De regionale regering zal verantwoordelijk worden voor het verwerken en uitvoeren van uitzettingen, het beheer van vreemdelingencentra (CIE) en het afgeven van verblijfs- en werkvergunningen.

Brussel zwijgt terwijl Sánchez macht uit handen geeft
Premier Pedro Sánchez blijft belangrijke staatsbevoegdheden overdragen aan de separatisten die zijn minderheidsregering steunen. De Europese Commissie blijft opmerkelijk stil, ondanks waarschuwingen dat deze acties in strijd kunnen zijn met de rechtsstaat.

Terwijl de Europese Unie snel reageert op vermeende schendingen door conservatieve regeringen, heeft Commissievoorzitter Ursula von der Leyen nog altijd geen standpunt ingenomen over de amnestiewet van 2023. Die wet verleende gratie aan separatisten die betrokken waren bij het illegale referendum van 2017.

Catalaanse politie krijgt macht over grenzen
Een van de meest omstreden onderdelen van het akkoord is de uitbreiding van de bevoegdheden van de Catalaanse politie, de Mossos d’Esquadra. Zij zullen nu samen met de Nationale Politie en de Guardia Civil de havens, luchthavens en landsgrenzen controleren.

Deze concessie geeft de Catalaanse politie een macht die tot nu toe uitsluitend bij de nationale overheid lag. Critici vrezen dat dit een verdere stap is richting Catalaanse autonomie in migratie- en veiligheidsbeleid.

Daarnaast krijgt de Catalaanse regering de bevoegdheid om buitenlandse arbeidsmigranten toe te laten en hun verblijfsstatus te bepalen. Het uitgeven van NIE-nummers (identificatienummers voor buitenlanders), voorheen een taak van de Spaanse centrale overheid, komt nu ook in Catalaanse handen.

Separatisten krijgen steeds meer staatsmacht
De regering rechtvaardigt deze overdracht met artikel 150.2 van de Spaanse grondwet, dat het mogelijk maakt om nationale bevoegdheden over te dragen aan autonome regio’s. Tegenstanders zien dit echter als een stap richting Catalaanse onafhankelijkheid.

Ook de uitbreiding van de Mossos d’Esquadra naar zesentwintigduizend achthonderd agenten voedt de zorgen. Dit vergroot hun operationele capaciteit, waardoor Catalonië een politieapparaat opbouwt dat steeds minder afhankelijk is van Madrid.

Volgens de oppositie bewijst dit akkoord dat de separatisten via politieke deals krijgen wat hen in 2017 niet lukte met het illegale referendum. Catalonië heeft eerder al een schuldenkwijtschelding van zeventien miljard euro en controle over de belastinginning binnengehaald. Nu komt daar het migratiebeleid bij.

Critici waarschuwen dat de volgende stap een onafhankelijke Catalaanse justitie en een nieuw referendum zal zijn. De vraag is hoe lang Spanje’s eenheid nog standhoudt onder het bewind van Sánchez.