De cijfers zijn extra gevoelig omdat asielzoekers uit de drie Maghreb-landen vrijwel nooit bescherming krijgen. Volgens Zwitserse cijfers wordt ongeveer 99 procent van hun aanvragen afgewezen.

Tegelijk meldde de Zwitserse krant Blick eerder dat ongeveer 80 procent van de asielzoekers uit Marokko, Algerije en Tunesië betrokken is geweest bij een strafrechtelijke procedure. Dat betekent niet automatisch dat al deze personen zijn veroordeeld.

Duizenden verdwijnen uit beeld
Het probleem beperkt zich niet tot Noord-Afrikaanse asielzoekers. Uit de Zwitserse asielstatistieken over 2025 blijkt dat ongeveer 30.000 mensen tijdens of na hun procedure uit het asielsysteem verdwenen.

Van ongeveer 7000 personen staat vast dat zij gecontroleerd vertrokken. Bij circa 10.000 anderen weet de overheid niet wat er vervolgens met hen is gebeurd.

Volgens de officiële statistiek kunnen zij zonder afmelding zijn teruggekeerd naar hun land van herkomst, naar een ander land zijn vertrokken of in Zwitserland zijn ondergedoken. Binnen die groep vallen de ongeveer 2200 verdwenen asielzoekers uit Marokko, Algerije en Tunesië op.

Mogelijk verder Europa in
Zwitserlandkenner en Maghreb-deskundige Beat Stauffer vermoedt dat een aanzienlijk deel naar andere Europese landen vertrekt.

Volgens hem zijn Frankrijk en België aantrekkelijk omdat mensen daar makkelijker onderdak kunnen vinden en zwart kunnen werken. Sommigen zouden net over de Zwitserse grens blijven wonen.

Stauffer noemt daarbij ook criminaliteit als mogelijke inkomstenbron. „Met de handel in gestolen Zwitserse e-bikes kun je het leven in Frankrijk behoorlijk financieren”, zegt hij.

Volgens hem blijft vooral een groep zonder verdere mogelijkheden in Zwitserland zelf onder de radar. Die mensen zouden geregeld gefrustreerd raken en strafbare feiten plegen.

Dat is een inschatting van Stauffer; de Zwitserse overheid weet juist niet waar de verdwenen personen daadwerkelijk verblijven.

Terugkeerbonus afgeschaft
De regering probeert ondertussen de instroom uit de Maghreb minder aantrekkelijk te maken. Dit voorjaar werd de terugkeerhulp voor asielzoekers uit Marokko, Algerije en Tunesië afgeschaft. Wie vrijwillig vertrekt, krijgt daardoor niet langer het bedrag dat andere vertrekkende asielzoekers onder voorwaarden wel kunnen ontvangen.

De overheid wil daarmee voorkomen dat mensen zonder reële kans op bescherming eerst asiel aanvragen om vervolgens met financiële steun terug te keren.

Eerder bepalen wie überhaupt procedure krijgt
Minister van Justitie Beat Jans van de sociaaldemocratische SP bekijkt daarnaast een ingrijpendere maatregel voor de nieuwe asielstrategie vanaf 2027.

De regering onderzoekt een zogenoemd voorafgaand bevoegdheidsonderzoek. Daarbij zou vóór de gewone asielprocedure worden bekeken of iemand überhaupt recht heeft op toegang tot het asielsysteem.

Het kabinet schreef daarover onlangs: „Voert een persoon motieven aan die niets met asiel te maken hebben, bijvoorbeeld uitsluitend economische, sociale of gezondheidsredenen, dan krijgt deze persoon geen toegang tot de asielstructuren.”

Daarmee probeert Zwitserland vooral aanvragen sneller uit het systeem te houden wanneer vanaf het begin duidelijk lijkt dat bescherming niet aan de orde is.