Geheime operatie in Nederland: CIA en AIVD trainden Oekraïense spionnen

In 2016 en 2017 vonden in Nederland twee geheime trainingsmissies plaats. De CIA en de AIVD trainden samen tientallen jonge Oekraïense militairen tot spion. De missie kreeg de naam ‘Operatie Goldfish’. Dit blijkt uit onderzoek van de NOS en de Volkskrant.
De eerste training begon in de zomer van 2016. Ongeveer tien militairen reisden met een zakenvisum naar Amsterdam. Ze verbleven onder valse namen in hotels, verspreid over de stad.
De lessen vonden plaats in een Airbnb-appartement bij de Westermarkt. Onderwerpen waren onder meer: ‘Hoe rekruteer je een Rus?’, ‘Hoe blijf je uit handen van de Russische inlichtingendienst?’ en ‘Hoe voer je een brush pass uit?’
Deelnemers leerden ook technieken zoals ‘elicitation’, het onopvallend loskrijgen van informatie. Halverwege de training werden ze zonder waarschuwing van hotel gewisseld. De bedoeling was het creëren van ‘ontwrichting van de verwachting'.
Woede na feestavond
Tijdens een oefening ging het mis. De militairen zochten elkaar ’s avonds op om een feestdag te vieren. Ze werden betrapt door het observatieteam. De trainers waren ‘woedend’.
Na drie weken kregen alle deelnemers een diploma. De ceremonie vond plaats in een restaurant in Amsterdam. Een hoge Amerikaanse inlichtingenbaas en het hoofd Operatiën van de AIVD waren aanwezig.
Vooraf voeren de inlichtingentop van de drie landen samen door de gracht. Generaal Valeri Kondratjoek, toenmalig hoofd van de Oekraïense militaire inlichtingendienst, zei later: ‘We werden gelijken. Niet langer een jonger broertje of zusje, maar gelijken onder de andere inlichtingendiensten.’
Rotterdamse herhaling en oorlog in 2022
Een jaar later werd een tweede groep opgeleid in Rotterdam. De getrainde officieren kregen leidinggevende functies op geheime Oekraïense bases aan de grens met Rusland.
Na de Russische invasie in 2022 werden deze bases omgevormd tot mobiele sabotageteams. Volgens bronnen is ten minste één Goldfish-rekruut betrokken geweest bij het rekruteren van Russen in Cuba.
De CIA financierde volgens Amerikaanse media een groot deel van deze geheime infrastructuur.