Woningprojecten stilgelegd door netcongestie
Woensdag werd bekend dat een woningbouwproject in Wognum pas over zeven jaar gebouwd kan worden. Dit is afhankelijk van de verzwaring van het stroomnet. 'Het is de eerste keer dat we nee moeten verkopen aan een ontwikkelaar', zegt een woordvoerder van netbeheerder Alliander. In sommige regio’s kunnen bedrijven al niet aangesloten worden, en nu begint dit probleem ook bij nieuwbouwwoningen te spelen. De krapte op het elektriciteitsnet treft steeds meer gemeenten.

De energietransitie en het bijbehorende klimaatbeleid zorgen voor een steeds hogere druk op het stroomnet. Volgens Alliander is het onmogelijk om nu al te voorspellen hoeveel bouwprojecten door deze krapte in de wacht zullen worden gezet. Wel is duidelijk dat de uitbreidingen van het elektriciteitsnet jaren zullen duren, wat leidt tot verdere vertragingen in de woningbouw.

Er zijn al voorbeelden waar woningen gebouwd zijn zonder een stroomaansluiting. In Westzaan moeten bewoners noodgedwongen gebruikmaken van dieselaggregaten. Almere waarschuwde eerder dat de stad ‘tot stilstand komt’ als er vanaf volgend jaar geen extra capaciteit op het stroomnet komt. Op de Noord-Veluwe dreigt de bouw van 7.500 woningen te worden afgeblazen door netcongestie.

Na stikstof nu ook stroomnet als blokkade
Volgens Fahid Minhas, voorman van ontwikkelaarskoepel Neprom, is het volle stroomnet ‘na stikstof het grootste probleem van Nederland’. 'De bouw van tienduizenden woningen komt in gevaar, simpelweg omdat ontwikkelaars de woningen niet op het elektriciteitsnet aangesloten krijgen.'

Daarbij lopen ontwikkelaars risico om naast een aansluiting te grijpen als bezwaarprocedures de bouw vertragen. 'Dit is geen goed nieuws voor woningzoekenden', aldus Minhas. Soms kunnen de woningen zelf nog wel aangesloten worden, maar bijvoorbeeld winkels en kantoren niet. In dat geval gaan projecten helemaal niet door.

Minister Mona Keijzer houdt vast aan het plan om 900.000 woningen te bouwen, maar de haalbaarheid hiervan wordt steeds meer in twijfel getrokken. Naast het volle stroomnet zitten ook stikstofnormen, huurprijsregels en milieueisen de bouw in de weg.

Urgente investeringen nodig
Volgens Arno Visser, voorman van Bouwend Nederland, is actie nodig. 'De krapte op het stroomnet vertraagt niet alleen de woningbouw, maar ook de verduurzaming van bestaande woningen. Er moeten snel meer aansluitingen komen.'

Hij pleit voor forse investeringen in het elektriciteitsnet, een versnelde ruimtelijke ordening en prioriteit voor de aansluiting van grote woningbouwprojecten. Zonder deze maatregelen dreigt het woningtekort de komende jaren alleen maar verder op te lopen.