Over smaak valt wel degelijk te twisten: een pleidooi voor esthetiek in de architectuur en de stedenbouw

Opinie 19 april 2024 3 minuten Mirko Gerrits
Mirko Gerrits
ANP

Het idee dat 'over smaak niet te twisten valt' is een diepgewortelde opvatting die ons denken over kunst en esthetiek al eeuwenlang beïnvloedt. Verrassend genoeg is dit een misvatting die zelfs teruggaat tot vóór de tijd van Aristoteles, die juist benadrukte dat bepaalde harmonieën en proporties universeel als aangenaam worden ervaren. Hij stelde bijvoorbeeld dat "de orde, symmetrie en duidelijkheid" die de natuur biedt, universeel gewaardeerd worden omdat deze elementen aansluiten bij de structuur van onze perceptie.

Deze oude wijsheid heeft door de eeuwen heen zijn weerklank gevonden in de vormgeving van onze steden, een invloed die vandaag de dag nog steeds van cruciaal belang is. Stedenbouw die de menselijke maat en esthetische principes negeert, kan leiden tot leefomgevingen die het mentaal welzijn van haar inwoners ondermijnen. De noodzaak van aantrekkelijke, coherente en functionele stedelijke ruimtes wordt ondersteund door hedendaags onderzoek dat aantoont hoe de fysieke omgeving direct invloed heeft op onze gezondheid en geluk.

Deze opvattingen zijn niet slechts gebaseerd op persoonlijke observaties; ze worden krachtig ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. Een studie door de Universiteit van California, Berkeley, vond dat de architecturale cohesie en de esthetische aantrekkelijkheid van een gebouw significant bijdragen aan de tevredenheid en het geluk van de bewoners. Dit werd gemeten aan de hand van psychologische welzijnsscores die hoger uitvielen bij personen die in visueel aantrekkelijke gebouwen woonden. Daarnaast heeft een onderzoek van het Scandinavische Journal of Psychology aangetoond dat mensen zich gelukkiger en meer verbonden voelen met hun gemeenschap wanneer zij zich in een omgeving bevinden die esthetisch mooi is vormgegeven. Dit betreft zowel het interieur als de architectuur van de buitenkant van gebouwen. 

De politieke gevolgen van het negeren van deze op basis van onderzoek vastgestelde principes zijn significant. Denk aan de naoorlogse bouwwoede waarin functioneel beton de overhand kreeg zonder aandacht voor de esthetische behoeften van de gemeenschap. Dit heeft geleid tot wijken die sociaal en psychologisch als onbevredigend worden ervaren. Het is een treffend voorbeeld van hoe de verkeerde aanname dat architectuur en esthetiek subjectief en daarom irrelevant zou zijn, directe gevolgen heeft voor het beleid en de inrichting van onze steden.

In de wereld van gastronomie zien we een vergelijkbare tendens. De wereldwijde populariteit van ketens als McDonald’s of bepaalde vormen van eten zoals Sushi en brood illustreren hoe bepaalde smaken en ervaringen breed worden gewaardeerd, wat suggereert dat er wel degelijk universele smaaknormen bestaan. Dit principe van universele waardering strekt zich uit tot design en muziek, waar opleidingen mensen trainen om bepaalde patronen en harmonieën te herkennen en waarderen die algemeen als mooi worden beschouwd.

Het is eigenlijk logisch dat onze esthetische voorkeuren grotendeels overeenkomen, aangezien we genetisch heel vergelijkbaar zijn. Een studie gepubliceerd in het tijdschrift 'Science' onthult dat de genetische overeenkomsten tussen alle mensen uitzonderlijk hoog zijn, met meer dan 99,9% van onze DNA-sequenties die identiek zijn van persoon tot persoon. Dit betekent dat onze hersenen slechts in detail verschillen, wat de basis legt voor gemeenschappelijke reacties op esthetische prikkels. Deze gedeelde biologische basis bevestigt dat bepaalde esthetische principes inderdaad een bredere acceptatie kunnen vinden. Daarom heeft de misvatting dat over smaak niet te twisten valt, een diepe en vaak schadelijke invloed op ons politiek en maatschappelijk beleid. Het is hoog tijd dat we deze verouderde overtuiging herzien en erkennen dat een grondige en kritische discussie over esthetiek niet alleen mogelijk is, maar ook noodzakelijk voor het vormgeven van een inclusieve en esthetisch bevredigende omgeving.

Laten we niet vergeten dat onze omgeving vorm geeft aan ons welzijn en onze gemeenschappen. Een verantwoordelijke benadering van architectuur en stedenbouw, die de esthetische waarden niet uit het oog verliest, is essentieel voor het creëren van leefbare en liefdevolle steden. Over smaak moet niet alleen getwist worden; het moet een fundament zijn van ons beleid.

-------------------
Mirko Gerrits is fractievoorzitter van ZEE in Zandvoort, ondernemer en opiniemaker. Hij schrijft op persoonlijke titel. Volg hem hier op X.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilders
Peiling

Peiling Maurice de Hond: JA21 en PVV in de lift, VVD zakt weg

JA21 is de grootste stijger in de nieuwste zetelpeiling van Maurice de Hond, van 20 november. De partij wint twee zetels en komt op 18. De PVV gaat er één zetel op vooruit en staat op 22. De VVD levert twee zetels in en zakt naar 12. Progressief...

 David van Weel
Nieuws

Kabinet onderzoekt 'anti-gendernarratieven', beloofde haatimamlijst blijft uit

Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) kondigt een onderzoek aan naar de verspreiding van 'anti-gendernarratieven' in Nederland. Tegelijk is de door het kabinet beloofde landelijke lijst voor haatzaaiende imams nog niet klaar. De Tweede...

Dordrecht
Nieuws

Dordtse raad stemt onderzoek naar werkelijke kosten asielopvang weg

De gemeenteraad van Dordrecht heeft een voorstel van Forum voor Democratie (FVD) afgewezen om de volledige kosten van asielopvang in beeld te brengen. De partij wilde weten hoeveel de gemeente werkelijk kwijt is aan opvang, politie, handhaving,...

Burnham en Von der Leyen
Nieuws

Het VK dreigt terug te keren naar de EU: dit kan het land miljarden kosten

De Britse premier Andy Burnham wil opnieuw onderzoeken hoe nauw het Verenigd Koninkrijk met de Europese Unie moet samenwerken. Vrijdag 20 november sprak hij in Brussel met Europese leiders over nieuwe afspraken. De Brusselse denktank Freedom and...

Westerveld
Nieuws

Linkse Kamerleden willen woord 'Remigratie' uit de Remigratiewet

Het woord ‘remigratie’ moet uit de Remigratiewet verdwijnen. Dat vinden de Tweede Kamerleden Westerveld (PRO) en Van Asten (D66). Tijdens het asieldebat van donderdag dienden ze een motie in die de regering vraagt “de terminologie in de Remigratiewet...

Boswijk
Nieuws

Boswijk verdedigt Nederlandse hulp droneaanvallen Rusland, ondanks waarschuwing ministerie

Kort nadat bekend werd dat het Nederlandse defensiebedrijf Destinus betrokken was bij aanvallen op Russische doelen, sloeg een projectiel in achter de Nederlandse ambassade in Kiev. Het ambassadegebouw raakte beschadigd, terwijl Rusland Nederland...

We support Hamas
Nieuws

XR-activisten en links-extremisten samen achter pro-Hamasspandoek

Activisten die in verband worden gebracht met Extinction Rebellion (XR) en een links-extremistische organisatie stonden tijdens meerdere pro-Palestijnse demonstraties bij een spandoek met de tekst 'We support Hamas'. Dat blijkt uit onderzoek van de...

Van Essen
Nieuws

D66-minister schuift besluit over afroming varkensrechten op naar 2027

Varkenshouders die hun bedrijf willen verkopen, moeten langer wachten op duidelijkheid over hun varkensrechten. D66-landbouwminister Jaimi van Essen zou dit jaar nog beslissen of de overheid bij verkoop weer een deel van die rechten intrekt. Nu...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Heerma
Nieuws

Kabinet trekt 1,8 miljoen uit om online beïnvloeding rond verkiezingen op te sporen

Het ministerie van Binnenlandse Zaken wil een onderzoeksconsortium onder leiding van de Universiteit van Amsterdam tot 1,8 miljoen euro geven om online 'informatiemanipulatie' rond de verkiezingen van 2027 op te sporen. Er komt geen open selectie....

Tractor
Nieuws

Boeren woedend en verlaten overleg: Utrecht drukt stikstofnorm per boer door

De provincie Utrecht gaat zelf bepalen hoeveel stikstof individuele boerenbedrijven mogen uitstoten. Provinciale Staten hebben woensdagavond ingestemd met nieuwe regels, ondanks fel verzet van boerenorganisaties en oppositiepartijen. Eerder kwamen er...

Marokkaanse politie
Nieuws

Nederlandse politie sluit deal met Marokko om drugscriminaliteit aan te pakken

De politie-eenheid Midden-Nederland heeft in Tanger een samenwerking getekend met de Marokkaanse staatspolitie. Die gaat verder dan drugs en criminaliteit: ook wijkagenten, openbare orde en voetbalwedstrijden vallen eronder. Dat melden Marokkaanse...

Soldaten
Nieuws

'Sterf niet voor Boswijk': jongeren lopen klas uit tegen dienstplichtplannen

Scholieren en studenten gaan vrijdagmiddag in actie tegen de plannen van staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) voor een nieuwe vorm van dienstplicht. Actiegroep Stop de Oorlogskoorts roept jongeren op om om 13.00 uur hun lessen te verlaten....

Marius
Nieuws

Afghaan steekt student Marius (22) dood, maar wordt niet vervolgd voor moord: ouders geschokt

De Afghaanse man die in juli de 22-jarige student Marius Dick op straat doodstak in het Duitse Trier, krijgt geen aanklacht wegens moord. Volgens een psychiatrisch onderzoek was de verdachte tijdens de aanval vermoedelijk ontoerekeningsvatbaar. Het...

Wolf
Nieuws

Dierenactivisten vangen bot bij de rechter: doodschieten probleemwolf blijft onbestraft

De oud-burgemeester, de locoburgemeester en de politieagent die in 2023 betrokken waren bij het doodschieten van een wolf in het Drentse Wapse, worden definitief niet vervolgd. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden besloten. De wolf had kort...

Blokken
Nieuws

Duitse kerstmarkten zwaar beveiligd wegens terreurdreiging

Meer dan 500 zware versperringen en een kostenplaatje van miljoenen euro's. De Duitse stad Magdeburg verandert haar kerstmarkt in een streng beveiligd terrein, bijna twee jaar na de aanslag waarbij zes mensen omkwamen. AfD-leider Alice Weidel haalt...

Ceuta
Nieuws

Ceuta: meldingen van seksueel geweld stijgen met 650 procent na massale migratiegolf

De Spaanse grensstad Ceuta kampt met een sterke toename van meldingen over seksueel geweld, gewapende aanvallen en woninginbraken. Sinds eind juli zijn bij de hulpdiensten 30 meldingen van mogelijk seksueel geweld geregistreerd, tegenover vier in...

Privacy
Nieuws

Gemeente Dordrecht schendt privacy van ruim duizend inwoners

De gemeente Dordrecht heeft jarenlang zonder voldoende wettelijke basis gevoelige persoonsgegevens van ruim duizend inwoners verzameld en gedeeld. Het ging onder meer om informatie over gezondheid, seksuele geaardheid, geloof en inkomen. Niet...

Asiel
Nieuws

Vertrokken op papier: 5.180 uitgeprocedeerde asielzoekers dit jaar met onbekende bestemming

Duizenden afgewezen vreemdelingen staan bij de overheid geregistreerd als vertrokken, maar of ze Nederland echt hebben verlaten, weet niemand. Dat blijkt uit een motie die de Kamerleden Struijs (50PLUS) en Straatman (CDA) donderdag indienden bij...

Moskee
Onderzoek

Erdoğans lange arm in Nederland: zo bouwt Turkije een parallelle samenleving via 150 moskeeën

Zo'n 150 moskeeën, Turkse staatsimams en 225 miljoen euro aan bezittingen. Midden in Nederland heeft Erdoğan via de Turkse staatsorganisatie Diyanet een omvangrijk netwerk opgebouwd. Zelfs moskeeën die Turkse Nederlanders zelf betaalden, staan op...

Jetten Leyen
Achtergronden

Dit is waarom Jetten en Brussel azen op uw pensioengeld

Het kabinet-Jetten wil pensioengeld gebruiken voor spoorlijnen, woningen en defensie. Brussel noemt het spaargeld van Europeanen „lui” en wil het aan het werk zetten. De officiële uitleg is dat uw geld zo meer oplevert. Maar economen van links tot...