Rob Jetten vertelt 'nepnieuws' bij NPO over Oekraïense soldaat
D66-leider Rob Jetten ligt onder vuur na een tv-optreden waarin hij een mogelijk verzonnen oorlogsverhaal vertelde. Tijdens een uitzending van talkshow Beau deelde hij een anekdote over een ontmoeting met een Oekraïense militair die op eigen kracht 27 gewonden en drie doden van het front zou hebben gedragen. Columnist Jan Dijkgraaf noemt het verhaal onwaarschijnlijk en beticht de partijleider zelfs van 'nepnieuws'. Volgens Dijkgraaf is het verhaal mogelijk afkomstig uit een bekende Hollywood-film.
Jetten vertelde bij Beau over een bezoek aan een militaire basis in Oekraïne, waar hij sprak met een 27-jarige militair die als medische hulpverlener werkte. Volgens Jetten vertelde de man hem over een indrukwekkende dag in de oorlog, namelijk 31 januari 2023.
“Hij noemde meteen: 31 januari 2023. Omdat dat de dag was waarop hij, in zijn eentje, 27 gewonde militairen van de frontlinie heeft moeten afdragen, twee kilometer door het bos om bij de ambulances te komen, terugrennen, de volgende militair op zijn rug en zo dus 27 gewonde militairen en uiteindelijk drie dode militairen van het front af. En da’s een jongen van inmiddels 27 die dat met tranen in zijn ogen aan mij staat te vertellen,” aldus Jetten.
De stichting Protect Ukraine stuurt konvooien met hulpmiddelen naar Oekraïne. Ook @RobJetten ging mee: 'Het heeft bij mij heel veel impact gemaakt.' #BEAU pic.twitter.com/KiYui93khG
— RTL Talkshow (@rtltalkshow) February 9, 2025
Het verhaal werd door Jetten gebracht als een persoonlijke en aangrijpende getuigenis. Toch riepen de details direct vragen op, vooral vanwege de fysieke onwaarschijnlijkheid van de situatie.
Onmogelijke afstand?
Critici, waaronder columnist Jan Dijkgraaf, nemen het verhaal onder de loep en concludeerden dat de cijfers niet kloppen. Volgens de berekeningen zou de soldaat in totaal 120 kilometer hebben afgelegd, waarvan 60 kilometer met een gewonde of dode op zijn rug. Dit alles zou bovendien in daglichturen moeten hebben plaatsgevonden, bij temperaturen rond het vriespunt en in een bosrijke omgeving.
Dijkgraaf berekende met behulp van kunstmatige intelligentie hoe realistisch deze prestatie zou zijn. De inschattingen van AI-systemen zoals ChatGPT en DeepSeek kwamen neer op maximaal 62,5 kilometer, nog niet de helft van de afstand die in Jettens verhaal werd gesuggereerd.
“Geen enkele AI-chatbot acht het fysiek mogelijk dat een soldaat deze prestatie levert,” schrijft Dijkgraaf in zijn briefje. “Zelfs de meest optimistische schatting komt niet in de buurt van wat Jetten beweert.”
'Nepnieuws'
In een X-bericht spreekt Dijkgraaf van 'nepnieuws' en noemt Jeten een 'vuile leugenaar'. De columnist beschouwt Jetten als 'de vleesgeworden jokkebrokcomputer van D66'. Bovendien stelt Dijkgraaf dat het verhaal rechtstreeks is overgenomen uit een bekende oorlogsfilm, Hacksaw Ridge (2016), geregiseerd door Mel Gibson.
Ook TBM-bestuurder Johan Emmens vindt het verhaal ongeloofwaardig. 'Jetten kan niet beredeneren dat zo'n verhaal niet kan kloppen, niet. Gewoon niet. Het valt hen niet eens op. Net als koken op atoomstroom of een stikstof deken. Wie geeft dergelijke nono's zoveel macht?' schrijft Emmens op X.
Tot nu toe heeft Jetten niet gereageerd op de ophef rond zijn verhaal. Of hij daadwerkelijk een heroïsche Oekraïense soldaat ontmoette of dat hij het verhaal heeft aangedikt, blijft onduidelijk.
