De stijgende kosten volgen op een explosieve groei van het aantal aanvragers. Steeds meer zieke werknemers hebben een beoordeling nodig om aanspraak te maken op een WIA-uitkering. In de eerste acht maanden van 2025 kwamen 62.300 WIA-aanvragen binnen, ruim achtduizend meer dan twee jaar eerder.

De wettelijke wachttijd voor een sociaal-medische beoordeling is acht weken. Maar eind augustus zaten 23.200 mensen al langer te wachten. Onder hen 5.500 cliënten die zelfs meer dan een half jaar geduld moeten hebben. De groep wachtenden groeit snel, terwijl de dwangsommen oplopen tot maximaal 1.442 euro per persoon zodra iemand het UWV formeel in gebreke stelt.

Volgens een woordvoerder van het UWV bieden de dwangsommen geen oplossing: “We willen wel, maar we kunnen niet sneller werken en we zitten met een tekort aan verzekeringsartsen", zo vertelt de woordvoerder aan NU.nl.

Het tekort aan verzekeringsartsen is groot. Pensioenen en het afzwaaien van zzp-artsen zorgen voor voortdurende uitval. De inspanning om zzp’ers in vaste dienst te halen levert nauwelijks winst op: dit jaar kwamen er netto nul artsen bij. De uitvoeringsorganisatie liep eerder dit jaar vast door het schrappen van de 60-plusregeling, waarmee oudere zieke werknemers sneller beoordeeld konden worden. Pas sinds september is deze regeling opnieuw ingevoerd. In de tussentijd stapelden de aanvragen zich verder op.

Daarbovenop loopt een enorme hersteloperatie. 43.000 WIA-dossiers moeten handmatig worden gecontroleerd wegens fouten in eerdere beoordelingen. Volgens het UWV heeft deze operatie geen directe invloed op de huidige sociaal-medische beoordelingen, maar de werkdruk op de organisatie blijft hoog. Uit de rapportage blijkt ook dat er niet genoeg geld beschikbaar is om de interne processen te verbeteren. Het UWV “teert te veel in op de reserves”, staat in het document.