De Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) en de Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens (AP) sloegen donderdag alarm. Gebruikers van Facebook en Instagram moeten zelf actie ondernemen om te voorkomen dat hun foto's, berichten en interacties straks in de datasets van Meta's kunstmatige intelligentie verdwijnen.

Kamerlid Marieke Koekkoek (Volt) heeft naar aanleiding van de waarschuwingen schriftelijke vragen gesteld aan staatssecretaris Szabo (Digitalisering). Koekkoek vraagt onder meer hoe het zogeheten 'opt-out' model dat Meta hanteert zich verhoudt tot de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).

Volgens de AVG moeten bedrijven persoonsgegevens alleen verwerken met duidelijke en vrijwillige toestemming. Bij Meta moeten gebruikers echter zelf actief bezwaar maken. Dat is in strijd met het principe van ‘privacy by default’, stelt de AP.

Daarnaast wil Koekkoek weten welke middelen de AP heeft om bedrijven als Meta daadwerkelijk te kunnen aanpakken. En of de overheid niet actiever moet optreden om burgers te beschermen, in plaats van de verantwoordelijkheid bij de gebruiker zelf te leggen. De zorgen zijn niet nieuw. Grote technologiebedrijven schuiven steeds vaker richting automatische dataverwerking voor de training van AI, vaak zonder expliciete toestemming van de gebruikers. Meta's nieuwste stap wordt gezien als een vergaande inbreuk op de privacy, zeker omdat het standaard wordt toegepast tenzij men bezwaar maakt.

Koekkoek vraagt verder of Nederland bereid is om zelfstandig op te treden tegen Meta als de Europese onderzoeken niet op tijd zijn afgerond. De AP heeft zelf al gewaarschuwd dat het opt-out systeem problematisch is en aanvullende actie van de overheid rechtvaardigt.