De gemeente West Betuwe, waar Haaften onder valt, wil vanwege de landelijke Spreidingswet 300 asielzoekers opvangen. Om de druk te spreiden, zou de opvang verdeeld worden over twee nieuwe azc's met elk 150 plekken: één in het nabijgelegen Geldermalsen en één in Haaften. Voor de laatste locatie is een terrein langs een grote weg tussen Haaften en het dorp Tuil op het oog, met slechts 1.100 inwoners. De gemeente nodigde ongeveer 60 bewoners uit voor een inspraakavond om de plannen toe te lichten.

De inspraakavond liep echter anders dan gepland. Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet plaatste vooraf een oproep op X (voorheen Twitter), waarin hij inwoners aanmoedigde om hun stem te laten horen. Het resultaat was een grote opkomst, met honderden inwoners die zich voor de Burcht van Haeften verzamelden. De geplande kleinschalige bijeenkomst werd vervangen door een buitenbijeenkomst, waar burgemeester Servaas Stoop vanaf een geïmproviseerd podium enkele vragen beantwoordde.

Knettergek! Gemeente wil een AZC plempen in een dorp met 2850 inwoners! Maar vanavond is er in Haaften een Inspraakavond. Baudet: 'Kom naar Haaften om mee te praten én te demonstreren. Massa-immigratie MOET stoppen!' #FVD #asielcrisis #azc pic.twitter.com/iZI28If6xL

— Michael van der Galien (@MichaelvdGalien) October 28, 2024

Onrust en kritiek: ‘Dit dorp kan dit niet aan’
In het dorp heerst onrust over de impact van een azc op de gemeenschap. Veel inwoners zijn bang dat de komst van asielzoekers de veiligheid zal aantasten. Inwoner Kees van Tuijl uitte zijn bezorgdheid: "Ik heb geen kleine kinderen meer", zegt hij bij AD. "Maar als ik daar kleine kinderen van twaalf jaar ‘s ochtends vroeg in het donker langs die mannen moet laten fietsen, dan weet je niet wat er gebeurt." Dit soort zorgen vond breed gehoor bij de aanwezigen, die regelmatig applaudisseerden voor opmerkingen die verwezen naar mogelijke overlast door verveling onder asielzoekers.

Kees van Tuijl en zijn broer Gijsbert vrezen dat hun dorp zal veranderen als het azc er komt. “We doen al zo veel voor Oekraïense vluchtelingen en andere mensen. Waarom moet dit erbij?” vroeg Kees, aldus AD. Zijn broer Gijsbert voegde eraan toe: “Op die plek in Tuil willen ze er 150 extra op 1.100 inwoners. Dat betekent een toename van ruim 15 procent van de bevolking. Ik denk dat het dorp volledig zal verpauperen.”

Massale verzet tegen het beoogde #AZC in Haaften/Tuil is begonnen. Plein loopt stampvol met nette maar terecht boze en verontrustende bewoners. 150 asielzoekers op zo’n kleine gemeenschap die al genoeg mensen opneemt kan echt niet. Het is een keertje genoeg! @thierrybaudet pic.twitter.com/Q11X2ze1gn

— Marcel (@LeeuwisMarcel) October 28, 2024

Uitstel na beladen inspreekavond
De burgemeester, die zich in een lastige positie bevond, werd stevig ondervraagd door de inwoners. Bij een vraag over een eventuele impactanalyse van het plan, antwoordde hij ontwijkend met: “Deze vraag ga ik niet beantwoorden.” Dit antwoord viel niet goed bij het publiek en leidde tot hoongelach. Toen een andere inwoner vroeg of de gemeente, ongeacht het lot van de Spreidingswet, nog steeds zou kunnen besluiten het azc te plaatsen, antwoordde Stoop geruststellend dat “de voorbereidingen zullen stoppen” als de wet wordt ingetrokken.

Hoewel er onvrede heerst over de manier waarop de gemeente met inspraak omging, heeft het verzet wel invloed gehad. Het besluit, oorspronkelijk gepland voor 1 november, is uitgesteld tot januari 2025. Een inhoudelijke dialoog met de gemeente over de komst van het azc blijft voorlopig uit, tot frustratie van sommige inwoners.

Volgens FVD is dit een duidelijk teken dat lokaal verzet werkt. 'De moedige manifestatie van Tuilenaren en Haaftenaren zou als voorbeeld moeten dienen voor de rest van Nederland', schrijft de partij in een nieuwsbericht. 'Blijf in verzet komen tegen de massale immigratie. Het werkt écht! Samen kunnen we het tij keren en onze buurten, onze welvaart en onze kinderen beschermen tegen de gevolgen van de massale immigratie.