Skellefteå Kraft is een van de grootste spelers op de Zweedse windenergiemarkt. Het bezit 117 windturbines verspreid over vier faciliteiten in Norrbotten en Västerbotten. Toch blijkt het rendement van deze parken ver onder de verwachtingen te blijven.

Een sprekend voorbeeld is het windpark Blaiken. Hoewel dit park als ‘winstgevend’ wordt beschouwd, brengt het gemiddeld slechts tien miljoen Zweedse kronen per jaar op. Gezien de totale investering van 3,3 miljard Zweedse kronen, zou het ruim 330 jaar duren voordat deze kosten zijn terugverdiend.

De slechte financiële prestaties worden deels verklaard door dalende elektriciteitsprijzen en een toenemend aantal uren waarin de prijs zelfs negatief is. Dit betekent dat producenten soms moeten betalen om hun opgewekte stroom af te zetten, wat de rentabiliteit van windparken ernstig onder druk zet.

Groene industrie onder druk
De verliezen in de windenergiesector komen niet uit de lucht vallen. Ze passen binnen een bredere trend waarin groene industriële investeringen moeite hebben om hun beloftes waar te maken. De recente ondergang van de Zweedse batterijproducent Northvolt is daar een sprekend voorbeeld van.

In 2018 investeerde Skellefteå Kraft nog 9 miljoen euro in Northvolt, in de hoop op een lucratief aandeel in de duurzame batterijmarkt. Maar nog voor het faillissement had het bedrijf al 8,6 miljoen euro van die investering moeten afschrijven.

Volgens economisch onderzoeker Christian Sandström zit er een patroon in deze mislukkingen. “Skellefteå Kraft lijkt wat moeite te hebben met het maken van winstgevendheidsberekeningen voor zijn groene investeringen. Dat geldt niet alleen voor Northvolt, maar ook voor windenergie.”

Waarschuwingen werden genegeerd
Sandström voorspelde al in september 2024 dat Northvolt binnen zes maanden failliet zou gaan. Zijn analyse bleek accuraat: exact zes maanden en drie dagen later was het zover. Volgens hem is dit geen toeval. Hij wijst op een structureel probleem binnen de groene transitie, waarbij subsidies en politieke steun leidend zijn bij investeringen, in plaats van duurzame winstgevendheid.

In zijn boek Green Bubbles stelt Sandström dat bedrijven als Northvolt en Skellefteå Kraft niet worden gestuurd door economische logica, maar door de beschikbaarheid van subsidies. De locaties van hun fabrieken en windparken zouden eerder zijn gekozen op basis van overheidssteun dan op basis van marktvraag of economische haalbaarheid.