EU-parlement zet streep door tijdelijke chatcontrole
Het Europees Parlement heeft de tijdelijke EU-uitzondering die techbedrijven toestond tot vrijwillige chatcontrole niet verlengd. Daarmee valt een juridische basis weg die sinds 2021 naast de privacyregels bestond. Volgens het Parlement loopt die tussenregeling af na 3 april 2026. In de praktijk betekent dat dat grote aanbieders in de EU niet langer op deze tijdelijke uitzondering kunnen steunen om privécommunicatie vrijwillig te doorzoeken.
De stemming in Straatsburg viel duidelijk uit. 228 Europarlementariërs stemden voor verlenging, 311 stemden tegen en 92 onthielden zich van stemming. Daarmee verwierp het Parlement het voorstel van de Europese Commissie om de bestaande uitzonderingsregel te verlengen. Het Parlement riep de Commissie tegelijk op om het voorstel in te trekken.
De inzet van de regeling was groot. De uitzondering op de ePrivacy-regels gaf aanbieders tijdelijk ruimte om vrijwillig online materiaal van kindermisbruik op te sporen, te verwijderen en te melden. De Commissie wilde die brugregeling in stand houden zolang er nog geen definitief Europees wettelijk kader ligt. Maar de onderhandelingen tussen Parlement en Raad liepen vast. Daardoor vervalt de tijdelijke regeling alsnog.
EU-poging tot verlenging
Opvallend is dat het Parlement eerder deze maand nog wél probeerde een beperktere verlenging mogelijk te maken. Op 11 maart namen Europarlementariërs een onderhandelingspositie aan die de regeling niet tot 2028, maar slechts tot augustus 2027 zou verlengen. Tegelijk wilde het Parlement de reikwijdte inperken: geen toepassing op end-to-end-versleutelde communicatie, meer nadruk op bekende beelden van kindermisbruik en scherpere eisen aan proportionaliteit en gerichte inzet. Maar omdat daar met de lidstaten geen akkoord over kwam, bleef uiteindelijk alleen afwijzing van de verlenging over.
Daarmee wordt opnieuw zichtbaar hoe verdeeld Brussel is over de balans tussen kinderbescherming en privacy. Voorstanders van verlenging waarschuwden voor een juridisch gat zodra de regeling afloopt. Tegenstanders wezen juist op het risico dat vrijwillige scans van chats en berichten zouden uitgroeien tot brede massasurveillance. Reuters meldde eerder al dat vooral onenigheid over privacy, versleuteling en de reikwijdte van de scans de doorslag gaf in het vastlopen van het dossier.
Ook de Nederlandse Europarlementariërs stemden verdeeld. Voor verlenging stemden VVD en SGP. Tegen verlenging stemden NSC, CDA, D66, PVV en meerdere Europarlementariërs van GroenLinks-PvdA. De BBB-fractie en twee GL-PvdA'ers stemden niet mee.
De politieke strijd is daarmee niet voorbij. Het Parlement benadrukt dat de onderhandelingen over een permanente wet tegen online kindermisbruik al langer lopen. Sinds november 2023 ligt de positie van het Parlement daarvoor klaar, terwijl de Raad pas eind 2025 zijn standpunt vaststelde. De tijdelijke regeling valt nu weg, maar het grotere gevecht over een blijvende Europese chatcontrolewet gaat door.
