Overheid maakt opnieuw bedrijfsgegevens boeren openbaar na Woo-verzoek
De overheid gaat gevoelige gegevens van duizenden veehouderijen openbaar maken. Het gaat om informatie over stallen, diersoorten, aantallen dieren en exacte locaties. Dat blijkt uit een besluit van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), dat afgelopen dinsdag werd getroffen na een verzoek op basis van de Wet open overheid (Woo). De desbetreffende brief is ingezien door NieuwRechts.
Veel boeren hadden bezwaar tegen deze stap. Zij waarschuwden voor veiligheidsrisico’s, privacyproblemen en mogelijke acties tegen hun bedrijven. Toch heeft RVO besloten de gegevens vrij te geven. Volgens de dienst laat de wet daarvoor geen ruimte om dit te weigeren.
De openbaarmaking betreft informatie uit de zogeheten Basiskaart Agrarische Bedrijfssituatie (BAB). Het gaat om gegevens uit de periode van december 2022 tot februari 2024. Per stallocatie worden onder meer de volgende gegevens gedeeld: het type huisvesting per diersoort, de gebruikte RAV-code en omschrijving, het gemiddeld aantal dieren, het jaar waarin de stal in gebruik is genomen en de exacte X- en Y-coördinaten van de locatie.
Deze gegevens worden in één Excelbestand openbaar gemaakt en later ook gepubliceerd op de website van de Rijksoverheid.
Bezwaren van boeren: veiligheid en privacy
Veel veehouders maakten bezwaar tegen de openbaarmaking. Zij stelden dat de gegevens herleidbaar zijn tot hun woonadres en daarmee hun persoonlijke levenssfeer aantasten. Ook werd gewezen op het risico op sabotage, intimidatie of acties door tegenstanders van de veehouderij.
In oktober werden ook al gegevens van alle Nederlandse veehouder geopenbaard na een slepende rechtszaak tegen demissionair Landbouwminister Femke Wiersma. Gevoelige bedrijfsinformatie belandde op straat, wat leidde tot grote onrust onder boeren. “Hier wonen gezinnen, hier groeien kinderen op. En nu ligt alles open,” zei oud-boerin Tineke Beldman bij NieuwRechts. Ook veehouder Geert uit Gelderland was ongerust: “Je voelt je steeds minder veilig op je eigen erf.”
RVO erkent in het besluit dat deze zorgen leven binnen de agrarische sector. Toch concludeert de dienst dat deze bezwaren juridisch niet doorslaggevend zijn. Volgens de Woo geldt voor milieugegevens, en met name emissiegegevens, een vergaande verplichting tot openbaarheid.
Waarom emissiegegevens doorslaggevend zijn
Volgens RVO vallen dierenaantallen en stallocaties onder emissiegegevens. Die geven inzicht in de belasting van het milieu, bijvoorbeeld door stikstofuitstoot. De Woo bepaalt dat voor dit type informatie vrijwel geen uitzonderingen gelden.
Dat betekent dat argumenten over bedrijfsgevoeligheid, privacy of veiligheid juridisch niet kunnen worden gebruikt om openbaarmaking tegen te houden. Ook een beroep op de AVG wordt afgewezen. De Raad van State heeft eerder geoordeeld dat dit soort gegevens rechtmatig openbaar mogen worden gemaakt .
Opvallend is dat niet bekend wordt gemaakt wie het Woo-verzoek heeft ingediend en met welk doel. Boeren vroegen hier nadrukkelijk om, maar RVO wijst erop dat de wet dat niet vereist. Iedereen mag publieke informatie opvragen zonder zijn motief bekend te maken. Volgens RVO kan onbekendheid over de verzoeker geen reden zijn om informatie achter te houden.
Boeren die het niet eens zijn met het besluit, kunnen nog bezwaar maken en een voorlopige voorziening aanvragen bij de rechter. Doen zij dat niet, dan worden hun gegevens binnen enkele weken openbaar.
