Het ministerie stelt in een verklaring dat “het gebruik van niet-conforme grafische tekens, zoals het sterretje (*) en de schwa (ə), indruist tegen de taalkundige normen en het risico met zich meebrengt dat de duidelijkheid en uniformiteit van institutionele communicatie in gevaar komt.” Met deze maatregel bevestigt de regering van premier Giorgia Meloni opnieuw haar harde koers in wat ze zelf omschrijft als de strijd voor 'traditionele waarden', meldt het persbureau Reuters.

In het Italiaans, net als in andere Romaanse talen, hebben woorden een geslacht: ze zijn mannelijk of vrouwelijk. Wanneer een groep bestaat uit zowel mannen als vrouwen, wordt volgens de grammaticale regels standaard de mannelijke vorm gebruikt. Voor velen is dat een doorn in het oog. Het gebruik van alternatieve vormen, zoals studentə in plaats van studenti of studentesse, is bedoeld om niemand uit te sluiten.

Deze vormen zijn vooral populair geworden in progressieve kringen, onder activisten en sommige docenten. Het doel is een taal te ontwikkelen die minder nadruk legt op gender, en waarin non-binaire personen zich beter kunnen herkennen.

Maar bij taalpuristen en conservatieve politici stuit dat op weerstand. De invloedrijke Accademia della Crusca, die waakt over het correcte gebruik van de Italiaanse taal, riep eerder al op om deze nieuwigheden niet te gebruiken in officiële communicatie. Volgens hen zorgen symbolen als schwa voor grammaticale chaos en onleesbaarheid.

Meloni’s taalpolitiek
Het debat over gender en taal kreeg extra lading toen premier Giorgia Meloni bij haar aantreden in 2022 erop stond om in officiële communicatie als “il presidente del consiglio” te worden aangesproken – met het mannelijke lidwoord “il”, in plaats van het vrouwelijke “la”. Daarmee gaf ze zelf een duidelijk signaal af: de vorm telt, en wie aan de vorm sleutelt, raakt aan de kern van de taal.

Het verbod komt bovenop andere anti-woke besluiten van de regering-Meloni op het gebied van cultuur, identiteit en opvoeding. Eerder werd al het dragen van bepaalde symbolen op scholen beperkt, en werden pogingen gedaan om de invloed van ‘genderideologie’ in lesmateriaal te beperken.

Scholen in spagaat
Voor veel scholen betekent het besluit dat ze moeten stoppen met inclusieve schrijfwijzen die ze de afgelopen jaren juist bewust hadden ingevoerd. In enkele grote steden, zoals Milaan en Bologna, werd de schwa bijvoorbeeld gebruikt in officiële schooldocumenten of in communicatie met ouders.

Het verbod legt scholen nu een formele beperking op. Wie zich er niet aan houdt, kan in theorie worden aangesproken op schending van ministeriële richtlijnen. Hoe streng het beleid zal worden gehandhaafd, is vooralsnog onduidelijk.