Het beleid van Sussex, bedoeld om misbruik en intimidatie op de campus tegen te gaan, creëerde volgens het OfS ‘een angstcultuur’. Daardoor gingen studenten en personeel zichzelf censureren.

Zaak Kathleen Stock centraal
De zaak draait om professor Kathleen Stock. Zij vertrok in 2021 bij Sussex na drie jaar lang te zijn geïntimideerd vanwege haar opvattingen over geslacht en genderrechten. Stock beschreef destijds een ‘giftige sfeer’ op de universiteit. Zij werd bekritiseerd vanwege haar betrokkenheid bij de LGB Alliance. Deze organisatie verzet zich tegen ‘het idee dat gender, hoe je je voelt of kleedt, belangrijker is dan biologisch geslacht’.

Na haar benoeming tot OBE in 2021 beweerden honderden academici zelfs in een open brief dat Stock haar onderscheiding gebruikte om ‘genderonderdrukking te bevorderen’.

Stock vertelde destijds aan de Financial Times dat studenten, activisten en collega’s haar beschuldigden van transfobie en haar ontslag wilden. Stock zelf wilde niet reageren op het besluit van het OfS.

Sussex reageert fel op besluit toezichthouder
Vice-rector Sasha Roseneil reageerde boos op de uitspraak van de toezichthouder. Volgens haar kiest de OfS voor ‘absolutisme van de vrije meningsuiting als fundamenteel principe’. Zij noemt de opgelegde boete ‘volkomen buiten proportie’ en zegt dat het OfS ‘weigerde met ons te spreken’.

Volgens Roseneil verdedigde de universiteit juist het recht van Stock om haar academische werk en ‘wettige overtuigingen’ vrijuit te uiten. ‘Deze uitspraak maakt het nu vrijwel onmogelijk voor universiteiten om misbruik, intimidatie of pesterijen te voorkomen,’ zegt ze.

Volgens Sussex lopen universiteiten nu risico als zij beleid maken tegen racisme, antisemitisme, homofobie en anti-moslimgevoelens.

Vrije meningsuiting belangrijker na wetswijziging
Het OfS-onderzoek was niet specifiek gericht op de zaak van Stock, maar op naleving van de regels rond academische vrijheid. Toch stelde het OfS vast dat er ‘geen bewijs was dat professor Stock onwettige uitspraken deed tijdens haar dienstverband’.

De boete is bedoeld als signaal naar andere instellingen. Arif Ahmed, directeur vrije meningsuiting bij het OfS, zegt dat het bedrag ‘aanzienlijk is verlaagd’, omdat dit de eerste zaak is van deze aard. Volgens Ahmed zijn de bevindingen openbaar gemaakt zodat andere universiteiten hun verplichtingen beter begrijpen.

De Britse regering verscherpte in 2023 de wet op vrijheid van meningsuiting in het hoger onderwijs. Labour verklaarde eerder dat het veel van deze conservatieve plannen niet zou overnemen. Volgens Labour waren bestaande wetten al voldoende.