Iedereen, ook al ben je van de generatie erna, kan zich nog wel de iconische beelden herinneren van de geestelijk vader van D66: Hans van Mierlo. De politicus maakte in 1967 diepe indruk met zijn nonchalante houding en charismatische uitstraling in het campagnefilmpje van zijn vernieuwingsbeweging. Het filmpje smaakte naar meer, was origineel en verfrissend.

Op zo’n manier waren politici nog nooit aan het Nederlandse volk voorgesteld. Ook aan goede plannen ontbrak het niet: een gekozen burgemeester, een gekozen minister-president, de afschaffing van de volstrekt overbodige Eerste Kamer en de invoering van het referendum. Democraten66, dat dus ooit ergens voor stond, is nu verworden tot een Wibra-partij die Nederland keer op keer tegen stuntprijzen in de uitverkoop doet! 

Met een gelikt verhaal over democratie heeft de partij zich in de Tweede Kamer genesteld. Maar eenmaal in het centrum van de macht, zijn alle zogeheten kroonjuwelen schaamteloos geprullemandeerd. Dag en tot ziens zeiden ze tegen de gekozen burgemeester en de gekozen minister-president, de mazzel tegen het afschaffen van de Eerste Kamer en bye, bye referendum. Een partij die zo met haar geboortepapieren, haar idealen, omgaat, is geen knip voor de neus waard en verkiest ordinaire machtspolitiek boven principes.    

Wat wel kwam waren plannen die gezien mogen worden als keiharde sloopkogels van de BV Nederland.  

Terwijl de zorgen over een overbevolkt Nederland hand over hand toenemen en onderzoeksbureau Kantar heeft vastgesteld dat 65% van de Nederlanders voor inperking van immigratie is, komt D66 met het ridicule en wereldvreemde plan om meer Afrikaanse arbeidsmigranten naar Nederland te halen. Met een nietsontziend stikstofbeleid ontneemt dit kabinet boerengezinnen eerst hun bedrijf en verjaagt hen vervolgens van hun land. Likkebaardend spreekt D66 over het halveren van de Nederlandse veestapel, ons trotse exportproduct. Terwijl de Nederlandse boeren voorzien in onze voedselvoorziening en meer dan behoorlijk bijdragen aan het Bruto Nationaal Product, is het D66-signaal naar de boeren: ‘Inpakken en wegwezen’! 

En ondanks al dit vreselijke beleid blijf je toch hopen dat D66 bij nieuwe kansen in de bres zou springen voor haar kroonjuwelen. Helemaal na hun referendumdraai in 2017, toen D66 zich tegen het bindend referendum keerde. Dit omdat Nederlanders na het Oekraïnereferendum volgens D66 niet meer mochten meedenken. Even gloorde er hoop toen deze week in de Tweede Kamer over het correctief referendum werd gestemd. D66 stemde voor het SP-voorstel voor deze grondwetswijziging, zodat mensen de mogelijkheid hadden gekregen om bestuurders terug te fluiten als er besluiten zijn genomen waar een meerderheid in het land tegen is. Die hoop werd echter snel de kop ingedrukt bij mijn voorstel om met een raadgevend referendum weer iets van een volksraadpleging in te voeren.  

Je zou denken dat D66 net als BVNL zou pleiten voor een samenleving die de politieke agenda stuurt. In de ideaalsituatie betekent dat bindende referenda, de mogelijkheid tot tussentijdse lokale verkiezingen en een gekozen burgemeester. Daarbij vieren transparantie en directe zeggenschap hoogtij. Maar helaas zijn de gevestigde partijen, waartoe ook inmiddels ook D66 behoort, doodsbang voor de stem des volks. De Kaagclub stemde, ondanks het feit dat er bij een raadgevend referendum geen grondwetswijzing nodig is, tegen een snel te regelen vorm van volksraadpleging. En zo liet D66 opnieuw een kans onbenut om de eigen kroonjuwelen op te poetsen. 

Als je je eigen kroonjuwelen keer op keer zo verkwanseld, doe Nederland dan een plezier. Hef jezelf op, als het kan vandaag nog. 
 

Olaf Ephraim is namens BVNL lid van de Tweede Kamer der Staten Generaal