Kabinet legt bom onder landbouw: boeren vrezen doodsvonnis voor duizenden bedrijven

Nieuws 26 juni 2026 6 minuten Marit Nubé
Van Essen
ANP / Remko de Waal

Het nieuwe stikstofpakket van het kabinet-Jetten komt op het platteland binnen als een mokerslag. Landbouwminister Jaimi van Essen zegt dat boeren eindelijk duidelijkheid krijgen, maar voor veel veehouders lijkt die duidelijkheid vooral te betekenen dat hun bedrijf moet krimpen, verhuizen of verdwijnen. Met bufferzones rond natuurgebieden, nieuwe emissiedoelen, strengere eisen voor grondgebondenheid en een landelijke stok achter de deur dreigt opnieuw een forse kaalslag in de Nederlandse landbouw. Een nieuwe zomer vol boerenprotesten lijkt hiermee onafwendbaar.

De landbouw moet in 2035 tussen de 42 en 46 procent minder stikstof uitstoten dan in 2019. Industrie en vervoer moeten in datzelfde jaar de helft minder uitstoten. Die doelen worden vastgelegd in een spoedwet. Voor industrie en vervoer trekt het kabinet eenmalig 250 miljoen euro uit, onder meer voor schoner bouwmaterieel, scheepvaart, wegverkeer en bedrijven dicht bij natuurgebieden.

Maar de zwaarste politieke klap valt opnieuw bij de boer. Rond vijftien grote natuurgebieden komen zones van 1 kilometer. Rond 85 andere natuurgebieden komen zones van 500 meter. Boeren die daar zitten, krijgen te maken met stevige extra eisen. In de praktijk kan dat betekenen: stoppen, verhuizen of ingrijpend investeren om de uitstoot omlaag te krijgen.

Bufferzones als nekslag
Volgens het kabinet is het pakket nodig om Nederland van het stikstofslot te halen. Sinds de Raad van State in 2019 een streep zette door het Programma Aanpak Stikstof, lopen vergunningen, bouwprojecten, infrastructuur en bedrijfsuitbreidingen vast. Het kabinet wil met nieuwe doelen en maatregelen weer juridische ruimte creëren.

Voor veel boeren voelt dat als de zoveelste Haagse belofte die ten koste gaat van hun bedrijf. Zij hebben de afgelopen jaren al te maken gehad met veranderende regels, ingetrokken zekerheden en een overheid die telkens nieuwe eisen stelt. Nu komt daar opnieuw een pakket bovenop dat diep ingrijpt in de bedrijfsvoering.

Vooral de zones rond natuurgebieden zijn gevoelig. Agractie waarschuwt dat boeren in de omgeving van Natura 2000-gebieden in sommige gevallen 62 tot 70 procent minder emissie moeten halen ten opzichte van 2019. Volgens de organisatie worden zij daarmee feitelijk voor de keuze gezet om te stoppen of drastisch te extensiveren.

Ook boeren buiten die gebieden blijven niet buiten schot. Er komt een landelijk emissieplafond per bedrijf. Daarnaast wordt gewerkt met een norm voor grondgebondenheid van maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare. Voor melkveehouders kan dat betekenen dat zij minder koeien mogen houden, ook als zij de afgelopen jaren al hebben geïnvesteerd in verduurzaming.

Van der Plas: ‘Complete afbraak’
Rechtse partijen, waaronder BBB en FVD, reageren furieus op de plannen. Kamerlid Caroline van der Plas noemt het pakket geen natuurbeleid, maar een aanval op boeren, voedselzekerheid en het platteland. Volgens haar zet het kabinet met deze koers de sloophamer op duizenden boerengezinnen. Van der Plas spreekt van ‘een complete afbraak van de Nederlandse landbouw’. De bufferzones noemt zij ‘een gigantische nekslag voor onze boeren’.

Ook de grondgebondenheidsnorm schiet bij BBB in het verkeerde keelgat. ‘We zijn compleet gek geworden in Nederland’, zegt Van der Plas. Zij spreekt van ‘stikstofwaanzin’ en kondigt aan dat BBB boerenprotesten zal steunen. ‘Dit sloopkabinet moet gestopt worden.’

Ook zegt Van der Plas dat Van Essen, als er een Tjeerd de Groot Award zou bestaan, die volgens haar ‘glansrijk’ zou winnen. Daarmee verwijst zij naar de oud-D66’er die jarenlang werd gezien als symbool van harde krimpplannen voor de veestapel.

De Vos: ‘Oude wijn in nieuwe zakken’
Het kabinet probeert boeren tegemoet te komen door de kritische depositiewaarde uit de wet te halen. Die waarde speelt een belangrijke rol in het huidige stikstofbeleid, omdat daarmee wordt bekeken hoeveel stikstof een natuurgebied aankan. Het kabinet moet daarvoor een andere manier vinden om de staat van de natuur te beoordelen.

Maar rechtse partijen en boerenorganisaties zijn niet gerustgesteld. Volgens FVD-leider Lidwij de Vos is het pakket ‘oude wijn in nieuwe zakken’. Zij stelt dat de kritische depositiewaarden weliswaar uit de wet verdwijnen, maar dat emissiedoelen en vergunningseisen ervoor in de plaats komen. Volgens haar blijft de onderliggende aanname dat stikstof hét probleem is volledig overeind.

‘Het verandert de waarheid niet: stikstof is een voedingsstof voor planten en met de natuur in Nederland gaat het over het algemeen gelukkig goed,’ schrijft De Vos. ‘FVD staat pal voor onze natuur én pal voor onze boeren. Wij laten jullie niet in de steek wanneer jullie opkomen voor jullie bestaansrecht, zoals wij ook de vreedzame Nederlanders niet in de steek laten die opkomen voor het behoud van hun wijk of dorp.’

Agractie zegt hetzelfde in andere woorden. De organisatie vindt dat de ene modellenwerkelijkheid wordt vervangen door de andere. Volgens Agractie moet Nederland stoppen met beleid dat vooral leunt op berekeningen en modellen, en moet veel meer worden gekeken naar de feitelijke staat van de natuur per gebied.

De organisatie wijst erop dat wetenschappers als Ronald Meester, Han Lindeboom en Jaap Hanekamp deze week in de Tweede Kamer opnieuw kritiek uitten op het gebruik van kritische depositiewaarden en Aerius-berekeningen. Volgens Agractie kan daarop geen beleid worden gebouwd dat hele bedrijven en regio’s raakt.

Veel geld naar stoppers
Op papier gaat er veel geld naar de landbouw. Maar volgens Agractie is dat beeld misleidend. Een groot deel van het geld zou terechtkomen bij stoppers, niet bij boeren die willen doorgaan, vernieuwen of verduurzamen.

Dat voedt de vrees dat het kabinet niet werkelijk inzet op toekomst voor boeren, maar vooral op krimp. Wie stopt, kan worden uitgekocht. Wie doorgaat, moet voldoen aan steeds strengere eisen en blijft afhankelijk van vergunningen die in de praktijk onzeker zijn.

Voor boeren is dat een wrange boodschap. Jarenlang werden investeringen in stallen, technieken en verduurzaming aangemoedigd. Nu blijkt opnieuw dat wat gisteren nog toekomstbestendig leek, morgen alweer onvoldoende kan zijn.

Nieuwe protestzomer dreigt
Daarmee zet het kabinet niet alleen de landbouwsector onder zware druk, maar ook de verhoudingen op het platteland opnieuw op scherp. Boerenorganisaties spreken al over een beleid dat bedrijven richting de afgrond duwt. BBB zegt de boerenprotesten te zullen steunen en Caroline van der Plas roept boeren op zich niet neer te leggen bij wat zij ‘complete afbraak van de Nederlandse landbouw’ noemt.

De herinnering aan 2019 is nog vers. Toen trokken duizenden boeren met trekkers naar Den Haag en werd het stikstofbeleid een van de meest explosieve politieke dossiers van het land. Ook nu klinkt in de sector dat boeren zich voorbereiden op actie. Agractie waarschuwde eerder al voor een ‘hete zomer’ als het kabinet hard gaat snijden in de veehouderij.

Voor Van Essen kan dat een groot politiek risico worden. Het kabinet presenteert het pakket als een uitweg uit de stikstofcrisis, maar op veel erven wordt het gelezen als een doodsvonnis voor bedrijven die soms al generaties bestaan. Als boeren het gevoel krijgen dat zij opnieuw de rekening betalen voor Haagse modellen en juridische constructies, kan de woede snel terugkeren op de snelwegen, bij provinciehuizen en in Den Haag.

De komende weken zullen daarom niet alleen draaien om tabellen, emissiedoelen en bufferzones. De vraag wordt ook of het kabinet de rust op het platteland kan bewaren. Want als boeren concluderen dat dit pakket hun toekomst afpakt, dreigt de stikstofcrisis opnieuw uit te groeien tot een landelijke protestgolf.

Wij vragen ons af...

Denkt u dat er een zomer vol boeren protesten gaat komen?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

kerkasiel
Nieuws

Na twee jaar kerkasiel mag uitgeprocedeerd gezin voorlopig in Nederland blijven

Na twee jaar onafgebroken kerkdiensten is zaterdag 21 november een einde gekomen aan het kerkasiel voor de Oezbeekse familie Babayants in Kampen. Het gezin, waarvan eerdere asielaanvragen werden afgewezen, heeft een nieuwe verblijfsprocedure...

rome
Nieuws

Massale staking tegen Meloni: vakbond claimt 1,5 miljoen demonstranten in Italië

In meer dan honderd Italiaanse steden zijn vrijdag 20 november mensen de straat opgegaan tegen het economische beleid van premier Giorgia Meloni. Volgens vakbond CGIL namen ongeveer 1,5 miljoen mensen deel aan de protesten. De landelijke staking...

eu
Nieuws

Brussel wil nieuwe heffingen op tabak, CO₂ en techbedrijven voor EU-begroting

De Europese Unie moet nieuwe inkomsten krijgen uit heffingen op tabak, CO₂-uitstoot en digitale diensten van grote technologiebedrijven. Dat stelt voorzitter António Costa van de Europese Raad voor in een begrotingsplan dat hij zaterdag 21 november...

villepin
Nieuws

Oud-premier Frankrijk wil president worden en waarschuwt voor overwinning Le Pen

De Franse oud-premier Dominique de Villepin wil in 2027 president worden. De 73-jarige politicus kondigde zijn kandidatuur vrijdag 20 november aan tijdens een persconferentie in Parijs. Daarbij haalde hij uit naar president Emmanuel Macron en...

amsterdam
Nieuws

Bouw grootste moskee van Amsterdam begonnen: miljoenenproject verbonden aan Turkse overheid

In Amsterdam-Noord is vrijdag de eerste paal geslagen voor de grootste moskee van de hoofdstad. Het nieuwe islamitische complex krijgt een oppervlakte van 3.000 vierkante meter en kost naar schatting meer dan 10 miljoen euro. Opvallend is de...

Poolse centrale bank
Nieuws

Machtsstrijd Polen escaleert verder: centrale bank schort betalingen van hof op

De Poolse centrale bank heeft alle uitgaande betalingen van het Constitutioneel Tribunaal stilgelegd. Aanleiding is een machtsstrijd tussen rechters die door de regering van premier Donald Tusk worden gesteund en de bestaande hofleiding. Acht...

Montgomery Toms
Nieuws

Rechtse activist mishandeld bij Oxford: zorgen over extreemlinks geweld in Europa

De Britse rechtse activist Montgomery Toms is dinsdag 17 november aangevallen tijdens een demonstratie bij de Universiteit van Oxford. Honderden linkse betogers waren naar het Oriel College gekomen om een kritische lezing over diversiteitsbeleid...

Le Pen
Nieuws

Le Pen wil geldkraan naar Oekraïne dichtdraaien als zij president wordt

Marine Le Pen wil geen nieuwe Franse financiële steun meer aan Oekraïne geven als zij in 2027 president wordt. Volgens de kandidaat van de rechtse partij Rassemblement National (RN) kan Frankrijk door zijn begrotingsproblemen geen extra geld...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Magyar
Nieuws

Hongaarse premier Magyar onder vuur: aangifte wegens afpersing van ex-vrouw

De Hongaarse premier Péter Magyar ligt onder vuur vanwege ernstige beschuldigingen over zijn voormalige huwelijk. De 73-jarige oud-Fidesz-politica Ilona Ekes heeft aangifte tegen hem gedaan wegens vermeende afpersing en huiselijk geweld. Magyar zou...

Whatsapp
Nieuws

Duitsland wil wet tegen 'digitaal geweld' uitbreiden naar besloten chatgroepen

De Duitse regering wil strengere regels invoeren voor berichten op internet. Opvallend is dat de nieuwe wet tegen 'digitaal geweld' ook van toepassing kan worden op gesloten groepen op WhatsApp, Telegram en andere berichtendiensten. Minister van...

Londen
Nieuws

Bengaalse migranten gaan elkaar te lijf in Londen: zes gewonden bij massale vechtpartij

Een politieke ruzie uit Bangladesh is maandagavond uitgelopen op een gewelddadige confrontatie in de straten van Oost-Londen. Tientallen mannen gingen elkaar te lijf bij een bijeenkomst van een Bengaalse oppositieleider. Op beelden is te zien hoe...

Reichelt
Nieuws

Auto van rechtse journalist in brand gestoken: extreemlinks eist aanslag op

In Duitsland en Frankrijk zijn journalisten opnieuw het doelwit geworden van geweld. In Berlijn werd de auto van de rechtse journalist Julian Reichelt in brand gestoken. Een dag later werd een cameraman van de Franse nieuwszender BFMTV tijdens een...

Islamic Labour Party of Ireland
Nieuws

Ophef in Ierland: islamitische partij wil alleen moslimleden en een schaduwregering

In Ierland is ophef ontstaan over een organisatie die een politieke partij wil oprichten op basis van islamitische principes en de sharia. De zogenoemde Islamic Labour Party of Ireland publiceerde plannen waarin alleen moslims lid mogen worden en...

Van den Brink
Nieuws

Iraanse activisten meer kans op asiel, uitzetten lukt ‘nauwelijks’

Iraanse activisten, journalisten en mensenrechtenverdedigers die in Nederland asiel aanvragen, maken meer kans op een verblijfsvergunning. Dat blijkt uit een ambtelijke beslisnota van 3 november aan CDA-minister Bart van den Brink van Asiel en...

Van Essen
Nieuws

Kabinet geeft ombudsman gelijk over onbetrouwbare overheid, maar de stikstofnorm per boer blijft

Het kabinet erkent dat de overheid boeren jarenlang slecht heeft behandeld. Toch verandert er weinig aan het stikstofbeleid. Dat blijkt uit de reactie van landbouwminister Van Essen en staatssecretaris Erkens op het rapport 'Een boer met kiespijn...

COA
Nieuws

Vlaardingen beloofde geen azc, maar het COA werkt gewoon door: 'Er ligt een overeenkomst'

Het nieuwe college van Vlaardingen beloofde de kiezer dat er geen asielopvang in de stad zou komen. Toch gaat het COA gewoon door met de voorbereiding van een azc voor honderd asielzoekers aan de Zuidbuurtseweg. Dat meldt Dit is Twee na navraag bij...

Voeding
Nieuws

Ouderen op veganistisch dieet verliezen in drie maanden spiermassa van vijf jaar

Een groep 65-plussers die twaalf weken veganistisch at, verloor gemiddeld 5 procent spiermassa. Ouderen verliezen normaal ongeveer 1 procent per jaar. In drie maanden ging er dus evenveel spiermassa verloren als normaal in vijf jaar. Dat blijkt uit...

Bart van den Brink
Nieuws

CDA-minister ontraadt asielstop, Nederlandse 'ICE' en einde van de dwang onder de Spreidingswet

Asielminister Van den Brink (CDA) wil niets weten van een volledige asielstop, een Nederlandse versie van de Amerikaanse immigratiedienst ICE of een einde aan het dwingen van gemeenten onder de Spreidingswet. Dat bleek donderdagavond, toen hij aan...

Kabinet
Nieuws

Kabinet: 53.000 statushouders in de bijstand, met genaturaliseerden ruim 80.000

Het aantal mensen in de bijstand stijgt weer, en die stijging zit vooral bij statushouders. Dat schrijft minister Aartsen (Werk en Participatie) in een Kamerbrief. In 2024 zaten ongeveer 53.000 statushouders in de bijstand. Telt het kabinet ook de...

Jetten
Nieuws

Jetten: partijen moeten rechts-extremisme 'met wortel en al' uitroeien

Premier Rob Jetten vindt dat partijleiders eerder moeten optreden tegen rechts-extremistische invloed in hun partij, en niet „pas als er incidenten bekend worden”. Dat zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie over de onthullingen van Zembla....