Bekende Koranverbrander doodgeschoten in Zweden

Nieuws 30 januari 2025 4 minuten Redactie
Salwan Momika
ANP

Salwan Momika, de Irakese vluchteling die in 2023 de internationale aandacht trok door in Zweden meerdere keren de Koran te verbranden, is woensdagavond in zijn appartement in Södertälje doodgeschoten. De Zweedse politie heeft inmiddels bevestigd dat de 38-jarige man is overleden aan zijn verwondingen. Vijf verdachten zijn gearresteerd in verband met de moord, meldt de Zweedse krant Aftonbladet.

De moord op Momika, die zich profileerde als voorvechter van de vrijheid van meningsuiting, heeft geleid tot nieuwe discussies over de veiligheid van provocerende demonstranten en de impact van zijn acties op de Zweedse samenleving.

Van militielid tot controversiële activist
Momika, een Assyrisch-Iraakse christen, kwam in 2018 naar Zweden nadat hij in Irak betrokken was bij een kleine militie die streed tegen terreurgroep Islamitische Staat (IS). Hij kreeg in 2021 een driejarige verblijfsvergunning, die later werd verlengd. In 2023 werd hij berucht door publieke Koranverbrandingen, die hij organiseerde als protest tegen de islam en als een daad van vrijheid van meningsuiting.

Zijn demonstraties waren vaak goed voorbereid en zwaar beveiligd door de politie. Hij verscheurde pagina’s uit de Koran, ging op het boek staan en stopte zelfs stukken spek tussen de bladzijden. Deze acties, die hij zelf filmde en verspreidde via sociale media, leidden tot internationale verontwaardiging en massale protesten in moslimlanden.

De gevolgen waren verstrekkend. Zo werd de Zweedse ambassade in Bagdad bestormd, waar demonstranten het gebouw in brand staken. Er ontstonden diplomatieke spanningen tussen Zweden en meerdere islamitische landen, waaronder Turkije, wat de toetreding van Zweden tot de NAVO bemoeilijkte. Het Scandinavische land kreeg een verhoogd terreurdreigingsniveau, waarbij veiligheidsdiensten waarschuwden voor mogelijke vergeldingsacties. Ook was er een aanslag in Brussel door een Tunesische IS-aanhanger, die verklaarde te handelen als vergelding voor de Koranverbrandingen in Zweden.

Doodgeschoten in eigen woning
Volgens Zweedse media vond de schietpartij plaats op woensdagavond rond 23:00 uur in een appartement in Södertälje, een stad ten zuidwesten van Stockholm. De politie werd opgeroepen na meldingen van schoten in een woonwijk. Bij aankomst troffen agenten Momika zwaargewond aan in zijn woning. Hij werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht, waar hij later overleed aan zijn verwondingen.

Opmerkelijk is dat Momika op het moment van de aanslag mogelijk live op TikTok was. Volgens berichten op sociale media zou de moord op beeld zijn vastgelegd, maar de politie heeft deze informatie nog niet bevestigd.

De Zweedse autoriteiten nemen de zaak uiterst serieus en hebben een grootschalig onderzoek ingesteld. Politiewoordvoerder Daniel Wikdahl bevestigde dat er vijf verdachten zijn gearresteerd en dat er meerdere huiszoekingen plaatsvinden, meldt Aftonbladet.

Mogelijke motieven en dreigementen
Het motief achter de moord is nog onduidelijk, maar gezien Momika’s omstreden acties ligt politieke of religieus gemotiveerde wraakvoor de hand. Momika beweerde dat er een prijs op zijn hoofd stond en dat hij herhaaldelijk doodsbedreigingen ontving. Sinds zijn acties in 2023 moest Zweden zijn veiligheidsniveau verhogen, omdat het land een prioritair doelwit was geworden voor extremisten.

Momika’s verblijf in Zweden was al omstreden. Zijn verblijfsvergunning werd ingetrokken vanwege vermeende leugens op zijn asielaanvraag, maar uitzetting naar Irak werd geblokkeerd vanwege het risico op marteling of executie.

De Zweedse autoriteiten benadrukken dat het onderzoek nog loopt en dat alle scenario’s worden onderzocht.

Reacties uit binnen- en buitenland
De moord op Momika heeft direct heftige reacties opgeroepen. De Zweedse minister-president Ulf Kristersson liet weten dat de autoriteiten de moord zeer serieus nemen. “Vrijheid van meningsuiting is een fundamenteel recht in Zweden, maar het mag nooit leiden tot geweld of moord,” zei hij in een verklaring.

De Zweedse politie onderzoekt of de moord verband houdt met eerdere bedreigingen tegen Momika en sluit niet uit dat buitenlandse actoren betrokken kunnen zijn.

Israëlische en Europese politici hebben de moord veroordeeld en wijzen op de groeiende dreiging van islamitisch extremisme in Europa. Gideon Sa’ar, de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, riep Zweden op om harde maatregelen te nemen tegen antisemitisme en jihadistische invloeden.

Vanuit de islamitische wereld bleef het tot nu toe stil. Er zijn nog geen officiële verklaringen van regeringen die zich eerder fel uitspraken tegen Momika’s acties.

Vrijheid van meningsuiting onder druk?
De moord op Salwan Momika roept een bredere discussie op over vrijheid van meningsuiting, veiligheid en de impact van provocatieve acties. In Zweden blijft de wetgeving rond demonstraties en politieke uitingen strikt, maar de vraag blijft: hoe ver mag vrijheid van meningsuiting gaan als deze leidt tot geweld en onrust?

De Zweedse politie heeft laten weten dat de situatie “volledig onder controle is”, maar de dreiging voor provocerende demonstranten en politieke activisten blijft groot.

Het politieonderzoek loopt en er wordt gekeken naar de achtergronden van de verdachten. De rechtszaak tegen Momika wordt niet voortgezet vanwege zijn overlijden. Debat over vrijheid van meningsuiting en provocatie laait op in Zweden en Europa.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Vandaag stemt de Tweede Kamer over een PVV-motie die oproept tot het ontslag van Femke Halsema. FVD gaat voor de motie stemmen en diende een stemverklaring in, echter is Pro-leider Jesse Klaver hier niet van gediend. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Jesse Klaver woest om stemverklaring FVD over motie om Femke Halsema te ontslaan

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

VVD
Nieuws

VVD stemt in Eerste Kamer wél voor Belastingplan waar ze in de Tweede Kamer tegen stemde

Het Belastingplan dat een kabinetscrisis veroorzaakte, lijkt er toch te komen, en met steun van de VVD. VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Tanja Klip-Martin zegt tegen RTL Nieuws dat haar partij voor stemt. Daarmee is een meerderheid in de...

van den Brink
Nieuws

Ruim 1800 criminele vreemdelingen eerder uit cel vertrokken: kabinet wil regeling uitbreiden

Sinds 2021 hebben 1.860 veroordeelde vreemdelingen Nederland verlaten via een regeling waarbij hun gevangenisstraf voortijdig wordt onderbroken. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Onder hen bevinden zich...

XR-blokkade snelweg
Nieuws

XR-woordvoerder verdacht van opruiing na oproep tot snelwegprotest

Een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) moet zich voor de rechter verantwoorden na een oproep om te demonstreren op de A12. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Puk uit Amerongen van opruiing, omdat haar uitspraken volgens...

Ijs en ijsbeer
Nieuws

Gevreesde 'klimaatbom' blijkt loos alarm: wetenschappers rekenen af met rampscenario

Een van de meest angstaanjagende voorspellingen over klimaatverandering blijkt volgens wetenschappers niet te kloppen. Jarenlang werd gewaarschuwd voor een enorme hoeveelheid methaan die plotseling uit de bodem van de Noordelijke IJszee zou kunnen...

VVD
Achtergronden

‘VVD bang voor eigen vertrek’: waarom de VVD niet durft te breken met het kabinet

Waarom bleef de VVD toch in het kabinet-Jetten, ondanks alle harde woorden? Volgens politiek journalist Thomas van Groningen gaat het niet alleen om de inhoud, maar ook om lijfsbehoud. Als de VVD vertrekt en D66 en CDA met zijn tweeën doorregeren,...

Voormalig HagaZiekenhuis
Nieuws

Den Haag schrapt omstreden asielopvang: honderden woningen komen ervoor terug

De gemeente Den Haag wil definitief afzien van de omstreden asielopvang aan de Sportlaan. Het stadsbestuur heeft maandag een voorstel naar de gemeenteraad gestuurd om de plannen voor tijdelijke huisvesting van asielzoekers en andere groepen in het...

Van den Brink
Nieuws

Geen extra asielmaatregelen ondanks JA21-motie: ‘Niet opportuun’

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt voorlopig niet met de extra asielmaatregelen waar een meerderheid van de Tweede Kamer in mei om vroeg. In de ambtelijke beslisnota bij zijn nieuwe Kamerbrief staat over de aangenomen JA21-motie...

Berendsen
Nieuws

Kabinet hield klimaatbrief tien maanden achter wegens Greenpeace-zaak

Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) heeft de Tweede Kamer op 16 november een klimaatbrief gestuurd die al sinds 9 januari klaar was. Uit de ambtelijke beslisnota blijkt dat de klimaatbrief werd vastgehouden tot het kabinet had besloten over...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Boekholt
Nieuws

D66-minister laat boeren opdraaien voor schade door hoger waterpeil: 'Geen recht op compensatie'

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Ruimtelijke Ordening) vindt dat boeren die nu nog grond in de veenweide kopen of daar investeren, geen recht hebben op compensatie als het waterpeil omhooggaat. Dat schrijft ze in een Kamerbrief bij de...

Van den Brink
Nieuws

Oekraïense asielaanvragen krijgen toch voorrang, andere asielzoekers wachten nóg langer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) voert de aangenomen motie-Ellian niet uit. Die vroeg om de asielaanvragen van Oekraïners pas te behandelen als de achterstanden bij de IND zijn weggewerkt. Uit een ambtelijke beslisnota blijkt wat...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland sluit Rwanda-deal, maar kan amper asielzoekers uitzetten: dit is waarom

Nederland heeft samen met vier andere Europese landen een akkoord gesloten met Rwanda om afgewezen asielzoekers naar Afrika te sturen. Het plan moet zorgen voor meer uitzettingen en minder illegale migratie. Toch lijkt de invloed op het Nederlandse...

Jetten
Nieuws

Na vier dagen ruzie gaat kabinet-Jetten toch door: Raad van State-topman Buma moet lijmen

Het kabinet-Jetten valt niet. Na vier dagen crisisoverleg lieten D66, VVD en CDA maandagavond via de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat de “intensieve gesprekken” hebben geleid tot “herstel van vertrouwen”. De drie partijen gaan door als...

PRO
Achtergronden

PRO presenteert Eerste Kamerlijst: opvallende affaires rond kandidaten

De nieuwe concept-kandidatenlijst van Progressief Nederland (PRO) voor de Eerste Kamer bevat verschillende opvallende namen. Onder de kandidaten bevinden zich een bestuurder die Brabant op stikstofslot zette, een voormalig Kamerlid dat opstapte na...

Wilders
Nieuws

Turkse mega-moskee verrijst in Enschede: Wilders wil bouw op laatste moment tegenhouden

Na zeventien jaar discussie begint in Enschede op 18 december de bouw van een grote Turkse moskee. Het complex krijgt ruimte voor 625 gelovigen en kan tijdens islamitische feestdagen ongeveer 1.500 bezoekers ontvangen. De moskee is aangesloten bij...

Waardetransport
Nieuws

Geldloper beroofd van 46.000 euro, verdachte herkend en toch vrijgesproken

Een 23-jarige man uit Rotterdam is vrijgesproken van een overval op een geldloper waarbij 46.000 euro werd gestolen. De rechtbank vindt dat er onvoldoende bewijs is om A. El G. als overvaller aan te wijzen. Dat is opvallend, omdat zijn...

Politie
Nieuws

Syriër verkracht verpleegkundige in ggz-kliniek, maar hoeft niet de cel in

Een 21-jarige man die vanuit Syrië naar Nederland kwam, heeft een verpleegkundige verkracht tijdens zijn opname in een psychiatrische instelling in Arnhem. Ondanks de ernst van het misdrijf hoeft hij niet naar de gevangenis. De rechtbank Gelderland...

Krampus
Nieuws

Migranten bekogelen traditionele optocht in Oostenrijk met stenen: drie gewonden

Een traditionele Oostenrijkse optocht is zaterdagavond voortijdig beëindigd nadat een groep van ongeveer vijftig jongeren deelnemers met stenen zou hebben bekogeld. Volgens de organisator ging het om jongeren met een migratieachtergrond. Bij de...

Klimaattop Antalya
Nieuws

Kabinet-Jetten zet vaart achter klimaatplannen: rekening van 16 miljard euro dreigt

Nederland wil de komende jaren sneller stoppen met olie, gas en kolen. Tijdens de klimaattop in het Turkse Antalya presenteert klimaatgezant Jan Versteeg een plan voor de afbouw van fossiele energie. Die koers raakt industrie en huishoudens. Alleen...

Verdachte
Nieuws

Fatbike-jongen mishandelt dragqueen in Amsterdam: politie deelt beelden van verdachte

Een dragqueen is in Amsterdam-West hard in het gezicht geslagen door een man die haar samen met een ander op een fatbike achtervolgde. Het slachtoffer was onderweg naar een optreden toen de verdachte plotseling uithaalde. De politie heeft nu...

VVD
Nieuws

Verwijderde appjes onthuld: VVD-minister vroeg DENK ‘Kan ik nog iets doen om jullie te overtuigen?’

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) appte op de avond van de stemming over het Belastingplan met DENK om de partij over te halen. Later verwijderde hij die berichten. RTL Nieuws heeft ze ingezien. “Kan ik nog iets doen om jullie te...