Over smaak valt wel degelijk te twisten: een pleidooi voor esthetiek in de architectuur en de stedenbouw

Opinie 19 april 2024 3 minuten Mirko Gerrits
Mirko Gerrits
ANP

Het idee dat 'over smaak niet te twisten valt' is een diepgewortelde opvatting die ons denken over kunst en esthetiek al eeuwenlang beïnvloedt. Verrassend genoeg is dit een misvatting die zelfs teruggaat tot vóór de tijd van Aristoteles, die juist benadrukte dat bepaalde harmonieën en proporties universeel als aangenaam worden ervaren. Hij stelde bijvoorbeeld dat "de orde, symmetrie en duidelijkheid" die de natuur biedt, universeel gewaardeerd worden omdat deze elementen aansluiten bij de structuur van onze perceptie.

Deze oude wijsheid heeft door de eeuwen heen zijn weerklank gevonden in de vormgeving van onze steden, een invloed die vandaag de dag nog steeds van cruciaal belang is. Stedenbouw die de menselijke maat en esthetische principes negeert, kan leiden tot leefomgevingen die het mentaal welzijn van haar inwoners ondermijnen. De noodzaak van aantrekkelijke, coherente en functionele stedelijke ruimtes wordt ondersteund door hedendaags onderzoek dat aantoont hoe de fysieke omgeving direct invloed heeft op onze gezondheid en geluk.

Deze opvattingen zijn niet slechts gebaseerd op persoonlijke observaties; ze worden krachtig ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. Een studie door de Universiteit van California, Berkeley, vond dat de architecturale cohesie en de esthetische aantrekkelijkheid van een gebouw significant bijdragen aan de tevredenheid en het geluk van de bewoners. Dit werd gemeten aan de hand van psychologische welzijnsscores die hoger uitvielen bij personen die in visueel aantrekkelijke gebouwen woonden. Daarnaast heeft een onderzoek van het Scandinavische Journal of Psychology aangetoond dat mensen zich gelukkiger en meer verbonden voelen met hun gemeenschap wanneer zij zich in een omgeving bevinden die esthetisch mooi is vormgegeven. Dit betreft zowel het interieur als de architectuur van de buitenkant van gebouwen. 

De politieke gevolgen van het negeren van deze op basis van onderzoek vastgestelde principes zijn significant. Denk aan de naoorlogse bouwwoede waarin functioneel beton de overhand kreeg zonder aandacht voor de esthetische behoeften van de gemeenschap. Dit heeft geleid tot wijken die sociaal en psychologisch als onbevredigend worden ervaren. Het is een treffend voorbeeld van hoe de verkeerde aanname dat architectuur en esthetiek subjectief en daarom irrelevant zou zijn, directe gevolgen heeft voor het beleid en de inrichting van onze steden.

In de wereld van gastronomie zien we een vergelijkbare tendens. De wereldwijde populariteit van ketens als McDonald’s of bepaalde vormen van eten zoals Sushi en brood illustreren hoe bepaalde smaken en ervaringen breed worden gewaardeerd, wat suggereert dat er wel degelijk universele smaaknormen bestaan. Dit principe van universele waardering strekt zich uit tot design en muziek, waar opleidingen mensen trainen om bepaalde patronen en harmonieën te herkennen en waarderen die algemeen als mooi worden beschouwd.

Het is eigenlijk logisch dat onze esthetische voorkeuren grotendeels overeenkomen, aangezien we genetisch heel vergelijkbaar zijn. Een studie gepubliceerd in het tijdschrift 'Science' onthult dat de genetische overeenkomsten tussen alle mensen uitzonderlijk hoog zijn, met meer dan 99,9% van onze DNA-sequenties die identiek zijn van persoon tot persoon. Dit betekent dat onze hersenen slechts in detail verschillen, wat de basis legt voor gemeenschappelijke reacties op esthetische prikkels. Deze gedeelde biologische basis bevestigt dat bepaalde esthetische principes inderdaad een bredere acceptatie kunnen vinden. Daarom heeft de misvatting dat over smaak niet te twisten valt, een diepe en vaak schadelijke invloed op ons politiek en maatschappelijk beleid. Het is hoog tijd dat we deze verouderde overtuiging herzien en erkennen dat een grondige en kritische discussie over esthetiek niet alleen mogelijk is, maar ook noodzakelijk voor het vormgeven van een inclusieve en esthetisch bevredigende omgeving.

Laten we niet vergeten dat onze omgeving vorm geeft aan ons welzijn en onze gemeenschappen. Een verantwoordelijke benadering van architectuur en stedenbouw, die de esthetische waarden niet uit het oog verliest, is essentieel voor het creëren van leefbare en liefdevolle steden. Over smaak moet niet alleen getwist worden; het moet een fundament zijn van ons beleid.

-------------------
Mirko Gerrits is fractievoorzitter van ZEE in Zandvoort, ondernemer en opiniemaker. Hij schrijft op persoonlijke titel. Volg hem hier op X.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

levi
Nieuws

Hoogleraar Marcel Levi haalt uit naar FVD bij WNL: "Het zijn gewoon nazi’s"

Hoogleraar en internist Marcel Levi heeft zondag 22 november bij WNL op Zondag fel uitgehaald naar Forum voor Democratie. Volgens Levi realiseren veel kiezers zich onvoldoende wat voor partij FVD volgens hem is. Hij noemde de partij en haar...

Lidewij
Nieuws

Lidewij de Vos wil Remigratiewet uitbreiden en kondigt eerste initiatiefwet aan

FVD-leider Lidewij de Vos heeft zaterdag 21 november tijdens het partijcongres in de Brabanthallen in Den Bosch haar eerste initiatiefwet aangekondigd. Daarmee wil ze de Remigratiewet opnieuw openstellen en uitbreiden. De aankondiging komt kort nadat...

kerkasiel
Nieuws

Na twee jaar kerkasiel mag uitgeprocedeerd gezin voorlopig in Nederland blijven

Na twee jaar onafgebroken kerkdiensten is zaterdag 21 november een einde gekomen aan het kerkasiel voor de Oezbeekse familie Babayants in Kampen. Het gezin, waarvan eerdere asielaanvragen werden afgewezen, heeft een nieuwe verblijfsprocedure...

rome
Nieuws

Massale staking tegen Meloni: vakbond claimt 1,5 miljoen demonstranten in Italië

In meer dan honderd Italiaanse steden zijn vrijdag 20 november mensen de straat opgegaan tegen het economische beleid van premier Giorgia Meloni. Volgens vakbond CGIL namen ongeveer 1,5 miljoen mensen deel aan de protesten. De landelijke staking...

eu
Nieuws

Brussel wil nieuwe heffingen op tabak, CO₂ en techbedrijven voor EU-begroting

De Europese Unie moet nieuwe inkomsten krijgen uit heffingen op tabak, CO₂-uitstoot en digitale diensten van grote technologiebedrijven. Dat stelt voorzitter António Costa van de Europese Raad voor in een begrotingsplan dat hij zaterdag 21 november...

villepin
Nieuws

Oud-premier Frankrijk wil president worden en waarschuwt voor overwinning Le Pen

De Franse oud-premier Dominique de Villepin wil in 2027 president worden. De 73-jarige politicus kondigde zijn kandidatuur vrijdag 20 november aan tijdens een persconferentie in Parijs. Daarbij haalde hij uit naar president Emmanuel Macron en...

amsterdam
Nieuws

Bouw grootste moskee van Amsterdam begonnen: miljoenenproject verbonden aan Turkse overheid

In Amsterdam-Noord is vrijdag de eerste paal geslagen voor de grootste moskee van de hoofdstad. Het nieuwe islamitische complex krijgt een oppervlakte van 3.000 vierkante meter en kost naar schatting meer dan 10 miljoen euro. Opvallend is de...

Poolse centrale bank
Nieuws

Machtsstrijd Polen escaleert verder: centrale bank schort betalingen van hof op

De Poolse centrale bank heeft alle uitgaande betalingen van het Constitutioneel Tribunaal stilgelegd. Aanleiding is een machtsstrijd tussen rechters die door de regering van premier Donald Tusk worden gesteund en de bestaande hofleiding. Acht...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Montgomery Toms
Nieuws

Rechtse activist mishandeld bij Oxford: zorgen over extreemlinks geweld in Europa

De Britse rechtse activist Montgomery Toms is dinsdag 17 november aangevallen tijdens een demonstratie bij de Universiteit van Oxford. Honderden linkse betogers waren naar het Oriel College gekomen om een kritische lezing over diversiteitsbeleid...

Le Pen
Nieuws

Le Pen wil geldkraan naar Oekraïne dichtdraaien als zij president wordt

Marine Le Pen wil geen nieuwe Franse financiële steun meer aan Oekraïne geven als zij in 2027 president wordt. Volgens de kandidaat van de rechtse partij Rassemblement National (RN) kan Frankrijk door zijn begrotingsproblemen geen extra geld...

Magyar
Nieuws

Hongaarse premier Magyar onder vuur: aangifte wegens afpersing van ex-vrouw

De Hongaarse premier Péter Magyar ligt onder vuur vanwege ernstige beschuldigingen over zijn voormalige huwelijk. De 73-jarige oud-Fidesz-politica Ilona Ekes heeft aangifte tegen hem gedaan wegens vermeende afpersing en huiselijk geweld. Magyar zou...

Whatsapp
Nieuws

Duitsland wil wet tegen 'digitaal geweld' uitbreiden naar besloten chatgroepen

De Duitse regering wil strengere regels invoeren voor berichten op internet. Opvallend is dat de nieuwe wet tegen 'digitaal geweld' ook van toepassing kan worden op gesloten groepen op WhatsApp, Telegram en andere berichtendiensten. Minister van...

Londen
Nieuws

Bengaalse migranten gaan elkaar te lijf in Londen: zes gewonden bij massale vechtpartij

Een politieke ruzie uit Bangladesh is maandagavond uitgelopen op een gewelddadige confrontatie in de straten van Oost-Londen. Tientallen mannen gingen elkaar te lijf bij een bijeenkomst van een Bengaalse oppositieleider. Op beelden is te zien hoe...

Reichelt
Nieuws

Auto van rechtse journalist in brand gestoken: extreemlinks eist aanslag op

In Duitsland en Frankrijk zijn journalisten opnieuw het doelwit geworden van geweld. In Berlijn werd de auto van de rechtse journalist Julian Reichelt in brand gestoken. Een dag later werd een cameraman van de Franse nieuwszender BFMTV tijdens een...

Islamic Labour Party of Ireland
Nieuws

Ophef in Ierland: islamitische partij wil alleen moslimleden en een schaduwregering

In Ierland is ophef ontstaan over een organisatie die een politieke partij wil oprichten op basis van islamitische principes en de sharia. De zogenoemde Islamic Labour Party of Ireland publiceerde plannen waarin alleen moslims lid mogen worden en...

Van den Brink
Nieuws

Iraanse activisten meer kans op asiel, uitzetten lukt ‘nauwelijks’

Iraanse activisten, journalisten en mensenrechtenverdedigers die in Nederland asiel aanvragen, maken meer kans op een verblijfsvergunning. Dat blijkt uit een ambtelijke beslisnota van 3 november aan CDA-minister Bart van den Brink van Asiel en...

Van Essen
Nieuws

Kabinet geeft ombudsman gelijk over onbetrouwbare overheid, maar de stikstofnorm per boer blijft

Het kabinet erkent dat de overheid boeren jarenlang slecht heeft behandeld. Toch verandert er weinig aan het stikstofbeleid. Dat blijkt uit de reactie van landbouwminister Van Essen en staatssecretaris Erkens op het rapport 'Een boer met kiespijn...

COA
Nieuws

Vlaardingen beloofde geen azc, maar het COA werkt gewoon door: 'Er ligt een overeenkomst'

Het nieuwe college van Vlaardingen beloofde de kiezer dat er geen asielopvang in de stad zou komen. Toch gaat het COA gewoon door met de voorbereiding van een azc voor honderd asielzoekers aan de Zuidbuurtseweg. Dat meldt Dit is Twee na navraag bij...

Voeding
Nieuws

Ouderen op veganistisch dieet verliezen in drie maanden spiermassa van vijf jaar

Een groep 65-plussers die twaalf weken veganistisch at, verloor gemiddeld 5 procent spiermassa. Ouderen verliezen normaal ongeveer 1 procent per jaar. In drie maanden ging er dus evenveel spiermassa verloren als normaal in vijf jaar. Dat blijkt uit...

Bart van den Brink
Nieuws

CDA-minister ontraadt asielstop, Nederlandse 'ICE' en einde van de dwang onder de Spreidingswet

Asielminister Van den Brink (CDA) wil niets weten van een volledige asielstop, een Nederlandse versie van de Amerikaanse immigratiedienst ICE of een einde aan het dwingen van gemeenten onder de Spreidingswet. Dat bleek donderdagavond, toen hij aan...