Volgens de aanklacht hebben de investeerders hun marktmacht gebruikt om de productie van steenkool te verminderen, met als doel de CO2-uitstoot van de industrie tegen 2030 met 50 procent terug te dringen. De staten stellen dat deze acties hebben geleid tot hogere elektriciteitsprijzen voor consumenten en dat het beleid neerkomt op een “illegale manipulatie van de energie-industrie”. Texas procureur-generaal Ken Paxton stelt in een persbericht: “Hun samenzwering heeft de Amerikaanse energieproductie geschaad en consumenten benadeeld. Dit is een flagrante schending van staats- en federale wetgeving.”

Verwijten van kartelvorming
De aanklagers beschuldigen de bedrijven van het vormen van een “kartel” door middel van hun collectieve invloed binnen grote steenkoolproducenten zoals Peabody Energy en Arch Resources. Samen bezitten BlackRock, Vanguard en State Street respectievelijk 34,2 procent en 30,4 procent van deze bedrijven. Volgens de staten hebben de investeringsbedrijven hun aandelen gebruikt om druk uit te oefenen op het management, waardoor de kolenproductie werd verminderd en de marktconcurrentie werd beperkt.

De aanklacht claimt verder dat de bedrijven hun ESG-doelen (milieu, sociaal en governance) prioriteit geven boven de belangen van hun aandeelhouders, zelfs in fondsen die niet als ESG worden gepresenteerd. “Dit is misleiding van investeerders,” aldus de staten.

Reactie van BlackRock
In een verklaring verwerpt BlackRock de beschuldigingen als “ongegrond” en “in strijd met gezond verstand”, meldt Bloomberg Law. Het bedrijf voegt eraan toe dat de rechtszaak “de pro-businessreputatie van Texas ondermijnt en investeringen ontmoedigt in bedrijven waarop consumenten vertrouwen.” Vanguard en State Street hebben nog niet officieel gereageerd.

De rechtszaak is een van de meest prominente aanvallen tot nu toe op ESG-beleid. Critici binnen de Republikeinse partij beschuldigen Wall Street ervan klimaatagenda’s te gebruiken om politieke doelen te bereiken ten koste van de economie. Dit sentiment heeft geleid tot meerdere onderzoeken en wetsvoorstellen die gericht zijn op ESG-beleid, waarvan vele echter niet zijn aangenomen.

Lisa Sachs, directeur duurzame investeringen aan de Columbia University, betoogt dat dergelijke rechtszaken “politiek gemotiveerd” zijn en geen juridische basis hebben. “Vrijwillige [klimaatinitiatieven zoals Climate Action 100+, red.] vallen niet onder collusie of dwang.” Dit meldt Bloomberg Law.

Achtergrond van de rechtszaak
De rechtszaak, ingediend bij de rechtbank in Tyler in Texas, maakt gebruik van de Clayton Antitrust Act uit 1914, die de aankoop van aandelen verbiedt wanneer dit resulteert in een aanzienlijke vermindering van concurrentie. De aanklacht roept op tot een verbod voor de investeringsfirma’s om hun aandelen te gebruiken om invloed uit te oefenen op het beleid van steenkoolbedrijven en eist boetes wegens overtreding van federale en staatswetten.

De zaak heeft ook internationale implicaties, omdat de betrokken bedrijven deel uitmaken van wereldwijde klimaatcoalities zoals de Glasgow Financial Alliance for Net Zero. Critici van deze coalities stellen dat ze de fossiele-brandstoffenindustrie onterecht onder druk zetten, terwijl voorstanders betogen dat ze noodzakelijk zijn om de financiële risico’s van klimaatverandering te beheersen.

Met meer dan 26 biljoen dollar (ongeveer 24,5 biljoen euro) aan beheerd vermogen vertegenwoordigen BlackRock, Vanguard en State Street een aanzienlijk deel van de wereldwijde financiële sector. De uitkomst van de rechtszaak kan niet alleen het ESG-beleid van deze bedrijven beïnvloeden, maar ook de bredere discussie over de rol van investeerders in klimaatverandering en marktdynamiek. De zaak loopt momenteel bij de federale rechtbank in Texas.