesprek verschoof De Vries de aandacht opnieuw van het geweld naar de bredere demonstraties. „We zien deze beelden. En die zijn spectaculair. En zorgwekkend. En die moeten we ook laten tonen”, zei hij. Daar zette hij tegenover dat honderdduizenden anderen vreedzaam hadden gedemonstreerd.
Volgens De Vries deden zij dat met „hele begrijpelijke en terechte klachten”, zoals problemen met het onderwijs, pensioenen en de brandweer. Hij beschreef de woede in Frankrijk als breed gedragen en legde een deel van de verantwoordelijkheid bij de politieke situatie na tien jaar Macron.
Ook bij de plunderingen probeerde hij het denken van sommige daders te verklaren. Banken, warenhuizen en dure merken staan voor een deel van die jongeren volgens hem symbool voor „alles wat er mis is” en voor „het groot kapitaal”.
De Vries voegde daar direct aan toe dat zij daarbij niet beseffen dat de schade uiteindelijk „aan de hele maatschappij” wordt toegebracht, waar zij zelf eveneens deel van uitmaken.
Andere gasten gingen minder ver
Andere tafelgasten spraken vooral afkeurend over het geweld. O'Brien zei aan het einde van het gesprek dat plunderingen die urenlang doorgaan volgens hem „alle grenzen en perken” voorbijgaan. „Het gezag is gewoon compleet weg.”
Deutekom wees daarnaast op het gebrek aan respect voor getroffen winkeliers. Zij had eerder wel kritiek op het soms zeer snelle en harde optreden van de Franse oproerpolitie en vertelde dat ook vreedzame mensen preventief werden gecontroleerd of beboet.
Hoofdredacteur Kamran Ullah van De Telegraaf bracht de verdediging van Mélenchon ter sprake. Die stelde volgens hem dat het protest vreedzaam begon en de politie vervolgens hard ingreep. Ullah presenteerde dit echter als de positie van Mélenchon en vroeg juist of de linkse politicus het geweld zelf veroordeelde. Van duidelijke steun van Ullah aan de relschoppers was in het gesprek geen sprake.
Eerder ophef over afschaffen democratie
Het is niet de eerste keer dat De Vries bij de publieke omroep scherpe politieke uitspraken doet. Na de verkiezingszege van de AfD in Saksen-Anhalt in september noemde hij de Duitse partij bij EenVandaag een „nazi-partij”. De AfD had daar ongeveer 44 procent van de stemmen behaald.
In de televisie-uitzending trok De Vries vervolgens ook de bestaande democratie in twijfel. „Ik denk dat de democratie die we nu hebben [...] niet meer werkt”, zei hij. Daarna volgde: „We moeten naar een ander systeem toe, want het is klaar met de democratie.”
Wat dat alternatief moest worden, wist hij niet: „Iets anders dan democratie, dat antwoord heb ik ook niet.” Zijn punt was dat volgens hem moet worden onderzocht of het huidige politieke model nog geschikt is voor deze eeuw.
Ook zondag koos De Vries opnieuw voor een bredere systeemkritiek. Frankrijk omschreef hij als een „enorme autoritaire maatschappij” waarin oplossingen te veel van bovenaf moeten komen. Macron had volgens hem niet alles verkeerd gedaan, „maar hij heeft zeker ook een bijdrage geleverd aan deze puinhoop”.
Daarmee veroordeelde De Vries de vernielingen en plunderingen wel degelijk, maar combineerde hij die afwijzing met begrip voor de bredere protestbeweging en scherpe kritiek op Macron. Juist die combinatie bepaalde zijn duiding aan de NPO-tafel.




















































