D66-minister laat boeren opdraaien voor schade door hoger waterpeil: 'Geen recht op compensatie'

Nieuws 17 november 2026 4 minuten Marit Nubé
Boekholt
ANP / John Beckmann

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Ruimtelijke Ordening) vindt dat boeren die nu nog grond in de veenweide kopen of daar investeren, geen recht hebben op compensatie als het waterpeil omhooggaat. Dat schrijft ze in een Kamerbrief bij de definitieve Nota Ruimte, op basis van een advies van de Landsadvocaat. Er ligt nog geen enkel peilbesluit.

De minister stuurde de Nota Ruimte, het plan dat voor de komende decennia vastlegt waar in Nederland wat mag, op 16 november naar de Tweede Kamer. In de begeleidende brief vat ze het advies samen van de Landsadvocaat, de vaste advocaat van de Staat. Voor „toekomstige nieuwe investeringen (zoals de aankoop van nieuwe gronden of andere investeringen)” is de Nota Ruimte volgens haar „voldoende concreet” om te spreken van „actieve risicoaanvaarding”. Een ondernemer die dan toch investeert, heeft volgens de brief „het risico op schade” aanvaard.

„Schade in verband met dit soort nieuwe investeringsbeslissingen geeft geen aanspraak op nadeelcompensatie”, schrijft de minister. Nadeelcompensatie is de vergoeding die de overheid betaalt als een burger of bedrijf door een overheidsbesluit onevenredig veel schade lijdt.

Het kabinet wil het grondwater in veenweidegebieden omhoog brengen om bodemdaling en de uitstoot van broeikasgassen uit de veengrond tegen te gaan. Volgens vakblad Nieuwe Oogst werkt de definitieve nota in de veenweide toe naar grondwaterstanden van 20 tot 40 centimeter onder het maaiveld.

Waardedaling voor eigen rekening
Ook boeren die al in de veenweide zitten, krijgen niet zomaar iets vergoed. Zij kunnen pas nadeelcompensatie aanvragen „nadat een concreet peilbesluit is genomen”, en dan alleen voor de schade „die het normale maatschappelijke risico overstijgt”.

Wie zijn veenweidegrond eerder verkoopt, draagt een eventuele waardedaling zelf. „Mochten ondernemers (...) nog voordat de peilbesluiten worden genomen, problemen ondervinden bij de verkoopbaarheid van hun gronden, dan komt eventuele waardevermindering niet voor nadeelcompensatie in aanmerking”, staat in de brief.

De minister wijst daarbij op de Omgevingswet. Daarin is volgens haar „bewust” gekozen om zogeheten schaduwschade niet te vergoeden: waardedaling die al ontstaat doordat een besluit eraan zit te komen. Ook hoeft de Nota Ruimte volgens de brief „niet het enige beleidsstuk te zijn” waaruit blijkt dat de schade te voorzien was. Haar conclusie: „Ik heb met de kennis van dit advies geen aanleiding gezien de Nota Ruimte op dit onderwerp aan te passen.”

De ambtelijke beslisnota bij de Nota Ruimte noemt het advies van de Landsadvocaat als bijlage 11, maar zegt niets over de inhoud.

BBB vroeg eerst om cijfers
Het advies komt voort uit een toezegging aan BBB-Kamerlid Femke Wiersma, die in het debat over de ontwerp-nota naar compensatie voor boeren vroeg. Boekholt beloofde toen juridisch te laten toetsen „of de formulering van waterpeilen in veenweidegebieden in de Ontwerp-Nota Ruimte leidt tot voorzienbaarheid en mensen in de problemen brengt”. In de brief meldt ze: „Deze toezegging heb ik uitgevoerd.”

Wiersma diende samen met Van der Plas (BBB) en Flach (SGP) ook een motie in. Die vroeg het kabinet om „vóór definitieve besluitvorming over peilverhoging in veenweidegebieden helder inzicht te geven in de financiële gevolgen per hectare voor betrokken agrariërs, inclusief de verwachte waardedaling en exploitatieschade”.

De motie werd op 7 april verworpen. Alleen SGP, JA21, BBB, PVV, FVD, de Groep Markuszower en het lid Keijzer stemden voor. Onder meer VVD, CDA, D66, PRO (GroenLinks-PvdA) en ChristenUnie stemden tegen.

Friesland vergoedt wel
LTO Nederland waarschuwde in december 2025 in zijn zienswijze op de ontwerp-nota al voor „aanzienlijke schade” door een hoger peil: „grote verliezen in grasproductie”, beperkingen bij beweiden en machinegebruik en soms beëindiging of verplaatsing van het bedrijf. Volgens de boerenorganisatie leidt dat „tot een plicht tot volledige nadeelcompensatie”.

Praktijkonderzoek op veenweide in het Utrechtse Zegveld liet volgens vakblad V-focus zien dat het bedrijfsresultaat bij een peil van 20 centimeter onder het maaiveld gemiddeld met 147 euro per koe per jaar daalt.

In Friesland gaat het anders. Provincie en Wetterskip Fryslân vergoeden met een eigen regeling wel de waardedaling van grond door peilverhoging, vastgesteld met een taxatie vóór en na. De Europese Commissie keurde die regeling in juli goed.

Dat betekent niet dat boeren die nu in de veenweide zitten met lege handen staan: na een concreet peilbesluit kunnen zij schade boven het normale risico claimen. Dat wie investeert nadat beleid bekend is het risico zelf draagt, is in het schaderecht gebruikelijk. De uitvoeringsstrategie van de Nota Ruimte volgt volgens de beslisnota in het voorjaar van 2027.

De Tweede Kamer debatteert op 26 november met Boekholt over ruimtelijke ordening. Op 16 december volgt het notaoverleg over de Nota Ruimte zelf. Daarna wordt de nota formeel vastgesteld.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Het nieuwe normaal in Europa: het kerstseizoen begint en dus moeten overheden de nodige veiligheidsmaatregelen nemen om ervoor te zorgen dat Europeanen veilig naar hun eigen kerstmarkten kunnen gaan.  Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Duitsland neemt weer de nodige voorbereidingen voor de Kerstmarkten

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Van den Brink
Nieuws

Oekraïense asielaanvragen krijgen toch voorrang, andere asielzoekers wachten nóg langer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) voert de aangenomen motie-Ellian niet uit. Die vroeg om de asielaanvragen van Oekraïners pas te behandelen als de achterstanden bij de IND zijn weggewerkt. Uit een ambtelijke beslisnota blijkt wat...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland sluit Rwanda-deal, maar kan amper asielzoekers uitzetten: dit is waarom

Nederland heeft samen met vier andere Europese landen een akkoord gesloten met Rwanda om afgewezen asielzoekers naar Afrika te sturen. Het plan moet zorgen voor meer uitzettingen en minder illegale migratie. Toch lijkt de invloed op het Nederlandse...

Jetten
Nieuws

Na vier dagen ruzie gaat kabinet-Jetten toch door: Raad van State-topman Buma moet lijmen

Het kabinet-Jetten valt niet. Na vier dagen crisisoverleg lieten D66, VVD en CDA maandagavond via de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat de “intensieve gesprekken” hebben geleid tot “herstel van vertrouwen”. De drie partijen gaan door als...

PRO
Achtergronden

PRO presenteert Eerste Kamerlijst: opvallende affaires rond kandidaten

De nieuwe concept-kandidatenlijst van Progressief Nederland (PRO) voor de Eerste Kamer bevat verschillende opvallende namen. Onder de kandidaten bevinden zich een bestuurder die Brabant op stikstofslot zette, een voormalig Kamerlid dat opstapte na...

Wilders
Nieuws

Turkse mega-moskee verrijst in Enschede: Wilders wil bouw op laatste moment tegenhouden

Na zeventien jaar discussie begint in Enschede op 18 december de bouw van een grote Turkse moskee. Het complex krijgt ruimte voor 625 gelovigen en kan tijdens islamitische feestdagen ongeveer 1.500 bezoekers ontvangen. De moskee is aangesloten bij...

Waardetransport
Nieuws

Geldloper beroofd van 46.000 euro, verdachte herkend en toch vrijgesproken

Een 23-jarige man uit Rotterdam is vrijgesproken van een overval op een geldloper waarbij 46.000 euro werd gestolen. De rechtbank vindt dat er onvoldoende bewijs is om A. El G. als overvaller aan te wijzen. Dat is opvallend, omdat zijn...

Politie
Nieuws

Syriër verkracht verpleegkundige in ggz-kliniek, maar hoeft niet de cel in

Een 21-jarige man die vanuit Syrië naar Nederland kwam, heeft een verpleegkundige verkracht tijdens zijn opname in een psychiatrische instelling in Arnhem. Ondanks de ernst van het misdrijf hoeft hij niet naar de gevangenis. De rechtbank Gelderland...

Krampus
Nieuws

Migranten bekogelen traditionele optocht in Oostenrijk met stenen: drie gewonden

Een traditionele Oostenrijkse optocht is zaterdagavond voortijdig beëindigd nadat een groep van ongeveer vijftig jongeren deelnemers met stenen zou hebben bekogeld. Volgens de organisator ging het om jongeren met een migratieachtergrond. Bij de...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Verdachte
Nieuws

Fatbike-jongen mishandelt dragqueen in Amsterdam: politie deelt beelden van verdachte

Een dragqueen is in Amsterdam-West hard in het gezicht geslagen door een man die haar samen met een ander op een fatbike achtervolgde. Het slachtoffer was onderweg naar een optreden toen de verdachte plotseling uithaalde. De politie heeft nu...

KOZP
Nieuws

KOZP haalt fel uit naar blanke Nederlanders: 'Het smaakt vast racistisch zuur'

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) heeft op Instagram een reeks berichten gedeeld waarin blanke Nederlanders ervan langs krijgen. Mensen die de afgelopen vijftien jaar niet tegen Zwarte Piet hebben gedemonstreerd, worden aangesproken op hun gebrek aan...

azc
Nieuws

COA wil azc Kamp van Zeist langer openhouden, Soest zegt nee

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het azc Kamp van Zeist langer openhouden dan afgesproken. Volgens de afspraken moet de opvang voor 400 asielzoekers uiterlijk 30 april 2028 dicht. Het COA vraagt de gemeenteraden van Zeist en Soest in...

DENK
Nieuws

Ook VVD probeerde deal te sluiten met DENK, terwijl Yesilgöz D66 en CDA daarvoor aanviel

De VVD heeft D66 en CDA de afgelopen dagen hard aangevallen omdat die zaken deden met links, “inclusief DENK en Partij voor de Dieren”. Nu blijkt dat de VVD zelf ook geprobeerd heeft een akkoord te sluiten met DENK, meldt NRC. Volgens de krant...

COA
Nieuws

Alkmaar na dodelijke steekpartij in azc: ‘Onvoldoende vertrouwen’ in COA

De gemeente Alkmaar vertrouwt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet meer. Na de evaluatie van een dodelijke steekpartij in het azc aan de Robonsbosweg zegt het college “onvoldoende vertrouwen” te hebben “dat de opvangorganisatie de...

FVD
Nieuws

Linkse partijen weigeren motie met FVD in te dienen in Arnhemse raad

PRO en de Partij voor de Dieren hebben in Arnhem hun naam van een motie laten verwijderen zodra Forum voor Democratie zich bij het voorstel aansloot. Opmerkelijk genoeg stemden beide partijen vervolgens gewoon vóór diezelfde motie. PRO bevestigt...

Kerk
Onderzoek

Christenvervolging neemt toe: 220 miljoen gelovigen bedreigd

Wereldwijd staan naar schatting 220 miljoen christenen direct bloot aan vervolging vanwege hun geloof. In Afrika worden kerkdorpen aangevallen en gelovigen vermoord. In Pakistan verdwijnen christelijke meisjes die vervolgens gedwongen worden zich tot...

Onderwijs
Nieuws

Islamitisch middelbaar onderwijs groeit met 74 procent sinds 2021

Het aantal leerlingen in het islamitisch middelbaar onderwijs is in vier jaar met 74 procent gegroeid. Dat blijkt uit een optelling door NieuwRechts van de cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In 2021 zaten 1.502 leerlingen op een...

Meilandjes
Nieuws

RTL kapt Meilandjes af na rechtse uitspraken over kabinet-Jetten: 'Laten we dat nu niet doen'

Een opvallend moment tijdens een interview met Martien Meiland en Erica Renkema. Zodra het gesprek over de kabinetscrisis gaat en Erica pleit voor een rechtsere koers met JA21, grijpt een persvoorlichter van RTL in. De familie mag niet verder...

Van den Brink
Nieuws

Opvang ‘onhoudbaar’, toch haalt kabinet 1.400 vluchtelingen hierheen

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) laat in 2026 en 2027 samen 1.400 vluchtelingen naar Nederland overkomen, terwijl hij de asielopvang zelf „onhoudbaar” noemt. Dat blijkt uit een Kamerbrief van 10 november. De vluchtelingen krijgen bij...

Van Essen
Nieuws

D66-minister rekt hulp aan PAS-melders op, maar pas 19 hebben vergunning

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw) wil de geldregeling waarmee provincies PAS-melders helpen drie jaar langer laten doorlopen, tot eind 2029. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Ruim zeven jaar nadat hun vergunningen onderuitgingen,...

Leyen
Nieuws

Brussel wil Syrië toegang geven tot EU-markt via oud akkoord met Assad

De Europese Unie wil binnenkort een associatieakkoord met Syrië ondertekenen op basis van een besluit uit 2009. Dat Syrië-akkoord bevat ook afspraken over terugkeer en vrije toegang tot de Europese markt. Uit een ambtelijke beslisnota van...