De actie begon zaterdag rond 13.00 uur, toen een groep XR-activisten de A12 in beide richtingen blokkeerde. De demonstratie was niet vooraf aangekondigd. Burgemeester Jan van Zanen had een demonstratie op de snelweg verboden. Nadat de actievoerders tweemaal waren gevorderd om te vertrekken, greep de politie in.

In totaal werden 53 mensen aangehouden, meldt de politie. Twee van hen worden verdacht van het opzettelijk versperren van het verkeer. Volgens de politie hinderden zij het rijdende verkeer en brachten zij dat in gevaar. Het politieonderzoek naar het tweetal loopt nog. Het Openbaar Ministerie beslist later of en hoe de zaak wordt afgedaan.

De overige 51 activisten werden aangehouden vanwege overtreding van de Wet openbare manifestaties. Zij werden van de A12 gehaald en naar het hoofdbureau van politie gebracht. Daar werd hun identiteit geregistreerd. Twee activisten die geen identiteitsbewijs konden tonen of niet wilden meewerken, werden daarnaast aangehouden vanwege overtreding van de identificatieplicht.

Hardere aanpak
Daarmee wijkt de aanpak af van die bij verschillende eerdere XR-blokkades in Den Haag. De politie legde eerder zelf uit dat de identiteit van demonstranten die uitsluitend vanwege overtreding van de Wet openbare manifestaties werden aangehouden niet altijd meer werd geregistreerd. Dat gebeurde omdat het Openbaar Ministerie had besloten zulke activisten niet te vervolgen. Rechters oordeelden in eerdere zaken dat de aanhouding en verwijdering van de snelweg al voldoende bestraffend waren.

Dat beleid is nu veranderd. Eerder deze week werd landelijk afgesproken om bij blokkades en vertragingsacties op snelwegen en het spoor in beginsel strafrechtelijk op te treden. Die aanscherping volgde op recente boerenacties op snelwegen. Bij een file die tijdens dergelijke acties ontstond, kwamen twee mensen om het leven.

De politie benadrukt dat demonstreren op een snelweg "onaanvaardbare risico's" met zich meebrengt. De registratie van de identiteit van de XR-activisten heeft bovendien een duidelijk doel. De politie kan daardoor bij een volgende blokkade controleren of iemand eerder bij een dergelijke actie betrokken was. Herhaling kan vervolgens aanleiding zijn om alsnog tot vervolging over te gaan, aldus de politie.

OM bepaalt vervolg
Dat betekent overigens niet dat alle 51 activisten die vanwege de verboden demonstratie zijn aangehouden nu automatisch voor de rechter verschijnen. Het Openbaar Ministerie moet nog bepalen welke gevolgen aan de arrestaties worden verbonden. De activisten die zich konden identificeren, mochten na registratie weer vertrekken.

Vier demonstranten zaten zaterdagavond nog wel vast. Twee daarvan waren de activisten die ervan worden verdacht het verkeer te hebben versperd en in gevaar te hebben gebracht. De andere twee weigerden volgens de politie mee te werken aan het vaststellen van hun identiteit.

De strengere houding tegenover snelwegblokkades is ook zichtbaar in een andere recente zaak tegen XR. Het Openbaar Ministerie eiste afgelopen woensdag werkstraffen van 120 uur tegen zes mannen die op 25 april met auto's de Ring A12 bij Utrecht blokkeerden. Ook eiste justitie tegen hen een voorwaardelijke gevangenisstraf van een maand. Door die blokkade ontstond volgens het OM een lange file en werden ook ambulances met spoed gehinderd.

De blokkade in Den Haag was zaterdag rond 15.00 uur beëindigd. Daarna werd de A12 weer vrijgegeven voor het verkeer.